☑️ رنگ الکترواستاتیک چیست؟
رنگ الکترواستاتیک را باید رنگی صنعتی دانست که اولین بار در دهه 60 و 70 میلادی ساخته و در آمریکا و انگلستان مورد استفاده قرار گرفت. الکترواستاتیک ها به علت چسبندگی بهتر معمولا در رنگ آمیزی انواع سطوح فلزی مورد استفاده قرار می گیرند. یکی از موضوعات قابل توجه در مورد رنگ استاتیک به ساختار آن بر می گردد. این رنگها معمولاً دارای ساختار پیش گرما، پس گرما، مشعل پاش و همینطور مادونقرمز هستند. ضمن این که در روشهای مختلف، ساخت آن با هم متفاوت است و در نهایت پروسه اجرا نیز به طبع کمی تفاوت دارد. رنگ الکترواستاتیک مایع و پودری بیشترین نوع استفاده از این رنگ را به خود اختصاص داده اند. در نهایت بسیاری از خودروها نیز امروزه بر اساس ساختار رنگ الکترواستاتیک رنگ آمیزی می شوند.
☑️ آشنایی با روشهای رنگآمیزی الکترواستاتیک
بهطورکلی چهار تکنیک جهانی برای پاشش رنگ الکترواستاتیک وجود دارد که در ادامه بیشتر با آنها آشنا میشویم. اولین روش به نام پیش گرما شناخته میشود. البته این روشهای رنگ در دنیا مورداستفاده قرار میگیرند. اما ما از نظر استفاده در ایران نیز در خصوص آنها صحبت خواهیم کرد. این مطلب میتواند برای شرکتهایی که قصد توسعه فناوریهای رنگآمیزی و پردازشهای سریع را برای تولیدات خود دارند میتواند راهنمای خوبی باشد. ضمن این که این روشها معمولاً در تمام دنیا مورداستفاده قرار میگیرند.
☑️ روش پیش گرما رنگ الکترواستاتیک
در این روش نخست قطعهای که قصد رنگآمیزی آن را داریم. حرارت دریافت کرده و سپس برای رنگآمیزی با ساختار اسپری آماده میشود. پس از آن رنگآمیزی به این شیوه ویژگیهای خاصی دارد که برخی از آنها شامل این موارد میشود. در این روش سطح چسبندگی رنگ الکترو استاتیک فوقالعاده بالا است و رنگ به بهترین حالت در مقابل خراش، کندهکاری و همینطور جداشدن از خود مقاومت نشان میدهد. ضمن این که خراشیدگی و مقاومت تنها در صورتی ایجاد میشود که یک عامل الکتریکی یا شیمایی وارد کار شود. این روش جهت رنگ کردن قطعات کوچک مورداستفاده قرار میگیرد و معمولاً پیچیدگی قطعاتی که برایناساس رنگ میشوند فوقالعاده زیاد است. درصورتیکه شرکتی قصد گارانتی کیفیت رنگآمیزی خود را داشته باشد و بخواهد رنگ الکترواستاتیک به آن روش پیش گرما پیشنهاد میشود.
☑️ روش پس گرما
تکنیک دومی که مورد بررسی قرار میدهیم. الکترواستاتیک است. این روش متداولترین، محبوبترین و پراستفادهترین تکنیک در ایران است و در آن ابتدا تمام قطعه رنگآمیزی میشود و سپس در معرض حرارت قرار میگیرد. در این روش شما ساختار کلی آسانتری را برای پیوند رنگ الکترواستاتیک دارید. روش پس گرما هم به روش دستی و هم بهصورت ماشینی قابلاجرا است. ضمن این که در هر دو مدل دستی و اتوماتیک معمولاً سرعت آن فوقالعاده بالا است و معطلی ندارد. البته رنگ آن نیز عموماً کیفیت مطلوبی دارد. اما باید به یاد داشته باشید که رنگ الکترواستاتیک در روش پس گرما میتواند بیکیفیت هم بشود.
