از چیلر به عنوان سیستم سرد کننده سردخانه مواد غذایی ، میوه ، سبزیجات ، مواد دارویی ، صنعتی ، آزمایشگاهی ، اجساد و غیره استفاده می شود. دستگاه چیلر سردخانه از تعدادی یونیت بیرونی ( نصب شده در بیرون ساختمان که به آن کندانسینگ نیز گفته می شود ) و تعدادی یونیت داخلی ( اواپراتورها یا همان فن کویل های نصب شده در داخل سردخانه ) که با لوله کشی به هم متصل می شوند تشکیل شده است. در ادامه به انواع و ویژگی های چیلرها و کندانسینگ یونیت های سردخانه ای خواهیم پرداخت.
انواع چیلرهای سردخانه ای و ویژگی های آنها :
1 . کندانسینگ یونیت
همانطور که در شکل زیر مشاهده می کنید این سیستم از اجزای اصلی زیر تشکیل شده که به کندانسور و کمپرسور جاسازی شده بر روی یک شاسی که در خارج از سردخانه نصب می شود کندانسینگ یونیت گفته می شود. مبرد (گاز فرئون) با گردش بین کندانسور ، شیر انبساط ، اواپراتور و کمپرسور منجر به سردسازی هوای داخل سردخانه می شود و در واقع با گرفتن گرما از هوای داخل آن را به محیط بیرون منتقل می کند. مطابق شکل زیر یک مسیر لوله از جنس مس (که عایق کاری نیز می شود) بین اجزایی که نام بردیم وجود دارد که مبرد از درون این لوله که به صورت رفت و برگشتی کشیده شده طی مسیر می کند و نکته مهم اینکه در مدار از آب استفاده نشده است. با کمک دیگر اجزای سیستم از جمله سنسور دمای محیط و داخل سالن و فشارسنج و غیره که اطلاعات دمایی را لحظه به لحظه به کنترلر ارسال می کنند ، دمای هوا به دقت تحت کنترل در می آید. اغلب چیلرهای سردخانه های مواد غذایی ، دارویی و صنعتی و غیره به همین شکل ساخته می شوند.
وقتی ابعاد سردخانه مواد غذایی یا میوه و سبزیجات یا دارویی و صنعتی و غیره بزرگ باشد به جای یک یونیت تعداد زیادی از این کندانسینگ یونیت ها (مجموعه کمپرسور و کندانسور و دیگر متعلقات آن که بر روی یک شاسی نصب شده و در بیرون از سردخانه مستقر می شوند) در قسمت بیرونی سردخانه نصب و هر یک به اواپراتوری در درون سردخانه متصل می گردد و بدین ترتیب ظرفیت سرمایشی سیستم افزایش می یابد. در شکل زیر مراحل آماده سازی تعدادی کندانسینگ یونیت برای نصب در خارج از سردخانه را مشاهده می کنید.
2 . چیلر سرد کننده آب :
همانطور که گفتیم بین کندانسینگ یونیت و اواپراتور یک سیال به نام مبرد جریان دارد که در اکثر سردخانه های مواد غذایی ، دارویی ، میوه ، صنعتی و غیره چنین طرحی پیاده سازی می شود. در برخی موارد خاص به جای اینکه مبرد به داخل اواپراتورهای سردخانه ارسال شود در یک چیلر سردخانه ای (که معمولا از نوع تراکمی است) و به صورت مرکزی و در ابعادی بزرگ (مطابق شکل زیر) و توسط همان اجزایی که ذکر کردیم ، محلول آب و گلیکول (ضد یخ) سردسازی می شود و سپس این آب سرد است که به اواپراتورهای داخل سردخانه پمپاژ شده و سرماسازی صورت می گیرد. ایرادی که در این طرح وجود دارد این است که به 2 علت راندمان سیستم کاهش پیدا می کند. اول اینکه یک مرحله سردسازی آب توسط مبرد و سپس انتقال آن به اواپراتورها و سردسازی هوایی که توسط فن اواپراتور دمیده می شود در واقع یک مرحله تبدیل انرژی سیستم را افزایش می دهد و با توجه به اینکه تبدیل انرژی همواره با اتلاف انرژی همراه است بنابرین در مرحله سردسازی آب یک اتلاف انرژی خواهیم داشت و دوم اینکه برای ضد یخ نمودن آب باید گلیکول به آن افزوده شود که گلیکول خود نسبت به آب ضریب انتقال حرارت کمتری داشته و راندمان انتقال حرارت را کاهش می دهد.
مشکلات ناشی از کمتر بودن یا بیشتر بودن ظرفیت سرمایشی :
انتخاب چیلر سردخانه با ظرفیت کم موجب عدم برآورده شدن نیازهای نگهداری محصولات و انتخاب چیلر با ظرفیت بیشتر از حد نیاز نیز موجب خاموش و روشن شدن های متعدد آن و در نتیجه افزایش مصرف انرژی و عدم کنترل دقیق دمای سردخانه خواهد شد. هر چه عایق کاری دیواره های سردخانه بهتر انجام شود انرژی کمتری از آن تلف شده و برای سرد نگه داشتن محیط داخل به چیلر با ظرفیت کمتر نیاز خواهد بود.
تقسیم بندی سردخانه ها از نظر دمای کاری :
معمولا از نظر دمایی ، سردخانه ها به دو گروه تقسیم می شوند. در گروه نخست دمای داخل بین منفی 5 تا مثبت 15 درجه سانتی گراد ( سردخانه بالای صفر ) و در گروه دوم که به عنوان فریزر یا سردخانه منجمد شناخته می شوند، دمای داخل بین منفی 6 تا منفی 40 درجه سانتی گراد ( سردخانه زیر صفر ) نگه داشته می شود. در برخی سردخانه ها برای جلوگیری از ایجاد کریستال های یخی بر روی محصولات از روش سردسازی سریع استفاده می شود که به تجهیزات خنک کاری با ظرفیت بالا در آنها نیاز است.
معمولا از نظر دمایی ، سردخانه ها به دو گروه تقسیم می شوند. در گروه نخست دمای داخل بین منفی 5 تا مثبت 15 درجه سانتی گراد ( سردخانه بالای صفر ) و در گروه دوم که به عنوان فریزر یا سردخانه منجمد شناخته می شوند، دمای داخل بین منفی 6 تا منفی 40 درجه سانتی گراد ( سردخانه زیر صفر ) نگه داشته می شود. در برخی سردخانه ها برای جلوگیری از ایجاد کریستال های یخی بر روی محصولات از روش سردسازی سریع استفاده می شود که به تجهیزات خنک کاری با ظرفیت بالا در آنها نیاز است.
برخی از موارد کاربرد آن عبارت است از :
1. نگهداری مواد غذایی ، گوشت ، مرغ ، ماهی ، میوه ، سبزیجات ، لبنیات و …
2 . نگهداری دارو و محصولات بهداشتی و پزشکی
3 . یخسازی
4 . آب سرد کن صنعتی یا آیس بانک برای سردسازی فرآیند کارخانه ها
5 . و هر نوع کاربرد صنعتی و غیر صنعتی دیگر