ساختار و اجزای پلیمرها

🔺 مواد پلیمری چیست؟

مواد پلیمری دسته‌ای ازمواد شامل پلاستیک‌ها، لاستیک‌ها، چسب‌ها، رنگ‌ها، فوم‌ها، رزین‌ها و بسیاری دیگر از موادی که در زندگی روزمره کاربرد دارند، می‌باشد. این مواد در قرن بیستم وارد زندگی بشر شده و زمینه ساز تحولات زیادی در پیشرفت تکنولوژی و تغییر سبک زندگی بشر شده‌اند. مواد پلیمری عمدتا از مشتقات نفت و گاز تولید می‌شوند؛ با این حال برخی ازمواد پلیمری پایه زیستی دارند یعنی از موادی ساخته می‌شوند که از طبیعت استخراج شده است. برخی دیگر از مواد پلیمری مستقیما ازطبیعت استخراج می‌شوند.

پلیمر از دو واژه یونانی پُلی به معنای بسیار و مر به معنی جزء گرفته شده است. پلیمر از ابتدای حیات بشر در دسترس بوده و انسان ها بدون اینکه درک درستی از این مواد داشته باشند برای رفع نیازهای زندگی از آن استفاده می کردند. این مواد (Polymers) در طبیعت و تمام سیستم های زنده یافت می شوند. مواد پلیمری شامل دسته ای از مواد لاستیک ها و پلاستیک ها ، رنگ‌ها، فوم‌ها، چسب‌ها، رزین‌ها و بسیاری دیگر از موادی که در زندگی روزمره کاربرد دارند، می‌باشد. بدن ما نیز خود از پلیمرها تشکیل شده است.

ماهیچه ها، پروتئین ها، ژن ها و کروموزوم همه از پلیمر طبیعی ساخته شده اند. مواد پلیمری در قرن بیستم وارد زندگی بشر شده و زمینه ساز تحولات زیادی در پیشرفت تکنولوژی و تغییر سبک زندگی بشر شده‌اند. بشر با تلاش براي دستيابي به مواد جدید , با استفاده از مواد ألي (عمدتا هيدروكربن‌ها) موجود در طبيعت به توليد مواد مصنوعي نايل شد. اين مواد عمدتا شامل عنصر كربن , هیدروژن , اكسيژن, نیتروژن و گوگرد بوده و به نام مواد پليمري معروف هستند. مواد پلیمری خواص فيزيكي و مكانيكي نسبتا خوب و مفيدي دارند . آنها دارای وزن مخصوص پاييين و پايداري خوب در مقابل مواد شيميايي هستند.

🔺 مواد پلیمری و ساختار آن

پلیمرها موادی هستند که ساختمان مولکول آن‌ها از تعداد زیادی اجزا تکرار شونده تشکیل شده است. برای مثال می توانیم از مواد پلیمری پلی اتیلن نام ببریم . پلی اتیلن پرکاربردترین پلیمر ساخت بشر است که از گاز اتیلن ساخته می‌شود. بنابراین مولکول پلی‌اتیلن از تکرار واحدهای اتیلن تشکیل شده است. با چسبیدن مولکول‌های اتیلن به یکدیگر پلی‌اتیلن حاصل می‌شود. همچنین از بهم چسبیدن مولکولهای پلی پروپیلن به یکدیگر مولکول پلی پروپیلن بوجود می آید.

🔺 اجزای تشکیل دهنده پلیمرها

پلیمر از دو واژه “پلی” و “مر” ساخته شده است. پلی یعنی چند و مر یعنی جز‌. در واقع پلیمرها موادی هستند که ساختمان مولکول آن‌ها از تعداد زیادی اجزا تکرار شونده تشکیل شده است. به عنوان مثال پلی‌اتیلن که پرکاربردترین پلیمر ساخت بشر است از گاز اتیلن ساخته می‌شود. بنابراین مولکول پلی‌اتیلن از تکرار واحدهای اتیلن تشکیل شده است. با چسبیدن مولکول‌های اتیلن به یکدیگر پلی‌اتیلن حاصل می‌شود. همچنین از چسبیدن مولکول‌های پروپیلن به یکدیگر مولکول پلی‌ پلی‌پروپیلن حاصل می‌شود.

به واحدهای تشکیل دهنده پلیمرها، که درواقع مرهای آن می‌باشند به اصطلاح، مونومر می‌گویند. مونو یعنی “یک” و مر یعنی “جز” ؛ پس مونومرها اجزا تک جزئی تشکیل دهنده پلیمرها می‌باشند. به عنوان مثال به اتیلن، مونومر اتیلن هم می‌گویند. همینطور به اجزا تشکیل دهنده پلی وینیل کلراید (پی وی سی) مونومر وینیل کلراید می‌گویند. به عمل چسباندن مولکول‌های مونومرها به هم و تشکیل پلیمر فرایند پلیمریزاسیون می‌گویند. در واحدهای پتروشیمی تولید کننده پلیمرها، فرایند پلیمریزاسیون انجام می‌شود و طی آن پلیمرها از مونومرها تشکیل می‌شوند.

🔺 کاربرد پلیمرها

پلیمرها خواص فیزیکی و مکانیکی جالب و جذابی دارند و این باعث توسعه روزافزون کاربرد این مواد در صنایع گوناگون و همچنین زندگی روزمره شده است. پلیمرها در صنایع مختلف مانند صنایع خودرو ، صنعت ساختمان، صنایع بسته‌بندی، صنایع نساجی، صنایع لوازم خانگی، صنایع بهداشتی و دارویی، صنایع الکتریکی و الکترونیک، صنایع کشاورزی، صنایع نظامی، صنایع لوازم ورزشی، ورق کامپوزیت , صنعت حمل و نقل و … به طور گسترده‌ای کاربرد دارند.

تولید و فروش مواد پلیمری و پی وی سی گروه تولیدی بازرگانی پامیرا در قم آقای جعفری