هیدروکسی پروپیل متیل سلولز که به اختصار به آن HPMC گفته می شود نوعی پلیمر سلولز می باشد. این ماده که از ترکیب اتم های کربن، هیدروژن و اکسیژن تشکیل شده است یک پودر سفید رنگ فیبری بدون بو و بدون مزه است. این ماده که با نام هیپروملوز نیز شناخته می شود دارای سطح حلالیت بسیار بالایی در آب می باشد. HPMC به دلیل انسجام بالا، جذب رطوبت و میزان حلالیت بالا دارای استفاده های گوناگونی در صنایع مختلف می باشد. همچنین ثبات پی اچ بالا، قابلیت ضخیم شدن، توانایی فیلم سازی بسیار بالا و مقاومت آنزیمی بسیار زیاد از دیگر ویژگی های این فیبر می باشد.
کاربردهای صنعتی هیدروکسی پروپیل متیل سلولز
هیدروکسی پروپیل متیل سلولز به دلیل برخورداری از میزان چسبندگی و انسجام بالا به طور گسترده در تولید مصالح ساختمانی مورد استفاده قرار می گیرد. پودر بتونه، گچ، کاشی و سرامیک، سنگ مرمر و سیمان از جمله موادی می باشند که از این فیبر در ساخت آنها استفاده می گردد. این ماده همچنین به دلیل برخورداری از ویژگی نگه دارندگی رطوبت جهت جلوگیری از سفت شدن سیمان و جلوگیری از ایجاد ترک در دوغاب نیز مورد استفاده قرار می گیرد.
علاوه بر این از هیدروکسی پروپیل متیل سلولز به عنوان عامل پراکنده کننده در ساخت پلی وینیل کلراید نیز استفاده می شود. این ماده همچنین به دلیل برخورداری از قدرت بالای حلالیت به عنوان عامل پخش کننده، غلیظ کننده و تثبیت کننده در صنعت چاپ جوهر نیز مورد استفاده قرار می گیرد. استفاده به عنوان چسب در ساخت محصولات سرامیکی و استفاده به عنوان روان کننده و نرم کننده در ساخت محصولات پلاستیکی از دیگر کاربردهای صنعتی HPMC می باشند.
از هیدروکسی پروپیل متیل سلولز در صنایع غذایی به عنوان جایگزینی برای ژلاتین استفاده می شود. این ماده همچنین در صنعت پخت نان به عنوان جایگزین گلوتن مورد استفاده قرار می گیرد. این ماده مانع از دست دادن آب در تکه های نان می شود. به همین جهت نان بدون گلوتن نرم تر است و دیرتر نیز کهنه می شود.