طراحی معماری روند خلق فضا و به تصویر کشیدن تصورات معمار در قالب نقشه های معماری و اجرایی است.معمار در اصل خالق پروژه های خویش است و می بایست در روند آموزش معماری تمام توانایی های خود را قوت بخشد تا بتواند بهترین خلق را در زمینه معماری داشته باشد.در این مقاله بررسی اصول کلی و روند طراحی معماری میپردازیم.
طراحی معماری و روند شکل گیری پروژه
اگر بخواهیم خیلی راحت صحبت کنیم، بهتر است یک معمار ابتدا به منظرهای دید و اصطلاحاً ویو توجه داشته باشد، سپس به محل پارکینگ و دستگاه پله، سپس ستون گذاری در آرایشی مهندسی و مناسب، سپس یک پلان با عملکردهای زیبا و پرکاربرد و در نهایت تهیه یک نمای خوب که در واقع خلق کل این اثر از عملکرد به فرم رسیده است و در واقع فرم ساختمان، نشان دهند عملکرد های مناسب آن نیز از نمای بیرونی می باشد.
شناخت امکانات، محدودیت ها، نقاط ضعف و قوت پروژه
مرحله اول در طراحی معماری، شناخت امکانات، محدودیت ها، نقاط ضعف و قوت پروژه می باشد. در این مرحله، با جمع آوری اطلاعات میدانی و بررسی موقعیت قرارگیری بنا، داده ها و آمار موجود، مقررات و ضوابط ملی و منطقه ای و دریافت نظرات و نیازهای کارفرما، دور نمایی از کلیت پروژه بدست می آید. طراحی معماری این بخش فاز مطالعات پروژه را تشکیل می دهد. بخشی از خدماتی که در مرحله مطالعات اولیه توسط طراحان ارایه می شود شامل مطالعات امکان سنجی و تحلیل میزان موفقیت پروژه با توجه به نیاز بازار در طراحی معماری است. بررسی داده های ناشی از این مطالعات کمک شایانی به تعیین کاربری پروژه و تناسب زیر بنای بخش های مختلف در طراحی معماری می نماید. این خدمات به خصوص برای کارفرمایان بخش خصوصی بسیار حیاتی و ثمر بخش خواهند بود. البته مهندسین صنایع و شرکت هایی به صورت تخصصی مطالعات امکان سنجی Feasibility study را می توانند انجام دهند اما بهتراست اینکار همراه با یک مشاور معماری انجام شود.
طراحی معماری فرم
بی تردید حساس ترین و پر چالش ترین بخش در فرآیند طراحی معماری، تبدیل ایده به فرم است. این مرحله همان خلق فرم است. نحوه تبدیل ایده به فرم به عوامل گوناگونی بستگی دارد که از آن جمله می توان از کانسپت پروژه، تجربه طراح و مجموع فرم هایی که ردپایی در ذهن طراح برجای گذاشته اند را نام برد.معمولا تصویر اولیه فرم پروژه در یک لحظه در ذهن طراح شکل می گیرد اما تکمیل و تطبیق آن با ایده های معمار از یک سو و با عملکرد های مورد نیاز پروژه از سویی دیگر، فرآیندی زمان بر است و مهم ترین نقش را در ادامه روند تکمیل طراحی معماری بازی می کند، در این مرحله فاز یک پروژه به تدریج شکل می گیرد. در مرحله ی خلق فرم، بر اساس درک و تجربه مهندس معمار از مباحث سازه ای، تاثیر متقابل سازه و معماری و معماری داخلی بر یکدیگر مورد توجه قرار گرفته و هر چه دانش معمار و طراح در این حوزه بیشتر باشد، در طراحی معماری ایده پروژه بیشتر ساخته و پرداخته و تکمیل می شود. گاهی نیز با تاکید مضاعف بر ساختار سازه ای، فرم معماری بر اساس قواعد سازه ای شکل می گیرد.
بعد از انجام مطالعات طراح به ارائه کانسپت و یا طرح کلی و مفهوم کلی پروژه می پردازد و طرح کلی سازه را بر روی کاغذ میکشد و به ارائه ایده ها و مد های مورد نظر خود بر روی آن می پردازد البته توجه داشته باشید که نوع کاربری سازه مورد نظر و نوع استفاده از آن میتواند در طراحی فضای کلی بسیار تاثیر گزار باشد .
طراحی معماری در ایده پردازی
ایده ها تصاویری ذهنی هستند که از طریق مشاهده، تجزیه و تحلیل مطالعات، اندیشه و دانستن برخی روش ها در ذهن انسان شکل، تکامل و موجودیت می یابند. در طراحی معماری در مفهوم کلان، ایده ها پاسخگوی مسائل گوناگونی هستند مانند چگونگی جهت گیری ساختمان ها، روش های بهره گیری از جریان طبیعی هوا، ارزش انرژی و حفظ و صرفه جویی در آن، اهمیت مصالح، دوام، تعامل بین اجسام، مناسب ترین راه های برقراری روابط فضایی و یا چیزهایی از این قبیل. در معماری داخلی ایده ها پاسخگوی مواردی نظیر بهترین مکان قرارگیری آشپزخانه، گردش فضایی، رنگ مورد استفاده در فضا و ….. می باشند.
در نهایت می توان گفت ساختمان و طراحی معماری آن، شامل بسیاری تصمیمات کوچک و بزرگ است و طبیعتا کسب مهارت و ارتقا آن در جهت تولید ایده ها و کانسپت هایی که توانایی پاسخگویی به این گسترده وسیع را داشته باشد، از اهمیت ویژه ای برخوردار است. فراموش نشود که طراح خوب آن شخصی است که بتواند اهمیت نیازهای مختلف را درک کرده و بر اساس نیاز کارفرما، به هر موضوع در حد خود آن، بها دهد.