شستشوی فرش و قالی یکی از مهم ترین مسائلی است که باید با دقت و ظرافتی خاص در خصوص آن تصمیم گیری نمود. پیش تر این کار در داخل منازل و با استفاده از روش های سنتی انجام می گرفت اما واقعیت این است که انجام این کار اگر به صورت تخصصی و با استفاده از تجهیزات و وسائل ویژه انجام نشود می تواند عمر مفید قالی را کاهش دهد. توسعه قالیشویی ها بر پایه همین امر صورت گرفته است. امروزه استفاده از دستگاه ها و تجهیزات مدرن در قالیشویی ها علاوه بر افزایش سرعت شستشوی فرش می تواند از اثرات نامطلوب شستشوی نادرست فرش و قالی جلوگیری نماید. در واقع می توان عنوان نمود که شستشوی قالی و فرش نیازمند دانش تخصصی و شناخت صحیح از انواع الیاف و همچنین موادی شوینده مورد استفاده در این فرایند است. لذا برای حفظ کیفیت و افزایش طول عمر فرش و قالی باید شستشوی آن ها را به افراد متخصص سپرد.
تاثیر شستشوی فرش و قالی بر عمر مفید آن
همان طور که مطرح گردید شستشوی فرش و قالی می تواند بر روی بافت فرش اثرگذار باشد. ممکن است عملیات شستشو به صورت کامل انجام نشود و آلودگی هایی که بر روی فرش یا در داخل بافت آن قرار می گیرد می تواند در طول زمان موجب آسیب به فرش و قالی گردد. استفاده از روش های مدرن در قالیشویی ها این مشکل را به خوبی برطرف می نماید. یکی از تفاوت های اصلی شستشوی فرش و قالی در خانه یا در قالیشویی موضوع گرفتن گرد و خاک است. شستن هر فرشی نیاز به دانش خاص دارد. جنس های مختلف تار و پود فرش ها مواد و روش های ویژه ای برای شستشو نیاز دارد. عدم توجه به این موارد می تواند سبب تحمیل هزینه های زیادی به افراد گردد. خشک نشدن کامل فرش ها نیز از دیگر مواردی است که می تواند بر روی طول عمر فرش و قالی اثرگذار باشد. بافت فرش می تواند تا حد زیادی رطوبت را درون خود حفظ کند و همین امر موجب پوسیدگی فرش و قالی می شود. بخار شویی نیز یکی دیگر از روش های شستشوی فرش و قالی می باشد که نباید در خانه و توسط خود افراد انجام شود. این موضوع نیز می تواند بافت فرش را دچار آسیب نماید. در برخی موارد استفاده از جاروهای بخارشوی خانگی می تواند سبب شکافتن الیاف فرش گردد.
اعلاشویی چیست؟
شستشوی فرش‌های نکات ریز و درشت بسیاری دارد؛ که تنها یک متخصص باتجربه در این زمینه می‌تواند آنها را به‌خوبی تشخیص داده و بر اساس آن، روش صحیح را برای شستشوی یک فرش خاص انتخاب کند. به عبارت دیگر هر فرشی دارای ویژگی‌های خاصی است؛ که شستشوی آن را نیازمند رعایت نکات متفاوتی می‌کند. به عنوان مثال شستشوی یک فرش ابریشمی و ظریف قدیمی، حساسیت بسیار بالایی داشته و نباید آن را با شستشوی یک فرش پشمی دست‌باف یا یک فرش ماشینی مقایسه کرد.
از سویی نوع و میزان آلودگی یکی فرش نیز نقش مهمی در انتخاب روش شستشوی آن فرش دارد. به عنوان مثال مواد شوینده قابل استفاده در هر فرش متفاوت است؛ و میزان و نوع استفاده از آن نیز می‌تواند متفاوت باشد.
بر اساس موارد گفته شده، موسسات قالیشویی چند روش مختلف را به عنوان روش‌های شستشوی فرش و قالی به مشتریان خود معرفی می‌کنند. در این میان یکی از محبوب‌ترین روش‌ها اعلاشویی در قالیشویی است. اما در پاسخ به سوال اعلاشویی چیست؟ باید گفت: اعلاشویی را باید بهترین و کامل‌ترین روش شستشوی فرش دانست. روشی که قادر است بیشترین تمیزی ممکن را برای فرش شما به ارمغان آورده و از سویی در این روش، نکاتی در نظر گرفته می‌شود تا فرش شما بدون کوچک‌ترین فشار و آسیب احتمالی شسته شود.
