کالای ضبطی در گمرک
کالای ضبطی در گمرک به آن دسته از کالاهای ممنوعالورودی گفته میشود که بهصورت غیرمجاز وارد کشور شده و توسط گمرک ضبط میشوند. علاوه بر این آن دسته از کالاهایی که بهصورت قانونی و مجاز وارد کشور شده اما پس از ورود آنها اقدامات گمرکی برای ترخیص کالا انجام نگیرد توسط گمرک کشور ضبط خواهد شد. مالکین این دسته از کالاها به مدت سه ماه فرصت دارند تا جهت ترخیص آنها از گمرک اقدام نماید. در واقع دلیل ضبط شدن این دسته از کالاها هزینهبر بودن نگهداری آنها برای گمرک است و بنا بر قوانین اقدامات لازم برای آنها صورت میگیرد.
فروش کالای ضبطی در گمرک به چه صورت است؟
✅ ارزیابی و طبقهبندی
زمانی که کالاها توقیف و مشخص میشود که نمیتوان آنها را به صاحب آن بازگرداند (به عنوان مثال به دلایل قانونی، ترک یا عدم پرداخت جریمه و عوارض)، گمرک معمولاً اقلام را ارزیابی و دستهبندی میکند. این دستهبندی بر اساس فاکتورهای مختلفی انجام میشود.

✅ فهرست و تبلیغات عمومی
اقلامی که قرار است توسط گمرک به فروش برسند فهرست شده و در مورد آن اطلاعرسانی عمومی انجام میگیرد. این اطلاعرسانی میتواند بهصورت تبلیغات در روزنامههای کثیرالانتشار، تبلیغ در سایتهای معتبر یا سایر روشهای اطلاعرسانی به عموم باشد.
✅ حراج کالاها
به طور معمول رایجترین روش برای فروش کالاهای توقیف شده، مزایده عمومی است. حراج کالاها از طریق مزایده ممکن است بهصورت حضوری یا آنلاین باشد که بنا به تشخیص گمرک متفاوت خواهد بود. از طریق مزایده کالاها روند فروش آنها به طور کاملاً شفاف بوده و کالا با بالاترین قیمت به فروش میرسد.
✅ فروش مستقیم کالای ضبطی
در برخی موارد، اگر کالا دارای بازار محدود بوده یا برگزاری مزایده امکانپذیر نباشد، گمرک ممکن است کالا را مستقیماً از طریق معامله به فروش برساند.
✅ تخریب یا اهدا
برخی مواقع شرایطی وجود دارد که نمیتوان کالای ضبط شده را حراج کرده یا بهصورت مستقیم فروخت در این حالت کالاها معدوم میشوند (مانند اقلام تقلبی یا کالاهایی که استانداردهای ایمنی را ندارند) یا به سازمانهای خیریه اهدا میشوند (در مورد کالاهایی که قابل فروش نیستند).

تفاوت کالای ضبط شده و کالای متروکه در گمرک چیست؟
کالاهای ضبط شده:
کالاهای ضبط شده اقلامی هستند که مأموران گمرک به دلایل مختلفی اقدام به توقیف و ضبط آنها کردهاند. مالکیت این دسته از کالاها پس از ضبط به دولت انتقال داده میشود و دولت تصمیم نهایی درمورد نگهداری یا فروش آنها را میگیرد. دلایل ضبط کالاها شامل موارد زیر است:
کالا بهصورت غیرقانونی وارد یا از کشور خارج شده است (کالای قاچاق)
نقض مقررات گمرکی (به عنوان مثال، اظهارنامههای نادرست) وجود دارد.
پرداخت و عوارض مالیاتی کالا در گمرک پرداخت نشده است.
کالاهای متروکه:
کالاهای متروکه عموماً آن دسته از کالاهایی هستند که بهصورت قانونی وارد کشور میشوند اما اقدامات لازم برای ترخیص آنها صورت نمیگیرد، در واقع مالک آن را رها میکند. مالکیت کالاهای متروکه در اختیار عموم قرار میگیرد. دلایل زیر باعث متروکه شدن کالاها در گمرک میشود:
اقلامی که مالک یا گیرنده آن در مدت معین اقدام به مطالبه نکرده است.
کالاهایی که تشریفات واردات آنها در بازه زمانی مجاز انجام نشده باشد.
در برخی موارد مالکین کالا به دلیل هزینههای بالای ترخیص آن را بهصورت داوطلبانه رها میکنند.
کالاهای توقیف شده و رها شده در نهایت میتوانند توسط گمرک از طریق مزایده عمومی یا روشهای دیگر فروخته شوند. در واقع هدف گمرک از فروش این کالاها میتواند به دلیل بازیابی عوارض بدهی یا خالی کردن فضای انبار گمرک باشد.

