جمع آوری اطلاعات و مطالعات اولیه
یک مهندس مشاور، بازوی تحقیقاتی و عملیاتی پروژه است. به طور کلی، مهندس مشاور در دو حیطه می تواند مطالعات اولیه را دنبال کند:
شناخت و بررسی های اولیه
در ابتدا، مهندس باید بتواند شناخت درستی نسبت به پروژه داشته باشد و بررسی های اولیه را انجام دهد. در این میان، مهندس مشاور با کارفرما صحبت خواهد کرد و مذاکرات اولیه را سپری می کند. پس از رسیدن به جمع بندی در خصوص پروژه، مراحل بعدی تحقیقات شروع می شود.
مهندس مشاور تمام متریال پروژه و اطلاعات مربوط به آن را در اختیار می گیرد. به این ترتیب می تواند تصویر دقیق و روشنی از وضعیت پروژه در آینده داشته باشد.
در گام بعدی نوبت به انتخاب مصالح ساختمانی می رسد. این یکی از اصلی ترین وظایف مهندس مشاور است. هر یک از پروژه های عمرانی نیازمند مصالح خاصی هستند. در نتیجه مهندس باید با توجه به نیاز پروژه، بهترین مصالح را انتخاب کرده و به کار بگیرد.
در مرحله ی بعد، تعداد نیروهای انسانی مشخص می شود. نیروهای انسانی اصلی ترین بخش های پیشبرد یک پروژه هستند. بنابراین باید با دقت انتخاب شوند. طبیعتا بهترین کسی که قادر به انتخاب نیروهای انسانی پروژه است، مهندس مشاور می باشد.
بعد از آن، مهندس مشاور باید مشخص کند که ابعاد و اشل پروژه چقدر است و چه بخش هایی را باید به آن اضافه یا کم کرد.در گام های نهایی مطالعات اولیه، مهندس مشاور یک طرح کلی از پروژه آماده می کند و در نهایت، هزینه های مربوط به پروژه را برآورد می کند.
این بخش های مهمی از تحقیقات مهندس مشاور است. بدون این اطلاعات، آغاز کردن یک پروژه کاری بیهوده است و احتمال شکست را بالا می برد.
آماده سازی طرح های اولیه
بعد از این که شناخت اولیه صورت گرفت، نوبت به تهیه ی طرح های اولیه می رسد. مهندس مشاور باید نیازهای کنونی یک پروژه را تشخیص داده و بر اساس زمانبندی دقیق، آن ها را برطرف کند. همچنین باید در خصوص شیوه های تامین مالی و اعتبار مورد نیاز پروژه، صحبت هایی صورت بگیرد.در این مرحله است که مهندس مشاور با استفاده از تجارب خود می تواند هزینه ها را کاهش بدهد.
مطالعات تفصیلی
یکی دیگر از وظایفی که مهندسان مشاور به عهده می گیرند، مطالعات تفصیلی است.
به این معنی که قبل از هر چیزی باید مطالعات مربوط به زمین شناسی و هواشناسی محل ساخت پروژه را بررسی کنند. مثلا در برخی از نقاط نمی توان سازه ای را بنا کرد چرا که میزان فرونشست خاک محل بسیار بالاست و ساخت هر گونه سازه ای می تواند خطرناک باشد. یا احتمال دارد که محل ساخت پروژه، سفره های زیرزمینی آب وجود داشته باشد که در این شرایط، امکان ساخت و ساز نیست. بررسی این مشکلات به عهده ی مهندس مشاور است.
در گام بعدی، باید از لحاظ انشعاباتی مثل شبکه فاضلاب و توزیع برق نیز همه چیز بررسی و مهیا شود.در مرحله ی آخر نیز باید شرایط محل و عموم مردمی که ساکن آن جا هستند، بررسی شود.
آماده سازی سندهای مناقصه
بعد از نوبت به آماده سازی مناقصه می رسد. مشخصات فنی پروژه باید به گونه ای تنظیم شوند که حداقل سه پیمانکار بتوانند در مناقصه شرکت داشته باشند.
دومین وظیفه ی مهندس مشاور در پروسه ی مناقصه این است که به شرکت کنندگان، تمام شرایط و مراحل مناقصه را اعلام کند و خاطرنشان سازد که تمام داوطلبان باید بتوانند که برنامه های خود را به کارفرما، پیمانکار و مشاور مهندس عرضه کنند. در صورتی که مغایرتی با پروژه داشته باشند، انعطاف پذیری لازم برای تغییر آن را نیز داشته باشند.همچنین مهندس مشاور است که پیمانکاران را انتخاب می کند و بر روند اجرای کارشان نظارت خواهد داشت.
در نهایت، دوباره یادآوری می کنیم که تمام وظایف نظارت و کنترل بر عهده ی مهندس مشاور خواهد بود. بنابراین در تمام جنبه های پروژه دخیل است و نظارت دارد.
لازم به ذکر است که خود این بخش ها نیز به صدها وظیفه ی کوچک دیگر تقسیم می شوند که همه شان بر عهده ی مهندس مشاور می باشد.