نوع دیگری از تقسیم بندی کابل برق و کاربرد آن را می توان به نوع و جنس عایق های به کار رفته در آن تعمیم داد. ویژگی هایی مانند سختی، نرمی، دانسیته، مقاومت در برابر اشاعه شعله، دمای نقطه کار محیط، کم دود بودن، کم یا زیاد بودن ضریب دی الکتریک، مقاوم بودن در برابر ساییدگی، روغن و دیگر مواد شیمیایی و فقدان هالوژن می تواند در نوع تعین نوع عایق کابل برق موثر باشد. هر کدام از عایق های کابل برق می توانند چندین ویژگی از ویژگی های نامبرده را همزمان داشته باشند. انواع کابل برق و کاربرد آن از نظر نوع عایق به بیش از ۱۰ نوع تقسیم می شوند که مهم ترین آنها به شرح زیر است:
کابل برق با عایق پلی اتیلن
همانگونه که گفته شد به این نوع کابل PEX یا XLPE گفته می شود که توسط شبکه ای شدن ساختار خطی پلی اتیلن ساخته می شود. این ساختار شبکه ای از اتصال کربن های زنجیر اصلی پلی اتیلن ایجاد می شود و این اتصالات باعث می شود حرکت زنجیره ها نسبت به هم محدود شود و این گونه در برابر گرما، سرما و دیگر انرژی ها مقاوم خواهند بود و تغییری نخواهند داشت. این عایق بهترین عملکرد را در دمای اتاق و بالاتر دارد بنابراین برای ساختمان سازی استفاده های فراوانی دارد و برای کابل های ضد آتش، کابل دریایی و هوایی می تواند مفید باشد.
کابل برق با عایق PVC
این نوع کابل که به دلیل قیمت مناسب و مقاومت بالا در محیط های شیمیایی، استفاده های زیادی دارد به اختصار PVC نامیده می شود. این کابل ها به صورت کلی برای لوازم خانگی، سیم کشی منازل، روشنایی و دستگاه ها مورد استفاده قرار می گیرد. با توجه به آنکه در عایق این کابل از مواد نرم کننده استفاده می شود دارای استحکام کششی بالا، انعطاف پذیری مناسب و سهولت اتصال مناسبی هستند. با توجه به نحوه تولید کابل PVC می توانند کاربردهای گسترده ای داشته باشد.
کابل برق با عایق الاستومری
کابل های الاستومری برای استفاده در محیط هایی با دمای بالا و یا موقعیت هایی که دما به وسیله نیروی دیگری افزایش می یابد مناسب هستند. این نوع از کابل ها می توانند در شرایط طولانی مدت دمای ۹۰ درجه بالای صفر را تحمل کنند اما در شرایط کوتاه مدت می توانند حتی تا ۲۵۰ درجه دما را تحمل کنند. در صورتی که روکش الاستومری توسط اکستروژن بر روی کابل اعمال شود، لازم است که این روکش ۲ یا چند لایه باشد تا بتواند سطح ولتاژ ۱۱۰۰ ولتی را تحمل کند.
کابل های الاستومری برای استفاده در محیط هایی با دمای بالا و یا موقعیت هایی که دما به وسیله نیروی دیگری افزایش می یابد مناسب هستند. این نوع از کابل ها می توانند در شرایط طولانی مدت دمای ۹۰ درجه بالای صفر را تحمل کنند اما در شرایط کوتاه مدت می توانند حتی تا ۲۵۰ درجه دما را تحمل کنند. در صورتی که روکش الاستومری توسط اکستروژن بر روی کابل اعمال شود، لازم است که این روکش ۲ یا چند لایه باشد تا بتواند سطح ولتاژ ۱۱۰۰ ولتی را تحمل کند.
کابل های رابری برای استفاده در تجهیزاتی مانند ژنراتورها و ترانس های برقی استفاده می شوند. این کابل ها برای استفاده طولانی مدت در شرایط عادی و همچنین اطمینان از امنیت بالا در ایستگاه های تولید نیرو از اهمیت بالایی برخوردارند.
انواع کابل برق و کاربرد آن از نظر کاربرد
نوع دیگری از تقسیم بندی انواع کابل برق و کاربرد آن را می توان بر اساس نقطه نظر کارکرد آنها انجام داد. بر این اساس کابل های برق را می توان به دو دسته اصلی تقسیم کرد.
کابل مسلح: کابل مسلح به نوعی از کابل های برق گفته می شود که برای تحمل ضربه ها، فشار، نفوذ رطوبت و مقاومت در برابر عوامل خارجی طراحی شده اند و برای این منظور از نوارهایی از فولاد و غلاف¬ های سربی در آنها استفاده می شود.
کابل غیر مسلح: این نو از کابل های برقی فاقد ساختمان مقاومتی در برابر عوامل خارجی است و فقط از نظر جریان الکتریکی عایق شده اند.
البته بر اساس نوع کاری که کابل های برق انجام می دهند می توان تقسیم بندی دیگری برای انواع کابل برق و کاربرد آن انجام داده که به شرح زیر خواهند بود:
کابل برق با هدف انتقال قدرت: که به صورت زمینی یا هوایی استفاده می شوند و شامل سه نوع کابل فشار ضعیف، فشار متوسط و فشار قوی هستند.
کابل برق با هدف انتقال سیگنال: که برحسب نوع سیگنال، کابل های کنترل، ابزار دقیق و انتقال داده ها دسته بندی می شوند.
کابل برق با هدف تأمین روشنایی: و راه اندازی وسایل برقی در ساختمان ها که در زیر یا روی سطح نصب می شوند و از نوع کابل های سبک هستند. این نوع کابل ها در تابلوهای توزیع، سیم کشی داخلی تجهیزات و وسایل برقی کوچک با تنش مکانیکی کم به کار می روند.
انواع کابل برق و کاربرد آن بر اساس تعداد رشته ها
تعداد رشته های کابل یکی دیگر از فاکتورهای طبقه بندی آن است. انواع کابل برق و کاربرد آن بر اساس تعداد رشته ها را می توان به صورت زیر دسته بندی کرد.
⚫️ کابل های ۱ تا ۵ رشته ای که معمولا کابل های فشار ضعیف (LV) هستند.
⚫️ کابل های ۱ تا ۳ رشته ای که کابل های فشار متوسط (MV) هستند.
⚫️ کابل های ۱ تا ۳ رشته که کابل فشار قوی (HV) هستند.
⚫️ کابل های کنترل و ابزار دقیق که تعداد رشته های کابل کنترل معمولاً از ۳ رشته تا ۶۱ رشته می باشد و در موارد خاص از تعداد رشته های بالاتر نیز استفاده می شود.
نکاتی که در هنگام انتخاب کابل باید رعایت کرد
هر کابل برق با توجه به نوع آن و سطح مقطع معینی که دارد قادر به انتقال جریان مشخصی است که اگر از آن حد بیشتر شود، باعث کوتاه شدن عمر و یا سوختن کابل برق و بروز حوادث ناخوشایند خواهد شد؛ بنابراین در انتخاب انواع کابل برق و کاربرد آن باید موارد زیر را مد نظر قرار داد:
⚫️باید به حداکثر جریان عبوری از کابل برق توجه شود.
⚫️باید به میزان افت ولتاژ دقت کرد و نباید از حد مجاز تجاوز کند.
⚫️درباره سطح مقطع انتخاب شده از نظر افت توان، محاسبات اقتصادی صورت گیرد.
⚫️ به نوع هادی و عایق کابل توجه شود و با توجه به محیطی که استفاده می شود انتخاب شود.