چوب یکی از اصلیترین موادی است که از گذشته تا امروز از آن در ساخت و ساز بنا و وسایل مورد نیاز بشراستفاده میشد. قبل از کشف عنصری به نام آهن، ساخت وسایل و ادوات چوبی بسیار دشوار بود؛ از همین رو انسان پس از شناخت این عنصر شروع به فراهم آوردن وسایلی کرد که نه تنها برش، بلکه ساخت و پرداخت چوب را نیز راحتتر کند.
هنر تراش کاری روی چوب از قدیمیترین هنرهایی است که از دیرباز در میان صنعتگران این حوزه وجود داشته که به آن خراطی میگویند. هنرمندان بسیاری با استفاده از وسایل اولیه و امکانات کم، تراش روی چوب را به صورت حرفهای دنبال میکردند اما امروزه با پیشرفت و توسعهی تکنولوژی و ورود انواع و اقسام دستگاه و ابزارآلات تراش چوب کار برای این هنرمندان راحتتر شده است.
یکی از اختراعاتی که کار خراطی و تراشکاری روی قطعات چوب را بسیار آسان کرده دستگاه خراطی است.
☑️ خراطی چیست؟
خراطی به معنای تراشیدن و متقارن ساختن یا جدا کردن پوست چوب است. نجاری با خراطی کاملاً متفاوت است. نجار با وصل کردن چوبهای مختلف، احجام گوناگون میسازد اما خراط با تراشیدن تکه چوب، حجم یا شیء موردنظر را میسازد. برخی خراطی را شاخهای از نجاری میدانند اما این هنر نفیس شاخهای از نجاری نبوده و خود شاخهای جداگانه دارد. کار خراطی بهقدری لذتبخش است که برخی آن را به نجاری ترجیح داده و فقط به خراطی میپردازند.
برای یادگیری خراطی بهصورت حرفهای علاوه بر داشتن چرخ خراطی خوب و تیز باید زمان زیادی صرف یادگیری و تمرین آن کنید. استفاده از چوب مناسب برای انجام پروژههای چوبی نهتنها کیفیت کار را تحت تأثیر قرار میدهد بلکه لذت خراطی را هم بیشتر میکند.
☑️ ابزار دستی مناسب برای خراطی یا پیکر تراشی
اسکنه
اسکنه نجاری که شباهت زیادی به مغار دارد انواع و اقسام گوناگونی موجود است اما کاربردشان یکی است و آن هم ایجاد شکاف عمیق روی سطح چوب است. انواع اسکنه ها شامل اسکنه V شکل، U شکل و قاشقی بوده که هر کدام برشهای متفاوتی ایجاد میکند. این ابزار برای انواع دستگاه خراطی کاربر د
چکش و مغار
برخلاف چاقوی حکاکی که برای انواع کنده کاریها قابل استفاده است، مغار تنها برای برش تکههای کوچک زاویه دار به کار برده میشود. مغار در سایزهای استانداردی به صورت تک یا ست در بازار ابزارآلات به فروش میرسد. چکش نیز یکی دیگر از ابزارهای اولیه موردنیاز حکاکی روی چوب بوده که از جنس چوب یا پلاستیک ساخته میشود.
چاقوی حکاکی
اولین ابزاری که یک منبت کار یا پیکرتراش به آن نیاز دارد چاقوی حکاکی است که برای تراشکاری به کار برده میشود. دسته این ابزار به شکلی طراحی شده که به راحتی در دست قرار بگیرد و طول تیغه آن نیز در اندازههای متفاوتی در بازار موجود است. جنس تیغه چاقوی حکاکی باید از جنس فولاد پرکربن باشد تا دوام بالایی داشته باشد.
☑️ دستگاه خراطی
خراطی با ایجاد حجم و باربرداری تکه چوب انجام میشود. این کار در گذشته با دست یا ابزارهای ساده صورت میگرفت که با پدال کنترل میشدند اما امروزه از ماشینهای خراطی استفاده میشود که بسیار پیشرفتهتر هستند. ابزارهای خراطی بر اساس سرعت به دو دسته تک سرعته و چند سرعته و براساس پایه به دو نوع پایهدار و رومیزی تقسیم میشوند.
☑️ انواع دستگاه خراطی
دستگاههای خراطی براساس چگونگی انتقال نیروی محرکه به دو دسته تک سرعته و چند سرعته تقسیم میشوند.
دستگاه خراطی تک سرعته
تغییر سرعت در دستگاه تک سرعته با تعویض جای تسمه روی فولی پلهای اتفاق میافتد. به این ترتیب که فولیها به صورت بر عکس هم قرار گرفتهاند که یکی روی محور اصلی و دیگری موازی آن روی محور نیش در لنگه قرار میگیرد. هر چه قطر فولی بزرگتر باشد و قطر فولی لنگه کوچکتر، سرعت دستگاه بیشتر خواهد بود و بالعکس.
