متریال های پتینه کاری از لحاظ قیمت، کیفیت، سبک کار مورد پسند کارفرما و .. بسیار متنوع هستند. پتینه کاری یکی از قدیمی ترین هنرها می باشد که بعضی مورخین معتقدند برای اولین بار در مصر خلق شده و مورد استفاده قرار گرفته است. در واقع پتینه کاری که امروزه به یک مهارت و هنر ارزشمند تبدیل شده است تکنیکی است که روی سطوح مختلف مانند دیوار و سقف، ظروف، چوب و ... اجرا می شود و باعث قدیمی و عتیقه بنظر رسیدن آن می شود. در واقع می توان با پتینه کردن این سطوح آن ها را به طوری کهنه و ارزشمند نشان داد. امروزه به این سبک از عناصر که شکلی آنتیک به خود دارند افراد علاقه ی زیادی دارند و به همین دلیل می توان گفت پتینه کاری در شکل های مختلف به خصوص در دکوراسیون داخلی از جمله تکنیک های پرطرفدار میان افراد مختلف می باشد.
کاربردهای پتینه کاری
پتینه و انواع آن دارای کاربردهای زیادی می باشد و همانطور که گفتیم باعث قدیمی و کهنه نشان دادن سطوح و اجسام می شود. برای مثال از جمله کاربردهای این تکنیک می توان به استفاده از آن در موزه ها و گالری ها اشاره نمود. بسیاری از موزه ها به جای ارائه دادن اجسام اصلی برای جلوگیری از آسیب دیدگی و یا دزدیده شدن آن ها، آن ها را قالب گیری نموده و با روش های مختلف پتینه کاری قالب را مانند جسم عتیقه ی اصلی در آورده و به نمایش می گذارند.
همچنین گاهی با استفاده از این روش اجسامی مانند اجسام قدیمی، سکه ها و یا هر چیز ارزشمند دیگری که افراد تمایل به داشتن آن دارند ساخته می شود و به فروش می رسد. همچنین با استفاده از پتینه کاری می توان ساختمان ها و حتی آثار ارزشمند قدیمی را مورد مرمت و بازسازی قرار داد و آن را مانند روز اول نمود.
یکی از مهمترین کاربردهای پتینه کاری استفاده از این تکنیک در ساختمان سازی یا بعد از بازسازی ساختمان و حین دکوراسیون داخلی می باشد. بسیاری از افراد سطح دیوارها و سقف های خانه و ساختمان خود را با رنگ، کاغذ دیواری و ... پوشش می دهند و بعضی دیگر از افراد که تمایل به خاص تر و منحصر به فردتر بودن طراحی داخلی خانه و فضای خود دارند از پتینه برای پوشش سطوح استفاده می نمایند. همچنین عناصری مانند میزها و کمدهای چوبی و ... نیز با این روش می تواند شکل و رنگ و رویی متفاوت به خود گرفته و به زیبایی محیط بی افزاید. درواقع پتینه نسبت به کاغذ دیواری و دیگر پوشش ها بسیار اجرای آسان تری داشته و همچنین تاثیر بیشتری روی محیط می گذارد و می توان گفت هزینه ی کمتری را نیز به افراد متحمل می کند. با توجه به همین دلایل است که امروزه از محبوبیت زیادی برخوردار شده است.
انواع روش های پتینه کاری کدامند؟
با استفاده از ورقه های نقره و طلا
این روش که یکی از محبوب ترین روش های پتینه کاری می باشد به این صورت اجرا می شود که در ابتدا سطح مورد نظر به طور کامل تمیز شده و سپس با غلطک یا قلمو رنگی که به عنوان رنگ زمینه انتخاب شده است روی این سطح زده می شود. بعد از آنکه این رنگ روی دیوار یا سقف خشک شد به چسباندن ورقه ها به وسیله ی چسب هایی که رقیق شده اند روی سطح مورد نظر و سپس با استفاده از پنبه یا حتی دست این ورقه ها را خیلی آرام روی سطح فشار داده می شوند. نکته ای که در این میان اهمیت دارد این است که ورقه ها را می توان با طرح های مختلف و طبق سلیقه ی کارفرما انتخاب نمود و همچنین فواصلی که میان آن ها برای چسبانده شدن روی دیوار نیاز است کاملا به طراح و کارفرما و سبک دکوراسیون بستگی دارد و می تواند متفاوت باشد.
با استفاده از روش رنگ برداری
روش رنگ برداری یکی دیگر از روش های پتینه کاری می باشد. همانطور که می توان از اسم این روش حدس زد، این روش به صورت برداشتن رنگ از روی سطح به اجرا در می آید. برای انجام این روش نیز نیاز است در ابتدا سطح مورد نظر به خوبی تمیز و یکدست شود. بعد از آنکه این کار صورت گرفت رنگ مورد نظر را روی دیوار زده و درست قبل از خشک شدن آن با کاردک به صورت رندوم و با طرح دلخواه رنگ هایی را از قسمت های مختلف آن بردارید. همچنین می توانید با استفاده از اسفنج و یا پارچه ای بافت دار و ... به صورت ضربه روی دیوار زده و با برداشتن رنگ بافت و طرح جالبی را روی دیوار ایجاد نمود . در این کار همچنین می توان در ابتدا یک رنگ را روی دیوار زد و بعد از خشک شدن آن رنگ دیگری را روی آن زد و این روش را روی آن پیاده نمود. در این صورت تضاد رنگی و بافت جذاب تری روی دیوار ایجاد خواهد شد.