به همین دلیل نیز در ذهن عموم مردم، اعلاشویی روشی مناسب برای قالی‌های دست‌باف و ارزشمند است. البته این تصور اشتباه نیست؛ اما باید این نکته را به آن اضافه کرد که علاشویی می‌تواند گزینه‌ای بسیار جذاب برای شستشوی انواع فرش از ماشینی تا دست‌باف و حتی موکت‌های ارزشمند باشد. در واقع امروزه و با توجه به قیمت بالای فرش‌های ماشینی، می‌توان گفت شستشوی این فرش‌ها با این روش دیگر به‌صرفه محسوب شده و گزینه خوبی برای مراقبت از این کالای ارزشمند است.
اعلاشویی چگونه انجام می‌شود؟
به‌طور معمول و در اغلب موسسات قالیشویی، اعلاشویی دارای چند مرحله بیشتر در مقایسه با شستشوی ساده است. در واقع در شستشوی ساده، فرش شما یک مرتبه و با آب و پودر تاید (به عنوان ماده شوینده) شسته شده، خشک شده و تحویل شما می‌گردد؛ اما در اعلاشویی ما با مراحل بیشتری روبه‌رو هستید.
شستشوی اولیه فرش
در این روش ابتدا فرش از نظر ظاهری و فیزیکی به دقت بررسی شده و بر اساس جنس و میزان سلامت آن، ماده شوینده مناسب برای آن انتخاب می‌شود. در اغلب اوقات اعلاشویی با شامپو فرش‌های مخصوص انجام می‌گردد. در واقع عموم مردم استفاده از شامپو فرش و به‌طور کلی مواد شوینده مایع را، تفاوت اصلی اعلاشویی با شستشوی ساده می‌دانند. این مواد شوینده مایع توانایی نفوذ بیشتری در بافت فرش داشته و علاوه بر تمیز کردن سطح فرش، با توان بیشتری به عمق آن نفوذ کرده و تار و پود فرش را نیز کاملا تمیز می‌کنند. این تمیزیِ بیشتر، از نظر بهداشتی نیز پذیرفته‌شده‌تر است؛ چراکه مطمئن می‌شوید هیچ موجود زنده میکروسکوپی و کوچکی در عمق فرش شما باقی نمی‌ماند.
از سویی مزیت دیگری استفاده از مواد شوینده مایع، مانند شامپو فرش و آب ژاول در روش اعلاشویی در قالیشویی، اطمینان بیشتر از حفظ سلامت فرش در بلندمدت است. در واقع فرش‌ها در مقابل مواد شوینده مایع، در مقایسه با پودرهای شوینده، دچار استهلاک کمتری می‌شود.
لکه بری، سفیدشویی و…
پس از طی شدن مرحله اول، نوبت به بررسی دوباره فرش می‌شود. در این مرحله فرش‌ها از نظر لکه‌های باقی‌مانده بررسی شده و بر اساس لکه‌های موجود، از مواد لکه‌بر مناسب استفاده می‌گردد. همچنین در این مرحله در صورت نیاز سایر خدمات قالیشویی مانند سفیدشویی نیز انجام می‌شود.
نکته مهم درباره این مرحله اینکه لکه بری همیشه در مرحله دوم انجام نمی‌شود. در واقع همان‌طور که گفتیم کارشناس فرش پیش از آغاز مراحل اعلاشویی در قالیشویی، فرش را از نظر سلامت و جود لکه‌های خاص بررسی می‌کند. این مسئله از این نظر مهم است که برخی لکه‌ها از نوعی هستند که بهتر است پیش از شستشوی ساده فرش تمیز شوند.
برق انداختن و خشک کردن
در ادامه مراحل علاشویی به مرحله برق انداختن فرش می‌رسیم. البته این مرحله اغلب برای فرش‌های ابریشمی با ظاهر براق به‌کار می‌رود. به هر حال در این مرحله با استفاده از مواد خاصی، جلوه و درخشش بیشتری به سطح فرش داده شده و ظاهر فرش را مانند روز اول نو می‌کنند.
در انتها نیز فرش را به کمک گرما و اتوپرس کاملا خشک می‌کنند. این خشک کردن سریع، کمک می‌کند تا فرش مدت زیادی در معرض رطوبت قرار نگیرد. همچنین دیگر نیاز به آفتاب خوردن ندارد. این موارد کمک می‌کند تا دوام فرش بیشتر شود. از سویی این سبک خشک کردن بهداشتی‌تر بوده و فرش شما پاک‌تر خواهد بود.