☑️ نمای رومی چیست؟
معماری رومی میراث به جا مانده از معماران یونانی و نظم های معماری تثبیت شده است. رومی ها مبتکرانی بودند که تکنیک ها و مصالح جدید ساخت و ساز را با طراحی خلاقانه ترکیب کردند تا طیف وسیعی از سازه های معماری جدید را تولید کنند. نمای رومی در ساختمان های ایرانی نیز الگویی برای تداعی همان هنر و اصالت است.
☑️ تاریخچه نمای رومی
نمای رومی یک معماری کاملا به روز و خلاقانه است که بسیاری از این نوآوری ها، پاسخی به نیازهای عملی در حال تغییر جامعه روم بود. این پروژه ها اغلب توسط دستگاه دولتی روم حمایت شده و با تأمین مالی و سازماندهی دولت، در سراسر جهان روم ماندگار شد، به طوری که بسیاری از این بناها تا به امروز باقی مانده اند.
معماری رومی در ابتدا به پیروی از دستورالعمل های کلاسیکی که یونانیان برای اولین بار شکل داده بودند، پایه ریزی شد.
به همین سبب آنها به اصول کلی معماری یونانی مانند سادگی، داشتن ستون های کنگره دار و سرستون های گرد، ستون هایی که دارای شیار بوده و سرستون آن مثل شاخ قوچ پیچیده و ستون هایی با بدنه باریک و دارای شیارهای طولی که سرستونی به شکل ناقوس وارونه داشت و با طرح برگ های آکانتوس تزئین شده بود، کاملا پایبند بودند.
با این حال، رومی ها ایده های خود را اضافه کرده و خلاقیت های مقتضی سرزمین خود را به خرج دادند.
رومی ها همچنین سرستون مرکب را ایجاد کردند که ترکیبی از دو سرستون یونانی بود. ستون توسکانی نیز اقتباس دیگری از یک ایده سنتی و شکلی از ستون دوریک بود با سرستون کوچکتر، بدنه باریک تر بدون فلوت و پایه ای قالبی.
ستون های توسکانی به ویژه در معماری داخلی مانند ایوان ها استفاده می شد. در معماری رومی ستون ها حتی زمانی که دیگر از نظر ساختاری ضروری نبود، همچنان مورد استفاده قرار می گرفتند و این خود تقلیدی از سبک یونانی بود.
☑️ مصالح و تکنیک های نوآورانه رومیان
یکی از بزرگترین نوآوری هایی که معماری رومی با خود به ارمغان آورد، استفاده گسترده از بتن بود. معماران رومی دریافتند که بتن نه تنها از سنگ مرمر معمولی استحکام بیشتری دارد، بلکه میتوان آن را به راحتی تزئین کرده و اشکال مختلفی بر روی آن حجاری کرد. بتن همچنین از آن جهت که می تواند به صورت محلی تولید شود، بسیار مقرون به صرفه تر است.
تنها ساختمان های زیبا و نماهای بزرگ نبودند که معماری رومی را بسیار تأثیرگذار کردند، بلکه زیرساخت نیز در معماری رومی بسیار اهمیت داشت. بسیاری از آنچه که معماری جامعه مدرن را تشکیل می دهد، بدون ایده های معماران رومی نمی توانست وجود داشته باشد.
☑️ تاثیر سبک رومی بر معماری مدرن
جای تعجب نیست که معماری گسترده امپراتوری روم، بسیاری از کشورها را تحت تأثیر معماری و زیرساخت های خود قرار داده است و قرن ها پس از سقوط امپراتوری روم، بسیاری از بناهای بزرگ و مهم در سایر کشورها با تقلید از این سبک معماری طراحی شدند. ستون ها، گنبدها و طاق ها راه خود را به ساختمان های مهم در سرتاسر جهان باز کرده اند.
اخیرا نیز بسیاری از ساختمان های رسمی ساخته شده در ایالات متحده به شدت تحت تاثیر معماری رومی هستند. بارزترین نمونه آن کاخ سفید است که تأثیرات رومی را در طاق ها و ستون های بیرونی به نمایش می گذارد. تالار فدرال در شهر نیویورک نیز که دارای ستون های دوریک است از سبک رومی الگو گرفته است.
☑️ ویژگی ها و انواع نمای رومی امروزی
همانگونه که گفته شد نماهای رومی در ساختمان های امروزی از سبک کلاسیک رومی الهام گرفته شده است اما انواع مختلف آن بسته به نوع سنگ و مصالح مورد استفاده، متفاوت است. در معماری امروزی به دلایل متعدد دیگر از بتن به عنوان متریال اصلی نمای رومی استفاده نمی شود و سایر سنگ ها نیز به کار گرفته می شوند.
این امر به سبب دسترسی گسترده تر به انواع سنگ های زینتی و مصالح مستحکم در جامعه امروز است. امروزه برای طراحی نمای ساختمان با طرح رومی، از مصالحی چون سنگ مرمریت، گرانیت، تراورتن، ماسه سنگ، انواع سنگ های مصنوعی و گاها از سیمان سفید استفاده می گردد.
به لحاظ رنگ بندی نمای ساختمان رومی، اغلب رنگ هایی خنثی و روشن مانند سفید یا استخوانی دارد. از دیگر ویژگی های نمای رومی در ساختمان های مدرن، رعایت اصل تقارن است که به عنوان مکملی شایسته، قدرت و استحکام بنا را نشان می دهد. نورپردازی گسترده نیز یکی دیگر از ویژگی های نمای رومی در بناهای معاصر است.
نورپردازی ستون ها و دیواره های نمای رومی، علاوه بر زیبایی و چشم نواز بودن، خصوصا در شب، منجر به مرتفع به نظر رسیدن بنا شده و اقتدار و استحکام بنا را مسجل تر می نماید. اساسا در نمای رومی شکوه و جلال بنا از اهمیت بالایی برخوردار است و هر آنچه که بتواند این شکوه را بیشتر کرده و یا نمایان تر کند، کاربرد مثبتی دارد.
به طور خلاصه می توان ویژگی های عمده نمای رومی در بناهای ایرانی را در این موارد خلاصه کرد:
مصالح یک دست و معمولا سنگی
ستون های بزرگ و مرتفع
سرستون های کلاسیک و بزرگ (متناسب با ابعاد ستون)
سر درد ها، تاج و کتیبه در بدنه نما
مجسمه های سنگی خصوصا با طرح سر حیوانات
نورپردازی گسترده
پنجره های کوچک و با رنگ های تیره
