اگر کودک شما سرشار از انرژی و بیقراری یا اصطلاحا بیشفعالی است، نشستن طولانی مدت روی صندلی ممکن است برای او دشوار باشد، گویی که با یک چالش روبهرو شده است. بچههایی که در ثابت نشستن مشکل دارند، ممکن است میزها یا صندلیهای خود را تکان دهند، از صندلیهایشان بیرون بیایند یا کارهایی انجام دهند که معلم را آزار دهد بدون اینکه حتی متوجه این رفتارشان باشند. بنابراین اجازه دادن به کودکان برای تخلیهی هیجان خود با جنبوجوش در طول روز به آنها این فرصت را میدهد تا وقتی در حالت ایدئال نشستهاند تمرکز و دقت بهتری داشته باشند.
دلایل تحرک بیشازحد کودک
عوامل رفتاری
یکی از این عوامل رفتاری است، در واقع کودک از ابتدا در محیط خانواده اینگونه پرورش یافته است که مدام در حال جنبوجوش و تحرک باشد و هیچگونه علل روانشناختیای بهعنوان ریشهی آن وجود ندارد. در این مواقع بهترین راهحل استفاده از یک استراتژی پیشگیرانه و آموزنده یا یک استراتژی پاسخگو است. کودک با استفاده از قوانینی که برای او در نظر گرفته میشود، کمکم خود را با شرایط موجود وفق میدهد و در کلاسهای درس و مدرسه نیز نسبت به فضای خانه، با تحرک کمتری رفتار خواهد کرد.
اختلال نقص توجه و بیشفعالی (ADHD)
با افزایش اختلال نقص توجه و بیشفعالی در بین دانشآموزان، احتمالاً شناسایی و تشخیص این اختلال با توجه به نشانههایی که برای آن بیان شده است در بین کودکان، کار سختی نباشد. علایمی مانند بیقراری، بیتوجهی، عدم تمرکز و رفتارهای تکانشی میتواند از دلایل اختلال کمبود توجه و بیشفعالی باشد، اما باز هم تشخیص آن باید توسط یک متخصص انجام شود.
اختلال تنظیم خواب و رژیم غذایی
عوامل دیگری که ممکن است منجر به انرژی بالا در کودکان شوند، موارد مربوط به رژیم غذایی یا چرخهی خواب است. رژیم غذایی بر توانایی ما برای نشستن و تمرکز تاثیر میگذارد. برای مثال، یک دانشآموز ممکن است بهدلیل مصرف زیاد قند یا حتی گرسنگی دچار یک نگرانی و چالش شود که نتواند تمرکز خود را حفظ کند.
راههای آرام نشستن کودک
فعالیتهای حسی/حرکتی
فعالیتهایی مثل دویدن، پریدن، پاک کردن تخته، مرتب کردن قفسههای کتاب، تراشیدن مداد و بریدن کاغذ یکی از بهترین فعالیتهای حسی-حرکتی است که کودک میتواند در مدرسه و محیط تحصیل خود انجام دهد. همچنین استفاده از این روشها که سبب تخلیهی انرژی کودک میشود به تنظیم سطح برانگیختگی، تمرکز و توانایی او برای بیحرکت نشستن یا انجام یک کار کمک بیشتری خواهد کرد.
آموزش مهارتهای آرامشبخش
آموزش چند تکنیک کاربردی آرامش به کودک این فرصت را میدهد تا هر زمان که در مدرسه با این احساس که نیاز به جنبوجوش دارد و نمیتواند بر روی صندلی خود بنشیند، مواجه شد، بتواند آنها را به کار بگیرد و آرامش خود را حفظ کند. به عنوان مثال، به کودک پیشنهاد کنید، هر زمان که در کلاس احساسِ نیاز به حرکت کرد، یک نفس عمیق بکشد، آن را تا پنج شماره نگه دارد و سپس به صورت بازدم از دهان خارج کند (این کار را ۲ تا ۳ بار تکرار کند). همچنین ممکن است به او پیشنهاد دهید که صحنهای مثبت و آرامشبخش را تجسم کند، این استراتژیها میتوانند استرس او را کاهش دهند و کانالی سازنده برای انرژی سرکوبشدهی کودک فراهم کنند.
نرمافزارهای بصری و زمانبندی شده
زمانیکه یک نرمافزار بصری برای کودکان در نظر گرفته شود و آنها بهصورت دقیق ساعت تعطیلی خود را بدانند، سبب میشود تا به کودک کمک کند، در مدت زمان مشخص شده در کلاس درس طاقت آورده و تحرک کمتری را تجربه کند. همچنین اگر دسترسی به اینگونه نرمافزارها ممکن نباشد با استفاده از روشهای سادهای مثل یک برنامهی نوشته شده روی تخته یا یک گوشی همراه که سر یک ساعت مشخص به صدا درآید و زمان استراحت را مشخص کند، میتوان این فرآیند را برای افزایش آستانهی تحمل کودک عملی کرد.
رژیم غذایی مغذی
فرستادن کودک به مدرسه با یک صبحانهی متعادل حاوی کربوهیدراتها و پروتئین به او کمک میکند تا در کلاس درس توجه بهتری داشته باشد. همچنین، از آنجایی که تحقیقات جدید ارتباط بین غذای ناسالم و رفتارهای مرتبط با اختلال نقص توجه و بیشفعالی را نشان میدهد، بهتر است تا حد امکان مصرف فست فودها را کاهش دهید.
داشتن خواب کافی
خواب ناکافی در شب (کمتر از ۸ یا ۹ ساعت) میتواند کودک را در معرض بیتوجهی و تحریکپذیری برای روز بعد قرار دهد. پس بهترین راهحل این است که زمانهای ثابتی را برای خوابیدن کودک تنظیم کنید و دسترسی او برای استفاده از رسانهها را یک ساعت قبل از خواب محدود کنید. همچنین به کودک خود کمک کنید تا با بالشهای نرم، حیوانات عروسکی و هر چیز دیگری که برای او مناسب است، بتواند خواب راحتی را تجربه کند.