اینورتر در لغت به معنای مبدل است و به آن درایو ، کنترل کننده دور موتور ، درایو فرکانس متغیر نیز می گویند.اینورتر یک دستگاه الکترونیک قدرت است و به دستگاهی گفته میشود که جریان مستقیم را به جریان متناوب تبدیل میکند. علاوه بر این، اینورترها به طور گستردهای در مراحل معکوسسازی منابع تغذیه سوئیچینگ مورد استفاده قرار میگیرند. ولتاژ و توان تولیدی اینورتر قابل تنظیم است. به طور کلی تعاریف مختلفی برای اینورتر بیان شده است که در اینجا به مهمترین و بارز ترین تعریف آن اشاره شده است. اینورتر نوعی از کنترل کننده های سرعت و راه انداز موتور است که با تغییر همزمان فرکانس و ولتاژ اعمال شده به الکترو موتور کار می کند.
اینورتر نامهای دیگری ازجمله اینورتور، درایو موتور، درایو، کنترل دور موتور، درایو سرعت قابلتنظیم، درایو AC، درایو سرعت متغیر VFD و میکرو درایو هم دارد که همه به یک وسیله اشاره دارند. اینورتر در بسیاری از وسایل خانگی و صنعتی، که بهنوعی در آنها حرکت وجود دارد، مانند کولرگازی، یخچال و ماشین لباسشویی تا پمپ آب خانگی و آسانسورهای خانگی و صنعتی، میتواند به کار گرفته شود.
اینورتر ها در انواع مختلفی در بازار وجود دارند و مهمترین انواع آنها اینورتر های تک فاز یا سه فاز هستند. اینورتر در علم الکترونیک به المانهایی گفته میشود که جریان مستقیم را به جریان متناوب تبدیل میکند. هرگونه دستگاهی که برق DC را به برق AC تبدیل کند، اینورتر نامیده می شود.کاربرد دیگر اینورترها (یا درایو AC)، کنترل سرعت موتور AC سهفاز است بدون آنکه توان و گشتاور موتور کاهش یابد. اینورترها در ظرفیتهای مختلف ساخته میشوند و در مصرف برق بسیار باعث صرفه جویی شده و میزان مصرف برق را تا حد زیادی کاهش می دهد.
فرق اینورتر و درایو کنترل دور موتور چیست؟
واژه اینورتر برای اشاره به این دستگاه دقیق نیست. چون اینورتر یکی از قسمتهای داخلی دستگاه کنترل دور موتور AC است.
عملکرد اینورتر چگونه است؟
اصطلاح اینورتر (Inverter) بهطور کلی معادل است با دستگاهی که بتوان بهکمک آن جریان مستقیم برق DC را به جریان متناوب AC تبدیل کرد. در اینورترها برق AC شهری، که برق متناوبی با ولتاژ ۲۲۰ ولت و فرکانس ۵۰ هرتز است، ابتدا به برق DC تبدیل میشود؛ اما عملکرد اصلی اینورتر زمانی است که دوباره این برق را به برق متناوب AC، اما با ولتاژ و فرکانس موردنیاز دلخواه و متناسب با کارکرد برقی مصرفکننده تبدیل میکند.
سرعت گردش موتور (RPM یا همان دور بر دقیقه) بهطور مستقیم با ولتاژ و فرکانس موتور در ارتباط است: هرقدر که ولتاژ و فرکانس افزایش پیدا میکند، سرعت گردش موتور نیز بیشتر میشود. زمانی که بار موتور الکتریکی به فرکانس و ولتاژ پایینتری نیاز دارد، میتوان از اینورتر برای پایینآوردن ولتاژ و فرکانس استفاده کرد؛ همچنین زمانی که بخواهیم سرعت موتور الکتریکی را کاهش دهیم، میتوانیم بهکمک اینورتر سرعت را کاهش دهیم. مثلا وقتی مقدار لباس کمتری در ماشین لباسشویی ریخته میشود، ماشین با تشخیص وزن لباس، با قدرت و سرعت کمتری گردش میکند. در دستگاههایی مثل آسانسور هم با کنترل سرعت موتور آسانسور در موقعیتهای مختلف حرکت آن بین طبقات، حرکت کنترلشدهتر و نرمتری را شاهد هستیم.
کاربرد اینورتر در کجاست؟
هر حرکتی که با الکتروموتور انجام میشود، با استفاده از اینورتر میتواند به حرکتی کنترلشدهتر و هوشمندانهتر تبدیل شود. مثلا وقتی پمپ آب برای هتل استفاده میشود، سرعت گردش پمپ میتواند براساس تعداد شیرهای باز و در حال مصرف آب، تغییر کند و از فشار زیاد آب در مواقع مصرف کم جلوگیری کند. اینورتر همچنین سرعت گردش دیگ ماشین لباسشویی را براساس میزان لباس قراردادهشده در آن و نیز کارکرد کمپرسور یخچال را براساس میزان مواد داخل یخچال تنظیم میکند. از این وسیله در کاربریهای صنعتی برای فعالیتهای گشتاور ثابت مثل اسکرودر، نوار نقاله، میکسر، و برای فعالیتهای توان ثابت ازجمله کشش و نیز برای فعالیتهای گشتاور متغیر مثل فن و پمپ صنعتی استفاده شود. از اینورتر برای سانتریفیوژ (موتورهای دور بالا) نیز استفاده میشود. بهکمک اینورتر، دور سانتریفیوژ بسیار بالا میرود و ذرات ریز مواد از هم جدا میشوند.
مزایای استفاده از اینورتر
استفاده از اینورترها یکی از راه های کاهش انرژی و صرفه جویی می باشد. استفاده از اینورترها سبب کاهش انرژی مصرفی و لذا کاهش هزینه برق، کاهش جریان راه اندازی و در نتیجه طولانی شدن عمر موتور، امکان تغییر سرعت و تغییر حرکت موتور ، داشتن حفاظت در برابر اضافه بار، امکان کار موتور در شرایطی که ولتاژ ورودی متغیر است، امکان کنترل از راه دور، ایجاد سرعت بیشتر از سرعت نامی موتور می شود و به طور کلی مزایای مختلفی به ویژه برای موتور در سیستم دارد.
- جریان راه انداز کنترل شده
- شتاب کنترل شده
- استفاده از اینورتر سبب طولانی شدن عمر مفید موتور می شود.
- دخیره بیشتر انرژی
- سرعت قابل تنظیم
- توان مصرفی کمتر اینورتر ها برای راه اندازی
- اینورتر به کاهش ضربه های مکانیکی کمک می کند.
- کمک به کاهش اختلالات در شبکه برق
- سرعت قابل تنظیم
- امکان کنترل سرعت و گشتاور موتور به صورت دقیق و کامل
- حذف اجزای مکانیکی درایو
با استفاده از یک اینورتر میتوان نیاز به اجزای گران قیمت مکانیکی مورد نیاز برای تغییر دور مانند گیربکس متغیر را حذف نمود. زیرا اینورتر میتواند با سرعت متغیر نامحدود کار کند.