دستگاه خراطی چند سرعته
یکی دیگر از انواع دستگاه خراطی،نوع چند سرعته آن است. این دستگاه سرعتهای مختلفی داشته و با عوض کردن وضعیت کلید میتوان سرعت آن را تغییر داد.
در طبقه بندی دیگری دستگاه خراطی را براساس نوع پایه به دو دسته رومیزی و پایهدار تقسیم میکنند. بدنه دستگاه خراطی پایه دار روی پایه قرار میگیرد اما در نوع رومیزی، دستگاه پایه نداشته و باید روی میز قرار بگیرد.
☑️ تفاوت دستگاه خراطی صنعتی و کارگاهی
در قسمت بالا با انواع دستگاه خراطی و ابزارآلات دستی آشنا شدید اما این ابزار برای تراشکاری و خراطی در تعداد یا حجم زیاد مناسب نیستند به همین جهت باید از دستگاههای تراش صنعتی استفاده کرد.
☑️ دستگاه CNC
نحوه کار این دستگاه کامپیوتری و سیستم عددی است و قابلیت انواع تراش دو بعدی و سه بعدی را دارد. برای کار با این دستگاه کافی است اوپراتور طرح مورد نظر را به بخش کامپیوتری دستگاه دهد و با تعیین سرعت و مختصات حرکت، قطعه کاری با همان الگو تحویل بگیرد. از دستگاه تراش CNC اغلب در صنایع از جمله سنگ، شیشه، فلز و … استفاده میشود. درواقع میتوان گفت یکی از پرمصرفترین دستگاههای مورد استفاده برای تراش قطعات مختلف در صنعت، دستگاه CNC است.
☑️ دستگاه کپی تراش
کپی تراش یکی از دستگاههای پرمصرف در صنعت مبلمان سازی است. از کپی تراش اتوماتیک چوب در تولید انبوه پایهی میز و صندلی استفاده میشود. این دستگاه انواع مختلفی از جمله 1 کله، 2 کله، 4 کله و 6 کله داشته که بنا بر نیاز کاربر خریداری و استفاده میشود. دستگاه کپی تراش به دو صورت اتوماتیک و نیمه اتوماتیک در بازار موجود است. در مدل اتوماتیک آن، چوب تراش داده شدهای به عنوان الگو به دستگاه تراش بسته میشود و این دستگاه با مکانیسم خودکار خود چند قطعه کار را مانند الگو تراش میدهد.
☑️ ساخت کاسه چوبی
برای کاسه تراشی دو روش وجود دارد. یکی از روشها دوک خراطی است که در این روش قطعه چوب را روی پیستون عقبی قرار داده و به چرخش در میآید. با چرخش قطعه چوب و حرکت تیغه روی آن شکل مورد نظر روی چوب ایجاد میشود. از این روش بیشتر برای ساخت پایههای میز یا دیگر وسایل چوبی مانند طراحی روی خودکار یا درب بطریهای چوبی استفاده میشود.
روش دیگر برای چرخش روی دستگاه خراطی، قرار دادن قطعه چوب مورد نظر بهتنهایی روی نوک دستگاه به همراه موتور آن است. از این روش بیشتر برای ساخت کاسههای چوبی استفاده میشود. در این روش نیازی به جابجایی تکه چوب نیست و بخش رویی و قسمت داخلی چوب به آسانی خارج میشود. اگرچه برای ساخت کاسه چوبی تکنیکهای مختلفی وجود دارد اما اصول ابتدایی و نحوه کار همگی یکسان است.
مشخصات دستگاه طول کارگیر دستگاه 120 سانت قطر کارگیر 67 سانت طول کلی دستگاه 210 سانت عرض دستگاه 125 سانت ارتفاع دستگاه 130 سانت چهار نظام سایز 13 با پنج دست فک کاسه تراشی سنتر مورس 3 سنتر دوقفله اهرمی و فیزیکی بابت ایمنی بیشتر پیشکار 360 درجه با قفل اهرمی نگهدارنده مغار 40 سانتی
موتور 2 اسب 1400 دور سیم پیچ مس چدنی (بابت داغ نکردن الکترو)
اینورتر دو اسب ورودی تک فاز خروجی سه فاز دو سال گارانتی تعویض
کلید های فرمان صنعتي
دستگاه چپگرد راستگرد هر دو جهت جهت کار
شفت 40 با سوراخکاری مرکزی بابت قدرت بیشتر شفت و سوراخکاری قلیان و...
شفت با قابلت مورس خور بودن مورس 3
(یعنی هر دو سر دستگاه مورس خور میباشد)
سنتر با قابلیت تعویض مورس (مرغک گردون و سه نظام سوراخ و مته گازور)
وزن دستگاه بالای 500 کیلوگرم
کندهگیر بابت تراش کنده های خام
چوبگیر بابت خراطی کارهای سنگین بزرگ
نمایشگر سرعت
نمایشگر ولتاژ
جعبه اینورتر ضد آب