☑️ روش مادونقرمز
این روش با استفاده از ربات یا دستگاهی تحت عنوان تفنگ رنگ الکترواستاتیک انجام میشود. رنگآمیزی در این حالت به این صورت است که نخست ربات رنگآمیزی را انجام میدهد و سپس قطعه یا قسمت رنگ شده زیر لامپ مادونقرمز قرار میگیرد تا سختی لازم را به دست آورد. علاوهبرآن این شیوه برای قطعاتی مناسب است که معمولاً بزرگتر از کورههای پخت هستند. با استفاده از شیوه مادونقرمز میتوان هر شی بزرگی را بهراحتی و در کمترین زمان ممکن رنگ کرد. علاوهبرآن این شیوه امکانات فوقالعادهای لازم ندارد و جز سادهترین تکنیکهای رنگ الکترواستاتیک بهحساب میآید. ضمنانی که در این روش رنگآمیزی با سرعت کمتری انجام شده و اگر قرار باشد که قطعات در تعداد بالا مورداستفاده قرار بگیرند و پیش از آن نیاز به رنگآمیزی داشته باشند. به طبع هزینه آن نیز بالا است. لازم به ذکر است که این روش معمولاً توسط شرکتهای صنعتی کمتر استفاده میشود. مگر در موارد حساس و خاص.
☑️ روش مشعل پاش
این روش نیز همان طور که از نامش مشخص است و در دسته رنگ الکترواستاتیک قرار میگیرد. با ستفاده از تفنگ پاشش انجام می گردد. همزمان پودر و شعله را به سمت متریال مورد استفاده می پاشد و معمولا برای نقاطی که مسیر کور و راه محدود و کمی دارند ایده آل است. ضمن این که می توان از کمپرسور های دیزلی و همینطور بنزینی استفاده کرد. حتی رنگ الکترواستاتیک در این حالت در یک کویر بی امکانات نیز قابل انتقال است. در این مرحله کوره ای وجود ندارد و فرآیند رنگ پاشیدن معمولا سرعت خوبی ندارد. درصورتیکه یکلایه و یک بخش رنگ جدا شود. معمولاً قسمتهای دیگر هم جدا میشوند. لازم به ذکر است که در این روش نیاز به رنگهای تخصصی با زمان پخت کوتاه وجود دارد. این روش برای قطعههایی که بسیار بزرگ و حجیم هستند معمولاً بهترین و ایدهآلترین تکنیک است.
☑️ضخامت رنگ الکترواستاتیک
ضخامت رنگ الکترو استاتیک به عوامل مختلفی بستگی دارد که شامل موارد زیر است:
نوع رنگ های مورد استفاده بسیار مهم است. به طوری که رنگ هایی که گران روی بیشتری دارند، ضخامت بیشتری ایجاد می کنند.
فاصله بین ابزار الکترواستاتیک و قطعه بسیار قابل توجه است. به طوری که هر چه فاصله کمتر باشد پوشش دهی و ضخامت رنگ استاتیک نیز بیشتر می شود.
هر چه ولتاژ بالاتر باشد ضخامت پوشش های الکترواستاتیکی نیز افزایش می یابد.
هر چه سرعت اعمال رنگ بر روی سطح قطعه مورد نظر بیشتر باشد بدیهی است که از ضخامت رنگ استاتیکی می کاهد.
علاوه بر موارد ذکر شده هر چه شرایط محیطی نامناسب تر باشد بر روی ضخامت رنگ الکترواستاتیک تاثیر بیشتری می گذارد. دمای بالا ضخامت را کمتر و رطوبت بالا پوشش را ضخیم تر می کند.
☑️ ویژگیهای رنگآمیزی الکترواستاتیک
بهطورکلی رنگ الکترواستاتیک مقاومت بالایی در مقابل تغییرات دما، رطوبت، یخزدگی و سرما دارد. همینطور میتوان از آن در هر فضایی استفاده کرد. البته به شرطی که بهخوبی اجرا شده باشد. ضمن این که رنگ الکترواستاتیک باعث میشود که متریال زیبایی زیادی داشته باشد و بهراحتی میتوان آن را بهعنوان یک کالای ضدزنگ به فروش رساند. همینطور تغییر رنگی در مدتزمان طولانی حاصل نمیشود. امکان شستشو بهصورت سطحی وجود دارد. ضخامت یکسان در کل بخش ایجاد میشود و میتوان پوششدهی فوقالعادهای با استفاده از آن ایجاد کرد. در نهایت نقاط غیرقابلدسترس نیز با استفاده از رنگ الکترواستاتیک بهراحتی قابل رنگآمیزی هستند. رنگ الکترواستاتیک ضدخش و مقاوم در مقابل ضربه است و طیف وسیعی از رنگها را میتوان در آن استفاده کرد.
