شهر یزد نیز مانند بسیاری از استانهای کشور دارای انواع غذاهای سنتی و محلی است که به شیوه خاصی تهیه میشوند. در غذای محلی یزد بیشتر از ترکیبات استفاده میشود که از جمله محصولات کشاورزی، باغی و دامپروری استان است.
برخی از غذاهای محلی یزد در واقع همان غذاهای اصیل ایرانی هستند که با اندکی تغییر مطابق با ذائقه مردم یزد شدهاند.
خورش های یزدی
قیمه نخود یزدی
قیمه نخود یکی از محبوبترین غذای محلی یزد است که کمی با قیمهای که در اکثر شهرهای ایران پخته میشود متفاوت است.
در خورش قیمه ما همیشه از پیاز، گوشت گوسفند یا گاو، لپه و لیمو امانی استفاده میکنیم و در نهایت نیز کنار آن مقداری سیبزمینی سرخشده قرار میدهیم. اما طرز تهیه قیمه نخود یزدی کمی متفاوت است.
اصلیترین تفاوت قیمه نخود یزدی بهعنوان غذا سنتی یزد استفاده از نخود به جای لپه است. از جمله مهمترین چاشنیهایی که در طرز تهیه قیمه نخود یزدی استفاده میشود میتوان به دارچین، لیمو امانی، هل و زعفران اشاره کرد که طعمی متفاوت و بینظیر به این خورش میدهند.
برای سرو قیمه نخود یزدی بهعنوان یکی از غذاهای سنتی شهر یزد از سیبزمینی سرخ شده استفاده شده و این غذای محلی یزد با برنج ساده یا زعفرانی سرو میشود.
خورش به آلو
بِه از جمله میوههای فصلی در ایران است و تنها در پاییز عرضه میشوند؛ بنابراین دور از انتظار نیست که خورش بِه آلو بهعنوان یکی از غذاهای محلی یزد تنها در فصل پاییز طبخ شود.
هر چند که میتوانید در فصلهای دیگر سال با بِههای فریز شده این خورش را آماده کنید اما طعم آن با بِه تازه چیز دیگری است.
خورش بِه آلو یکی از غذاهای معروف شهر یزد است که بیشتر در مجالس و مراسمها سرو میشود.
خورش بِه آلو به دلیل وجود بِه و آلو طعمی ترش و شیرین دارد و به همین دلیل نیز مورد پسند بسیاری از افراد قرار میگیرد.
خورش کدو سرکه شیره
خورش کدو سرکه شیره یک غذای محلی یزد است که بیشتر در مراسمهای و مهمانیهای مجلسی طبخ میشود. این خورش طعمی ملس دارد و برخلاف نان آن که خورش کدو سرکه شیره است ابداً در طرز تهیه آن از شیره استفاده نمیشود.
به عبارتی میتوان گفت که شکر موجود در ترکیبات این خورش وقتی حل میشود آب خورش را به حالت شیره مانند در میآورد و به همان دلیل نیز به آن خورش کدو سرکه شیره گفته میشود.
در طرز تهیه خورش کدو سرکه شیره از پیاز، زردچوبه، گوشت ماهیچه یا مغز ران گوشفند با استخوان، کدو سبز، سرکه انگور، شکر و نمک و فلفل استفاده میشود.
با توجه به اینکه در تهیه این غذای محلی و خوشمزه از سرکه و شکر استفاده میشود، بنابراین طعم ملسی داشته و باب میل بسیاری از افراد خواهد بود.
خورش سیب
خورش سیب یکی از غذاهای محبوبی است که در بیشتر شهرهای ایران پخته میشود؛ اما جالب است بدانید که شهر یزد این غذا را ثبت کرده است و در نتیجه خورش سیب در اصل یک غذای محلی یزدی محسوب میشود. در طرز تهیه خورش سیب یزد از ترکیباتی مانند ترکیبات قیمه استفاده میشود.
بنابراین در ترکیبات این خورش گوشت، لپه، لیمو امانی، گوجه فرنگی و رب گوجه وحود خواهد داشت. علاوهبر این ترکیبات از سیب شیرین، دارچین و زعفران نیز به مقدار دلخواه استفاده میشود.
طرز تهیه خورش سیب مشابه با قیمه معمولی است با این تفاوت که در یک ساعت پایانی پخت، سیب را به اندازههای کوچک برش زده و داخل قابلمه میریزند تا پخته و طعم خورش را تغییر دهد.
یکی از جذابیتهای این غذا این است که ترکیبات مشابهی با قیمه داشته اما به دلیل وجود سیب، طعمی متفاوت و جدید دارد. این غذا در بسیاری از شهرهای ایران پخته میشود و طرفداران بسیاری دارد.
فسنجان یزدی متنیجه
فسنجان یکی از خورشهای محبوب ایران است که برای فصل زمستان بهترین انتخاب خواهد بود. چون گردو طبع گرمی دارد و این غذا برای سرمای زمستان بهترین چاره است.
فسنجان هم مانند قیمه جزو خورشهایی است که طرز تهیه متفاوتی در سراسر ایران دارد. اما از میان تمامی این روشهای پخت، تنها یکی از آنها شهرت بسیاری دارد. فسنجان یزدی یا متنیجه یک غذای محلی یزد است که در طرز تهیه آن مواد اولیه متفاوتی بکار میرود.
در طرز تهیه فسنجان یزدی یا متنیجه بهعنوان غذای معروف یزد علاوهبر گوشت، رب انار و مغز گردو ترکیبات دیگری نیز استفاده میشود که این فسنجان را به یکی از محبوبترین غذاهای معروف یزدی تبدیل کرده است.
آش های یزدی
آش شولی
آش شولی یکی از محبوبترین غذاهای محلی یزد است که تنها در این شهر طبخ میشود. آش شولی معمولاً بهعنوان میانوعده و بین وعده صبحانه تا ناهار صرف میشود.
