انواع فرش بر اساس طرح

لچک به معنای گوشه است و در گوشه‌های اغلب فرش‌های ایرانی این طرح مثلث گونه را می‌بینیم. ترنج نیز جز جدایی‌ناپذیر این طرح است که معمولاً به شکل دایره و بیضی بوده و در مرکز فرش به صورت یک مدال قرار می‌گیرند و در واقع از خطوط و نقوش متعددی تشکیل می‌شوند.

فرش‌هایی که دارای این دو طرح (لچک و ترنج) باشند لچک ترنج می‌نامند. البته برخی فرش‌ها نیز تنها دارای یکی از این دو طرح هستند به این صورت که دارای لچک هستند و ترنج ندارند (لچکی) و یا بالعکس دارای ترنج هستند و لچک ندارند (ترنجی).

یکی دیگر از طرح‌های زیبا و پرطرفدار فرش ایرانی طرح خشتی است که در سایر کشورها نیز بسیار موردتوجه بوده و طرفداران زیادی دارد. در این طرح مستطیل‌هایی پر نقش و نگار به شکل خشت‌هایی در کنار یکدیگر قرارگرفته‌اند که گاه با نظم و گاه بدون نظم در کنار یکدیگر خودنمایی می‌کنند. طرح خشتی از نظر طرح و رنگ بسیار غنی است و هر خشت طرح و رنگی متفاوت اما متناسب با خشت‌های دیگر دارد.

همان‌گونه که از نام افشان پیداست این طرح شامل گل و بوته‌های پراکنده و افشان در سراسر فرش است و معمولاً بدون ترنج و لچک بافته می‌شود. طرح این گل و بوته‌ها به گونه‌ای است که گویی تمام آن‌ها به هم متصل هستند و نمی‌توان برای آن‌ها ابتدا یا انتهایی قائل شد و همین زیبایی آن را دوچندان می‌کند.