هاردنر اپوکسی (Epoxy hardener) مایعی است که اصولاً برای استفاده، آن را با اپوکسی ترکیب میکنند. اگر این دو ماده با یکدیگر ترکیب شوند تنها برای یک ساعت میتوانند خواص خود را حفظ کنند و بعدازاین مدت بهندرت به حالت ژلهای تبدیل و خشک میشوند که به همین دلیل گفته میشود عمر گلدانی (Pot Life) دارند؛ بنابراین این دو ماده را تنها باید در صورت نیاز باید باهم ترکیب کرد. همچنین این دو ماده باید در دو ظرف جدا از هم در دمای ۱۰ تا ۳۰ درجه سانتیگراد نگهداری شوند.
ویژگی های هاردنر اپوکسی
هاردنر اپوکسی ویژگیهایی دارد که سبب جایگاه مهم امروزه آن بهعنوان ماده اولیه محصولات شیمیایی میشود. این ویژگیها عبارتاند از: چسبندگی بسیار بالا، افزایش مقاومت در برابر خوردگیها و واکنشهای شیمیایی، مقاومت بسیار بالا در برابر رطوبت محیط، عملکرد بسیار خوب در برابر دمای بالا و پایین، افزایش طول عمر سازههایی که در تماس با آب قرار دارند، قابلیت پخت اپوکسی در زیر آب، مشخصکردن زمان عمل آمدن مواد با انواع مختلف هاردنر، بعد از عمل آمدن هاردنر و اپوکسی کاملاً قابل شستشو خواهند بود و کیفیت آن بهمرورزمان تغییر نخواهد کرد و قابلیت اتصال بر روی هر سطحی مانند چوبی، فلزی و شیشهای را دارد.
کاربرد هاردنر اپوکسی
هاردنر اپوکسی بهعنوان یک کاتالیزور باعث بهعملآوری اپوکسی در هر دمایی خواهد شد. این ترکیب شامل مولکولهایی است که با گروه رزینی واکنش میدهند و بهعنوان عامل پیوند عرضی آن را میشناسند. بهطورکلی رزینهای اپوکسی برای سفتی و عملآوری به مواد خشککن (هاردنر) نیاز دارند. هاردنر اپوکسی بر پایه موادی چون فنالکامینها است و بهمنظور خشکشدگی و عملآوری اپوکسی در دمای بالا یا پایین و نیز در رطوبت مورداستفاده قرار میگیرد. مولکولهای آن، مولکولهای رزین را قادر میسازند تا به یکدیگر متصل شوند و یک شبکه سهبعدی تشکیل دهند.
معمولاً مولکولهای هاردنر اپوکسی بسیار کوچکتر از مولکولهای رزین هستند و بنابراین ویسکوزیته کمی نیز دارند. این ترکیب در حقیقت واکنش پخت رزین اپوکسی را تقویت یا کنترل میکند. این محصول انواع مختلفی دارد و باتوجهبه کاربرد آنها زمان خشکشدگی و عمل، آنها متفاوت است. سه هاردنر که در ترکیب با رزین بسیار مورداستفاده قرار میگیرند شامل؛ هاردنر پلی آمین خطی (آلیفاتیک)، سیکلو آلیفاتیک و آروماتیک هستند. در واقع این پلیآمیدهای خطی در هر دمایی میتوانند با رزین ترکیب شوند. هاردنر اپوکسی به دودسته کلی قلیایی و اسیدی تقسیم میشود.
استفاده از هاردنر اپوکسی
برای ترکیبکردن هاردنر اپوکسی با ماده مربوطه، معمولاً باید یا به نسبت یکبهیک این دو ماده را با یکدیگر ترکیب کرد یا به نسبت دو به یک، باتوجهبه کاربرد آن و نوع اپوکسی نحوه ترکیب مواد متفاوت است. بعد از ترکیب دو ماده موردنظر باید به مدت ۵ دقیقه در یکجهت مشخص و با سرعت مشخص به هم خورند تا کاملاً با یکدیگر ترکیب شوند و برای داشتن کیفیت بهتر باید ۳۰ دقیقه به این ترکیب استراحت داد. بهمنظور افزایش کیفیت و کارایی این ماده بهتر است سطح موردنظر عاری از هرگونه آلودگی، چربی و رطوبت باشد تا چسبندگی را بالا ببرد و از پوستهشدن و زردشدن ماده حاصل ممانعت کند.