بررسی ویژگیهای نژاد گوسفند شال
زادگاه اصلی گوسفند شال منطقهای بهنام شال در بوئین زهرای استان قزوین است. میزان بارندگی در این منطقه به طور متوسط ۱۵۰ تا ۲۵۰ میلی متر در سال است. مراتع این منطقه معمولا استپی و بافت خاک از نوع دانه درشت و مخلوط با رس است. نژاد گوسفند شال در طی سالیان طولانی با محیط زیست زندگی سازگاری و عادت پیدا کرده و برای تحمل تشنگی و گرسنگی دنبهی بزرگی دارد. دنبهی بزرگ امکان ذخیره کردن چربی را برای مقابله با تشنگی و گرسنگی فراهم میکند. همچنین مانع تجمع چربی در نقاط دیگر بدن گوسفند میشود. گفتنی است که امروزه نژاد گوسفند شال در استانهایی مثل فارس، سمنان، کرمان، گلستان و یزد و سایر منطق کشور نیز پرورش داده میشود و مورد توجه و استقبال دامداران قرار گرفته است. این گوسفندان در مناطق مرکزی ایران از بیشترین میزان بازدهی برخوردارند
ویژگیهای ظاهری نژاد گوسفند شال
سر نژاد گوسفند شال کمی طویل است. چشمهایش نسبتا درشت بوده و حدقهی چشمها برجسته است.
پوزهای کلفت و پیشانی صاف و کوتاه دارد.
گوشهای نژاد گوسفند شال بزرگ است به طوریکه در مقایسه با سایر نژادهای گوسفند کاملا آشکار است.
این گوسفند عموما در زیر گلو یا گوش منگولههایی آویزان دارد و بینی گوسفند حالت محدب است.
در این نژاد گوسفند، هم میشها و هم قوچ فاقد شاخ هستند.
دوران شیرخوارگی سیاه هستند و سپس به تدریج رنگ بدن و الیاف پشمی آن به رنگ سفید شکری متمایل به رنگ خاکستری میشود که در اصطلاح محلی به آن، رنگ شیر بور میگویند. به علاوه روی پیشانی لکه سفیدی دارند.
به طور متوسط وزن قوچ در این نژاد ۷۰-۸۰ کیلوگرم است و ارتفاع آن ۷۵-۸۰ سانتی متر میباشد.
همچنین وزن میش در نژاد گوسفند شال ۵۰ – ۵۸ کیلوگرم بوده و ارتفاع آن ۷۰-۷۵ سانتی متر است.
گوسفند شال به دلیل دو قلو زا بودن، از نظر تولید مثل بسیار ارزشمند است. بهترین زمان برای تولید مثل در گوسفند شال، فصل پاییز است که در این زمان، تعداد زیادی از گوسفندان شال به دلیل فصل تولید مثل، باردار میشوند. پرورشدهندگان باید به دقت به انتخاب گوسفندان سالم و با بررسی ویژگیهای ژنتیکی و تاریخچه تولید مثل، اقدام به تولید مثل کنند. درصد دوقلو زایی میش شال با عمل فلاشینگ بیشتر میشود. در حین تولید مثل، مراقبت و تغذیه مناسب برای ماده گوسفند شال بسیار مهم است تا بتواند بهطور موفقیتآمیزی فرزندش را به دنیا آورد.
مهمترین هدف از پروزش و نگهداری نژاد گوسفند شال تولید گوشت و فروش بره است. . برهها در هنگام تولد ۳.۵ کیلوگرم وزن دارند. برههای شال پس از شیرگیری آماده پروار بندی هستند و مدت زمان پروار بندی در این نژاد کوتاه است. به طور متوسط در طی مدت پرواربندی روزانه ۳۰۰ گرم وزن اضافه میکند.
از لحاظ تولید شیر نیز گوسفند ارزشمندی محسوب میشوند و میزان تولید شیر در آنها نسبتا زیاد است. به طور متوسط در یک دوره چهار ماهه حدود ۱۵۰ کیلوگرم شیر تولید میکنند که بیشتر به مصرف برهها میرسد.گوسفند میش نژاد شال روزانه بین ۴۰۰-۶۰۰ گرم شیر تولید میکند.
اما میزان تولید پشم این گوسفندان ناچیز است و سالانه به طور متوسط یک کیلوگرم پشم تولید میکنند. چون برخی از قسمتهای بدن مانند شکم آنها پشم ندارد. تولید پشم سالیانه به ازای هر راس ۱۲۰۰-۱۵۰۰ گرم است.