☑️ مزایای رنگ الکترواستاتیک
این روش مزیتهای زیادی دارد که در ادامه به بررسی آنها میپردازیم. اولین موضوع این است که هرگونه ترکیب شیمیایی در آن استفاده نمیشود و خبری از فلزات سنگین و سمی نیست. ضمن این که ترکیبات آلی و حلالهای آلی نیز در آن وجود ندارد و در صورت استفاده حجم زیاد فوقالعاده مقرونبهصرفه است. بازدهی آن نیز نزدیک به 90 درصد در نظر گرفته شده است.میتوان برای ضخامتهای مختلف فلزات از آن استفاده کرد. یکنواختی فوقالعادهای برای پوششدهی کل متریال دارد. پس از مرحله پخت میتوان با استفاده از کوره رنگ الکترواستاتیک بهراحتی آن را مورد بهرهبرداری قرار داد. همینطور استفاده آن فوقالعاده آسان است و هیچگونه آسیبی در دستگاه تنفس و سیستم بدن انسان به وجود نمیآورد. به طبع نسبت به دیگر روشهای رنگآمیزی، رنگ الکترواستاتیک صرفاً با استفاده از یک ماسک قابل انجام است و میتوان به دلیل حرکت علی و پخش و گستردگی یکنواخت آن را در هر مسیری مورد بهرهبرداری قرارداد. این رنگها مقاومت فوقالعادهای در مقابل خراش، یخزدگی، باران و… دارند.
☑️ تفاوت رنگ پودری و مایع رنگ الکترواستاتیک
بهطورکلی رنگ الکترواستاتیک مایع هزینه فوقالعاده بالایی دارد. برای اجرای این روش نیاز به آموزش و تخصص است. ضمن این که خرابشدن و چکه کردن رنگ یکی از بزرگترین مشکلاتی است که به طبع ما در رنگ الکترواستاتیک آن هم به شکل پودری با آن مواجه نیستیم. ضمن این که رنگهای پودری بهآسانی قابلاستفاده هستند و نیازی به تغییر حالت ندارند. در بالا به بررسی مزایای رنگ الکترو استاتیک نیز پرداختیم و در این مورد توضیحات لازم را خواندیم.
بهطورکلی رنگهای پودری گزینه ایده آلی هستند. اما در شرایط جوی خاص مقاومت کمتری نسبت به متریال رنگ الکترواستاتیک مایع دارند. ضمن این که در زمانی که از رنگ الکترواستاتیک استفاده شود ممکن است برخورد با جسم تیز نسبت به رنگ مایع مقاومت کمتری از خود نشان دهد. البته بهطورکلی رنگ پودری الکترواستاتیک یکی از بهترین گزینههای موجود در بازار است و از هر نظر مقاومت فوقالعادهای از خود نشان میدهد. بنابراین رنگ استاتیک یکی از ایدهآلترین گزینهها برای شرکتهای صنعتی کوچک و بزرگ است که قصد اجرای پروژههای مختلف را دارند.
☑️ کاربرد الکترواستاتیک چیست؟
از این رنگها در ساختمانسازی ممکن است کمتر استفاده شود. در صنعت فوقالعاده پرکاربرد و ایدهآل هستند و میتوانند خط تولید شرکتها را تا چندبرابر از نظر سرعت بازدهی بهینهتر کنند. از کاربردهای رنگ الکترو استاتیک می توان به رنگ آمیزی بدنه، درها و شاسی خودرو، پوشش دهی قطعات ماشین آلات و ابزار آلات صنعتی، رنگ آمیزی قطعات چوبی مبل، درب و پنجره، رنگ آمیزی مدارات و قطعات الکترونیکی، پوشش دهی قطعات پلاستیکی و… اشاره داشته باشیم. به طور کلی رنگ الکترواستاتیک برای رنگ آمیزی در صنایع خودروسازی، لوازم خانگی، صنعت الکترونیک، صنایع چوبی، صنایع نور و روشنایی و… کاربرد دارد.