ترکیبات این آش خوشمزه شامل اوماج، سبزی آش، لپه و عدس، چغندر، پیاز و سرکه و ادویه است.
آش آلو
تقریباً از تمامی محصولات کشاورزی و باغی استان یزد در غذاهای محلی یزد استفاده میشود. آش آلو یکی از آن غذاهایی است که نسبتاً ترش مزه بوده و علت آن نیز استفاده از آلو در این آش است.
از جمله ترکیبات اصلی آش آلو یزدی میتوان به آلو، برنج، لپه، سبزی آش، پیاز داغ و نعنا داغ و ادویه اشاره کرد. پس از سرو آش الو و برای تزئین روی آن چند دانه انار میگذارند.
آش سرکه شیره یزدی
آش سره شیره یزدی یک غذای محلی یزدی است که طرفداران بسیار زیادی بین مردم یزد دارد.
این آش برای روزها و شبهای سرد پاییز و زمستان بسیار مناسب خواهد بود و به دلیل وجود ترکیبات متنوعی که دارد مقوی است.
در طرز تهیه آش سرکه شیره یزدی از گوشت با دنبه، عدس، نخود، چغندر، پیاز داغ و عنا داغ، سرکه و شیره یا شکر و ادویه استفاده میشود.
آش جوگاو
شهرهای مختلف استان یزد دارای غذاهای مخصوص خود هستند و در این میان آش جو گاو یک غذای محلی شهر اردکان است که روش طبخی منحصر به فرد دارد.
طعم این آش بسیار متفاوت است و مطمئنیم تاکنون آن را تجربه نکردهاید مگر اینکه در یکی از رستورانهای یزد آش جو گاو را چشیده باشید.
آش گندم یزدی (آش امام حسین (ع))
آش گندم در اکثر شهرهای ایران طبخ میشود اما طرز تهیه آش گندم یزدی آن را متفاوت کرده است. از جمله ترکیباتی که در تهیه آش گندم یزدی یا آش امام حسین (ع) مورد استفاده قرار میگیرد میتوان به نخود، عدس، لوبیا چیتی، سبزی آش، پیاز داغ و نعنا داغ، سیر داغ، کشک و ادویه اشاره کرد.
محلیهای یزد که علاقه خاصی به آش ترش دارند، برای تهیه آش گندم به جای کشک از سرکه استفاده میکنند.
آش انار
آش انار غذایی است که بیشتر با انار عقدا پخته میشود. عقدا یکی از روستاهای شهر اردکان است که انارهای آن شهرت خاصی دارند. این آش یکی از غذاهای محلی یزد است که برای شب یلدا تهیه میشود.
آش انار در شهرهای دیگری مانند شیراز و گیلان نیز تهیه میشود اما آنچه که آش انار یزدی را متفاوت کرده، طرز تهیه آن است.
آش تمر هندی
آش تمر هندی یکی دیگر از غذاهای محلی یزد است که به دلیل استفاده از انواع حبوبات بهعنوان یک غذای خوشمزه و مقوی شناخته میشود.
در تهیه این آش از مواد اولیهای چون تمر هندی، عدس، نخود، لوبیا چیتی، برنج، گوشت گوسفندی، پیاز، نعنا خشک و نمک و فلفل استفاده میشود.
شوربا گشنیز
شوربا گشنیز یا آش گشنیز یک غذای محلی یزد است که بیشتر در عصر پاییز و زمستان سرو میشود. این آش مقوی است و طبع گرمی دارد و به همین دلیل نیز برای درمان سرماخوردگی بهترین غذا خواهد بود.
از جمله ترکیبات آش یا شوربای گشنیز میتوان به برنج نیم دانه، گوشت چرخ کرده، سبزیجات تازه مانند تره، جعفری و اسفناج، پیاز داغ و نعنا داغ، شغلم و ادویه است.
غذاهای با نان یزدی
کوفته نخودچی
هر زمان که نام کوفته برده میشود همه ما به یاد کوفتههای خوشمزه تبریزی میافتیم که در اندازههای بزرگ طبخ میشوند.
کوفته یکی از غذاهایی است که در شهرهای مختلف کشور به روشهای منحصر به فرد تهیه میشود. همین روشهاست که باعث میشود انواع مختلف کوفته شامل کوفته تبریزی و کوفته یزدی شکل بگیرد.
آبگوشت تماته بادمجان
آبگوشت تماته بادمجان برخلاف همه آبگوشتهایی که تا بحال دیدهاید، لوبیا نداشته و ترکیبات اصلی آن شامل گوشت ماهیچه گوسفندی، بادمجان، نخود، سیب زمینی و رب گوجه فرنگی است
آبگوشت یزدی
آبگوشت یک غذای سنتی است و تقریباً همه ما با طرز تهیه و مواد اولیه آن آشنا هستیم. ترکیبات اصلی آبگوشت در سراسر ایران شامل سیب زمینی، نخود و لوبیا سفید، گوشت گردن و گوجه فرنگی است.
جالب است بدانید که در رستورانهای یزد همین آبگوشت همیشگی خودمان سرو میشود اما آبگوشت محلی یزد یک ترکیب دیگری دارد که مزه آن را به ترشی میزند.
کوفته برنجی
همانطور که پیشتر نیز اشاره کردیم، خاستگاه اصلی کوفته شهرهای ترک زبان کشور خصوصاً تبریز هستند. یزدیها اما این غذا را به روش خودشان تهیه کرده و انواع کوفتههای خوشمزه را طبخ میکنند که یکی از آنها کوفته برنجی است.
کوفته برنجی یک غذای محلی یزد است که در برخی رستورانها نیز سرو میشود.