با استفاده از اسفنج
می توان گفت استفاده از اسفنج یکی از رایج ترین و آسان ترین روش ها برای پتینه کاری دیوار و سقف می باشد به صورتی که میتوان ادعا نمود حتی افراد که در این کار مبتدی می باشند نیز می توانند به خوبی از پس آن بر بیایند. همچنین این روش از جمله روش هایی می باشد که بسیاری از افراد خودشان می توانند با استفاده از آن طراحی دکوراسیون داخلی دیوار اتاق یا فضای خود را زیبا و منحصر به فرد نمایند. در این روش نیز مانند تمامی دیگر روش های پتینه باید در ابتدا سطح را صاف و تمیز نمود. سپس روی سطح رنگ مورد نظر را با تجهیزات لازمه زده و برای خشک شدن آن منتظر باید ماند. نکته ای که در این میان اهمیت زیادی دارد این است که اگر می خواهید بتوانید در آینده دیوار و سطح مورد نظرتان را شست و شو دهید باید از رنگ های روغنی برای پوشش سطح استفاده نمایید. بعد از خشک شدن دیوار رنگ دوم که رنگ انتخابی شماست را با مواد براق کننده مخلوط کرده و اسفنج مرطوب را به آن آغشته می نمایید و با آن به دیوار ضربه می زنید. این کار می تواند بافت زیبایی را روی دیوار ایجاد نماید و به همین دلیل این روش از پتینه کاری طرفداران زیادی دارد.
با استفاده از پارچه
به طور کلی مراحل اجرای این روش از پتینه کاری نیز مانند روش پتینه کاری با استفاده از اسفنج می باشد. برای انجام این روش باید پارچه ای را در ابعادی مانند 20 در 20 برش داد و آن را از دو طرف گرفته و هر دو سر مانند شکل آبگیری از لباس چرخاند تا پارچه بافت پیدا کند و سپس آن را به با رنگ مد نظر خود آغشته می نمایید و روی دیوار مانند وردنه میکشید.
به روش برجسته نمودن
این تکنیک را می توان یکی از سخت ترین تکنیک ها در پتینه کاری و دکوراسیون منزل یا دکوراسیون اداری دانست. درواقع سختی آن در اجرا نیست بلکه منحصر به فرد و زیبا در آوردن کاری دشوار بوده به خلاقیت و مهارت زیادی نیاز دارد. برای انجام این روش اصولا از تجهیزاتی مانند گچ، بتونه، سیمان، الیاف و ... استفاده می شود. در این تکنیک نیز مراحل پایه ی دیگر تکنیک ها را انجام داده و سپس موادی که می خواهیم روی دیوار را با آن ها پوشش دهیم به چسبی که رقیق نموده ایم اضافه کرده و بعد از به خوبی مخلوط نمودن آن را روی دیوار می زنیم. باید در این میان توجه داشته باشیم که غلظت و سفتی این مواد در چسب باید مانند ماست باشد تا به خوبی روی دیوار اجرا شود. بعد از آنکه این مواد با یکدیگر به خوبی ترکیب شدند لایه ای از چسب را روی دیوار مورد نظر زده و خمیری از مواد را که آماده نموده ایم روی آن می زنیم. در این میان نکته ای که مهم است این است که سطحی که روی آن چسب چوب زده شده باید در ابتدا به حالت نیمه خشک در بیاید سپس مواد را روی آن زد. بعد از آن به وسیله ی ابزارهای مختلف مانند دست، چنگال، شابلون و ... می توان طرح های مختلفی را روی این بافت و دیوار ایجاد نمود . اگر قصد کهنه نشان دادن دیوار را دارید بهتر است که از سیمان سیاه به عنوان ماده ی اصلی این روش از پتینه کاری استفاده نمایید.
ابزارهای مورد نیاز
تکنیک این هنر نیز مانند هر هنر و تکنیک دیگری برای به اجرا در آمدن نیازمند یکسری تجهیزات مخصوص می باشد و درواقع با داشتن مهارت و استفاده از همین ابزارهاست که می توان در نهایت به طرح و نتیجه ی دلخواه رسید. بعضی از این ابزارها عبارتند از:
- انواع مختلف کاردک، ابزارهایی برای شکل دادن و لیسه ها
- دریل در کنار انواع مختلف پره های آن برای مخلوط نمودن مواد مورد نیاز
- قلم مو با ابعاد مورد نیاز هر سبک، سینی، غلطک
- شابلون
- رنگ های مورد نیاز مانند رنگ اکریلیک، رنگ روغنی، پلاستیک و ...
- گچ، بتونه و خمیرهای مخصوص
- روغن شاپان که روغن مخصوص پتینه کاری می باشد
- لوازم مختلف مانند دستکش، چسب چوب، اسفنج، پارچه، برس و ...