شیب بندی نیز یکی از کارهایی است که بسیار جزئی و دقیق میباشد و در طراحی ساختمان، محوطه و … باید بسیار به آن توجه کرد. شیب بندی برای حرکت، هدایت و خروج آب از یک فضا انجام میشود. هدف از شیب بندی، تخلیه درست آب و جلوگیری از جمعشدن آب است. بخشهای مختلفی از ساختمان نیاز به شیب بندی دارند مثلاً پشت بام، آشپزخانه و سرویسهای بهداشتی.
شیب بندی باید به گونهای انجام شود که حجم معقولی از آب در مدت زمان مناسبی تخلیه شود. علاوه بر این، وقتی سقف اصلی ساختمان اجرا شد و محل آبروها مشخص شد، برای هدایت بهتر آب، در محل آبرو کفخواب میگذارند. کفخواب یا کفشور، جلوی مسدودشدن مسیر آب را میگیرد و نمیگذارد آشغال از آن عبور کند. برای فضاهای خارجی مانند پشت بام، حیاط و پارکینگ از کفخوابهای گالوانیزه یا چدنی استفاده میکنند و در سرویسهای بهداشتی از کفخوابهای پلیمری.
*درصد شیب برای شیب بندی قسمتهای مختلف متفاوت است. استاندارد شیب برای کشش فضولات حدود ۵ درصد و برای هدایت آبهای هرز، در حدود ۱ تا ۳ درصد است.
شیب بندی کف بام
در پلان شیب بندی ساختمان، دید افقی پشت بام که دیوارهای خارجی بنا و خط مسیر شیب بام به طرف ناودانها و خرپشته و فضاهای نورگیر که از قسمتهای مختلف بام بیرون آمدهاند مشخص شده است. در کل، وضعیت پشت بام در این پلان کاملاً مشخص است. برای حرکت سریع آب حاصل از برف و باران و شستشو به سمت آبروها، برای هر ۵۰ تا ۷۰ متر مربع سقف، یک ناودان در نظر گرفته میشود. البته در صورتی که بارندگی در منطقهای کم باشد، این متراژ به ۱۴۰ متر مربع هم میرسد.
همانطور که در بالا گفتیم، شیب بام را طبق استاندارد، ۱ تا ۳ درصد در نظر میگیرند. هر چه منطقه پر بارانتر باشد، شیب به عدد ۳ نزدیکتر میشود. برای محاسبه ارتفاع شیب بندی در هر نقطه از ساختمان، باید فاصله طولی آن نقطه تا ناودان اندازه گرفته شود؛ چون ارتفاع شیب بندی با طول شیب متناسب است.
به فاصله طولی هر نقطه تا محل ناودان، بازوی کشش میگویند. از حاصلضرب بازوی کشش در شیب بام، ارتفاع شیب بندی آن نقطه به دست میآید. یعنی اگر نقطهای ۵ متر تا ناودان فاصله داشته باشد، و شیب انتخابی برای بام ۲ درصد در نظر گرفته شده باشد، ارتفاع آن نقطه از روی ناودان باید ۱۰ سانتیمتر باشد. یعنی برای انجام هر عملیاتی مانند عایقکاری و کفسازی، تراز آن نقطه از بام همیشه ۱۰ سانتیمتر بالاتر از ناودان باید باشد.
شیب بندی سرویس بهداشتی
شیب بندی در حمام همواره به طرف کفشو است. در حمامها معمولاً بخش مرکزی به عنوان محل کفشو در نظر گرفته میشود. البته کفشو هر جایی میتواند تعبیه شود. اگر فضای حمام کوچک باشد، شیب بندی با کم و زیاد کردن ملات پشت کفپوش مثل موزائیک یا سرامیک ایجاد میشود؛ اما اگر حمام بزرگ باشد، به جای اضافهکردن ملات پشت کفپوش، از کرمگیری یا شمشهگیری به طرف کفشو استفاده میشود.