به سنگ های طبیعی از گونه سنگ های آذرین بیرونی که اشکالی نامنظم و ضخامت های مختلف از یک تا ۵ سانت دارند، سنگ لاشه یا لاشه سنگ گفته می شود و معمولا به صورت طبیعی و بدون برش یا هرگونه تراش هستند. از انواع این نوع سنگ می توان به سنگ تراورتن، مالون، سنگ لاشه ورقه ای و سنگ کوهی اشاره کرد که هر کدام در زمینه خاصی کاربرد دارد. مهمترین ویژگی های این سنگ عبارتند از لایه لایه نبودن، سختی و مقاومت قابل قبولی داشته باشد، درز و شکاف نداشته باشد و شرایط و نحوه استخراج آن نیز مورد توجه قرار گیرد. ساخت سنگفرش حیاط و پیاده رو، ساخت دیوار و محوطه ساختمان، در ساخت راه پله ها و پی سازی ساختمان ها، فضاهای بیرونی و تولید پودر سنگ در کارخانه ها، جزو مهمترین کاربردهای لاشه سنگ به شمار می رود.
منابع سنگ لاشه
این سنگ از عمل انفجار در معدن سنگ که سبب خرد شدن سنگ ها به قطعات کوچکتر می شود، به دست می آید و به همین دلیل شکل خاص و سطح مشخصی ندارد و برای استفاده از این نوع سنگ باید گوشه و زوایای تیز آن گرفته شود، در غیر این صورت استفاده از آن امکان پذیر نخواهد بود. در واقع در زمان انفجار، موقعی که سنگ های بزرگ ترشکسته می شوند، تکه های لاشه، گوشه و لبه های تیزی پیدا می کنند، بنابراین قبل از استفاده باید ساب زده شوند تا بتوان از آن ها استفاده کرد. اما اگر ابعاد این سنگ ها کمتر از ۱۵ سانتیمتر باشد، از آن ها به عنوان پرکننده در مکان های مختلف استفاده می کنند و دیگر نیازی به ساب زدن نیست. بهتر است معادن این سنگ به شهر یا محل مصرف آن نزدیک و دارای ضخامت خوب و سهولت در استخراج باشد. اگر مقاومت سنگ معدن کم باشد، موجب می شود در زمان انفجار سنگ های بسیاری تولید شود، یا اگر که سنگ لاشه معدن کلیواژ یا کلاژ و درز و شکاف داشته باشد و این درز و شکاف ها نسبت به یکدیگر فاصله کمی داشته باشند نیز سبب می شود که هنگام استخراج مقدار زیادی سنگ لاشه ایجاد گردد.
ویژگی های سنگ لاشه
معمولا تمام سنگ ها، به ویژه سنگ های لاشه از نظر ویژگی های مختلف، ساختار و مواد موجود در ساختار آن ها قابل بررسی و تقسیم بندی هستند، از آن جمله می توان به موارد زیر اشاره کرد:
وزن و چگالی سنگ
یکی از مهم ترین نکات در شناخت انواع سنگ، توجه به میزان وزن و چگالی آن است، در واقع سنگ ها را از این نقطه نظر می توان به دو دسته تقسیم کرد: سنگ های سنگین و سنگ های سبک.سنگ های سنگین، به سنگ هایی گفته می شود که چگالی حدود 1.8 گرم بر سانتیمتر مکعب دارند، در حالی که اگر چگالی سنگی کمتر از این مقدار باشد، در دسته سنگ های سبک قرار می گیرد.
میزان تخلخل و چسبندگی
یکی دیگر از ویژگی هایی که این سنگ ها را از هم متمایز می کند، میزان چسبندگی و تخلخل آن ها است. اگر تخلخل سنگ در حد مطلوبی باشد هم چسبندگی کافی خواهد داشت و هم استحکام و مقاومت آن تقویت می شود. سنگ هایی که تخلخل زیادی دارند، چسبندگی بیشتری نیز خواهند داشت، برای نمونه سنگ تراورتن از دسته سنگ های متخلخل و سنگ گرانیت از سنگ های با تخلخل کم به حساب می آید.
مقاومت فشاری و ضریب نرم شدگی
از دیگر ویژگیهای مهم قابل بررسی در سنگ لاشه ساختمانی می توان اندازه گیری میزان مقاومت فشاری که سنگ می تواند تحمل کند و ضریب نرم شدگی و همچنین نوع سنگ (آذرین، رسوبی و آهکی) را ذکر کرد.
ویژگی های کیفی سنگ لاشه
این سنگ مانند سایر سنگ ها مشخصه هایی دارد که آن ها را در این قسمت مورد بررسی قرار خواهیم داد: ۱- سنگ های لاشه باید عاری از هرگونه لایه بندی باشند یعنی نباید لایه لایه باشد. ۲- بدون شکاف و درز بودن این سنگ یکی دیگر از مشخصات کیفی لاشه سنگ ها و دلیل بر با کیفیت بودن آن است. ۳- لاشه سنگ باید سختی و مقاومت قابل قبولی داشته باشد، وجود شکاف و درز در این سنگ نشان دهنده عدم مقاومت و استحکام پایین آن است. ۴- شرایط و نحوه استخراج این سنگ ساختمانی نیز از مشخصه های کیفی آن به شمار می رود که عمدتا باید رو باز، بدون باطله و آسان انجام شود. ۵- مواد قابل حل در سنگ و کانی های رسی در آن وجود نداشته باشد. ۶- حالت آلتراسیون و هوازدگی نداشته باشد و دارای رنگ مرغوب باشد.