فوم بتن (Foam Concrete)، یکی از انواع بتن های اسفنجی است که از دوغاب سیمانی و فوم (حداقل 20 درصد حجمی) تشکیل می شود. فوم، ماده ای متشکل از حباب های هوا است. حبس کردن این حباب ها درون یک ملات یا دوغاب سیمانی، امکان ساخت بتن با چگالی بسیار پایین را فراهم می کند. فوم بتن، با عناوین دیگری نظیر بتن اسفنجی، بتن سبک، بتن اسفنجی سبک، بتن هوادار، بتن متخلخل و بتن کفی نیز شناخته می شود.
در برخی از موارد، فوم بتن، با بتن گازی اشتباه گرفته می شود. بتن گازی، یکی دیگر از انواع بتن اسفنجی است.
روش ساخت فوم بتن چگونه است؟
فرایند ساخت فوم بتن کار پیچیده ای نخواهد بود. حتی می توان فوم بتن را با تهیه دستگاه ساخت فوم بتن در محل اجرای پروژه تهیه کرد. مراحل فوم بتن یا ساخت آن به شرح زیر است:
- ابتدا سیمان نرم یا ماسه بادی را با آب در دستگاه میکسر، مخلوط می کنند.
- سپس فوم کف دار نیز جداگانه در محفظۀ جداگانه ریخته و با آب کمی رقیق می کنند.
- بعد از آن با استفاده از دستگاه پمپ هوا از لوله هایی که سوراخ های ریزی دارند. حباب های ریز تولید می کنند.
- در آخر نیز کف به دست آمده را به مخلوط میکسر منتقل می کنند. در این مرحله حباب های ریزی در ملات به وجود می آید. که نشان از تشکیل فوم بتن را می دهد.
- ماده به دست آمده را با استفاده از دستگاه های پمپاژ به عرض ۱۰ سانتیمتر بر روی سطح مورد نظر پخش می کنند.
فوم بتن چه ویژگی هایی دارد؟
دانستن این موضوع که فوم بتن چیست و چه ویژگی هایی دارد، تعیین کننده کاربرد این محصول است. در ادامه درباره ویژگی های این محصول بیشتر خواهید خواند:
وزن سبک: کاهش وزن ساختمان در ساخت و ساز اهمیت بسیاری دارد. فوم بتن بسیار سبک بوده و به راحتی می توان آن را حمل و نصب کرد. در این حالت شما می توانید قالب را کنترل کنید. به طور کلی با نصب فوم بتن بر روی ساختمان بار مرده سازه کاهش می یابد.
ایمنی بالا: از دیگر ویژگی های بارز فوم بتن نظارت و کنترل کیفیت و سهولت ساخت این بتن است. این ویژگی سرعت روند اجرای پروژه شما را افزایش داده و در مقابل ایمنی آن را نیز چندین برابر خواهد کرد.
عایق صوت و حرارت: یکی از مهم ترین مزایای فوم بتن عایق صوت و حرارت این محصول و همچنین مقاومت بالای آن در برابر آتش سوزی است. ساختمان هایی که با استفاده از فوم بتن ساخته شده است کمتر سر و صدا را از خود عبور می دهد و مصرف انرژی پایین تری دارد. همچنین در هنگام آتش سوزی هیچ کمکی به انتشار آتش نخواهد کرد.
اثرات زیست محیطی: خاکستر بادی یکی از موارد مهم در فوم بتن به شمار می رود. این ماده از جمله محصولات جانبی پسماندهای صنعتی است. به همین دلیل خاکستر بادی باعث کاهش اثرات منفی بتن بر روی طبیعت خواهد شد.
مقاوم در برابر انواع شرایط جوی: از دیگر مزایا و ویژگی های مهم فوم بتن مقاومت بالای این محصول در برابر انواع شرایط آب و هوایی است. در این صورت شما بدون محدودیت در هر منطقه جغرافیایی که هستید می توانید از فوم بتن برای ساخت و ساز خود استفاده کنید.
کاربرد فوم بتن
بیشترین کاربرد فوم بتن در ساخت بلوک سبک سقفی و دیواری و نیز کفسازی ساختمان و شیب بندی است. درضمن برای پر کردن چاه های فاضلاب و حفره های تونل هم می توان از این بتن سبک استفاده کرد. با توجه به ویژگی های خاص فوم بتن، کاربردهای مختلف آن بر حسب وزن مخصوص و مقاومت فشاری آن تفکیک می شود:
* کفسازی طبقات: یکی از مهمترین کاربردهای فوم بتن کفسازی طبقات است. از آنجا که این ماده وزن سبک و سرعت بالای اجرا دارد، می توان کف همۀ طبقات ساختمان را بعد از اتمام کارهای تأسیساتی با آن پوشاند.
* شیب بندی پشت بام: فوم بتن به دلیل مقاومت زیاد، نفوذناپذیری حرارتی و رطوبتی و نیز وزن سبک، بهترین روش برای شیب بندی پشت بام است، زیرا می توان بعد از اجرای فوم بتن در پشت بام، مستقیم و بی هیچگونه عملیات اضافی روی آن را عایق بندی یا ایزوگام کرد.
* دیوارهای یکپارچه: جهت ساخت دیوارهای سردخانه ها، گرم خانه ها و سالن های ضد صدا می توان در محل با قالب بندی، فوم بتن را به صورت یکپارچه عمودی ریخت و یا به وسیله قالب های مخصوص، دیوارهای پیش ساخته پنلی تولید کرد. به دلیل عایق بودن این نوع بتن، برای عایق بندی سردخانه ها، گرمخانه ها، پوشش لوله های حرارتی و برودتی و… کاربرد ویژه ای دارد. همچنین این نوع بتن به دلیل عایق صدا بودن، کاربرد گسترده ای در ساخت موتورخانه ها و اتاق های آکوستیک دارد.
* پر کردن حفره های فاضلاب و تونل ها: فوم بتن چون روانی بالایی دارد، از آن برای پر کردن حفره ها و پایدارسازی آنها بر روی انواع لوله ها، تونل ها، مخازن و نقاطی کاربرد دارد که به پرکننده سبک به عنوان جایگزین خاک نیاز باشد.
* استفاده در پوشش های تیر و ستون: دیگر کاربرد این بتن به عنوان لایه محافظ در مقابل آتش سوزی برای پوشش تیر و ستون های سازه های فولادی است.
* زیرسازی راه ها: از فوم بتن به عنوان مصالح بدون نشست برای پر كردن حفاری های انجام شده در خیابان ها و به جای مصالح دانه ای استفاده می شود. همین مزیت، عملكرد فوم بتن را در صورت استفاده در لایه های زیرین راه، به خصوص در مناطق غیر قابل دسترس به منابع مصالح دانه ای مناسب، تضمین می كند. در كنار امتیازات یادشده، با توجه به مقاومت زیاد این بتن در مقابل آتش سوزی می توان از آن به عنوان مصالح نسوز استفاده کرد.