جــــرثقیل سقفی
صنایع و حوزه های کاربردی مختلف نیازمند به خدمات حمل بار در کارگاه میباشند.
انتقال مواد در خط تولید و سیستم های انبار و تجهیزات لنگرگاهی و جابجایی در بنادر از جمله وظایف جرثقیل سقفی و دروازه ای است.
جرثقيل سقفي كه به طور دستي هدايت مي شدند در سالهاي ۱۸۸۰ مورد استفاده قرار ميگرفتند.
در همان زمان طراحيهاي پيچيدهاي از سوي توليد كنندگان آمريكايي و انگليسي براي جرثفيلهاي غير دستي ارائه شد، كه شامل يك محور محرك در راستاي طول سالن بود و با كمك كلاچهاي متعدد نيروي حركتي را به بالابر (hoist)، كالسكه (trolley) و پل (girder) منتقل ميكردند.
اولين جرثقيل برقي سه موتوره در سال ۱۸۹۰ مورد استفاده قرار گرفت. سرعتهاي اوليه خيلي كم بودند و همينطور وزن بالابري نيز به ۴۰ تن محدود ميشد.
طراحی جرثقیل هر ۲۰ سال يكبار دچار تحول ميشود به طوریكه:
۱۸۸۰، دوره جرثقيلهاي دستي بود.
۱۹۰۰، دوره جرثقيلهاي برقي با يك موتور جداگانه براي هر حركت.
۱۹۲۰، استانداردهاي مشخصي براي جرثقيل ايجاد شد.
۱۹۴۰، دوره استفاده از جعبه دنده و رولر بيرينگها و طراحي تحت استاندارد بود.
۱۹۶۰، دوره ايجاد تغييرات در نحوه كنترل جرثقيل بود كه موجب حركت ملايمتر و دقت بالاتر در جابجايي شد.
در ۱۹۷۰، انجمن توليد كنندگان جرثقيل آمريكا،(CMAA) ”مشخصات ۷۰“ خود را كه اولين مجموعه استاندارد در زمينه طراحي جرثقيل سقفی و دروازهاي
با استفاده عمومي بود را منتشر كرد. اين انجمن مدتي بعد ”مشخصات ۷۴“ خود را كه شامل استانداردهايي در زمينه جرثقيلهاي آويز و رونشين تك پل بود را منتشر كرد.
نيازهاي كنوني در مورد دقت حمل اشيا به خصوص در ارتباط با صنعت انرژي هسته¬اي، باعث ايجاد نياز براي يك كنترل ساده و قابل انعطاف براي بالا بردن دقت حركت قلاب (hook) در تمام جهات شد. در سالهاي اخير، استفاده از كنترل از راه دور به عنوان جانشيني براي كنترل آويز امكانپذير شد. پيچيدگي نيروگاههاي اتمي موجب تغييرات زيادي در تكنولوژي جرثقيل شد.
توجه كردن به عواملي نظير تنشهاي زلزلهاي، مقاومت در برابر تشعشعات، كار كردن زير آب، تستهاي خرابي و كنترل كيفيت محصول، همگي موجب بالا رفتن پيچيدگي كار و هزينه توليد ميشود و باعث محدود شدن توليد كنندگان با صلاحيت ميشود.
جرثقيل سقفی دوپل
جرثقيل سقفی دوپل
استفاده از جرثقیل سقفی جفت پل (Double Girder E.O.T Crane) بهترین روش جهت جابجایی مواد در سالنهایی است که در آنها دهانه و ظرفیت بیشتری مورد نیاز میباشد و با این نوع جرثقیلها از ارتفاع بیشتری میتوانید استفاده کنید.
معمولاً در سالنهایی که دارای دهانه بالاتر از ۲۵ متر میباشند و برای بارهایی که طول و عرض زیادی داشته و در حین جابجائی عرضی و طولی با ایجاد نیروی معکوس در شتابگیریها و ترمزها، مشکل ساز میباشند از سازه جرثقیل دو پل استفاده میشود.
انواعی از جرثقیل سقفی
1- سه حركت با يك كالسكه: استفاده عمومي
۲- چهار حركت با يك كالسكه و دو قلاب: سرعت كم و بارهاي سنگين براي قلاب اصلي و سرعت زياد و بارهاي سبك براي قلاب كمكي.
۳- پنج حركت با دو كالسكه: دو بالا بر يكسان براي حمل اجسام طويل.
۴- هفت حركت با دو كالسكه و دو قلاب: كاربري آن مشابه كاربري موارد ۲و۳ميباشد.
۵- پنج حركت با دو كالسكه: يك كالسكه با ظرفيت بالا و ديگري با ظرفيت پايين، براي بارهاي سنگين تنها يا بارهاي سبك طويل.
۶- Bucket Crane: جهت حمل ذغل سنگ و مواد مشابه، و دهانه به گونهاي است كه موادي مثل سيمان و كود و…(مواد ريزدانه) را از خود عبور ميدهد (حمل نميكند).
۷- جرثقيل مغناطيسي: موارد استفاده در كاخانه ذوب فلزات، جابه جا كردن قراضه ها و انبارهايي ذخيره فولاد و…
۸- پل شبكهاي: در مكانهاي باز و يا زماني كه طول دهانه از ۴۹ متر بيشتر باشد به تمام موارد ذكر شده تا اينجا ارجحيت دارد.
۹- كالسكه داراي دو موتور و دو قلاب: براي حمل تيرهاي خاص، قلابها هم ميتوانند داخل پل باشند و هم خارج آن.
با طراحی مهندسی و ساخت سازه این نوع جرثقیل مطابق با استانداردهای مطرح در این زمینه و با وزن مرده کم میتوان بهترین استفاده را نیز از لحاظ اقتصادی برد.
همچنین دیگر مزیت این نوع جرثقیل سقفی این است که میتوان در امتداد پل جرثقیل اقدام به نصب راهروی تعمیراتی به همراه هندریل نمود، که علاوه بر سهولت در دسترسی و امکان تعمیر قطعات اجزای مختلف از جمله بالابر، کالسکه، موتورهای کلگی و تابلوی برق، امکان مناسبی برای تعمیر و تعویض لامپهای سالن، تأسیسات گرمایشی سالن و خطوط برق رسان را نیز فراهم میکند.
در ضمن با طراحی خاص در نحوه قرارگیری بالابر بر روی کالسکه میتوان به ماکزیمم ارتفاع بالابری در جرثقیل سقفی دسترسی پیدا کرد.
براي پوشش دادن تمام نقاط مجموعه كاري (سالن توليد، سوله و يا قسمتي از فضاي بيرون كه كار در آن انجام ميشود) نياز به سه حركت مجزا در راستاهاي x,y,z داريم. براي اين منظور يك جرقيل در حالت عادي ميبايست قابليت انجام حداقل سه حركت را داشته باشد.
در راستاي x (طول سالن)، حركت به وسيله پل انجام ميشود. در راستاي y (عرض سالن)، حركت توسط كالسكه انجام ميشود و در راستاي z(ارتفاع) حركت توسط بالابر انجام ميشود