پرسکاری چیست؟
پرسکاری به فرآیندی گفته میشود که طی آن، قطعه را با استفاده از قدرت و فشار به شکل موردنظر تبدیل میکنند. به عبارتی، فلزات در پروسه پرسکاری جهت شکلدهی بهتر تحتفشار قرار میگیرند. این فرآیند، قابلانجام با دستگاههای پرس یا به صورت دستی است.
دستگاه پرس
دستگاه پرس وسیلهای است که بدون برادهبرداری عملیاتی مانند برش، خم، کشش، فرم و… را بهمنظور تغییرشکل فلزات انجاممیدهد. این دستگاه برای برش یا شکلدهی مواد، از فشار درحین فرایندتولید محصول استفادهمیکند. دستگاههایپرس، برطبق تأمین نیرویفشار به انواعمختلفی تقسیممیشوند. از انواع روشهایپرس میتوان دستی، پنوماتیک، هیدرولیک و نیروی مکانیکی را نام برد. ماشین پرس عملیات پرس را به ۳ روش دستی، خودکار و نیمهخودکار انجاممیدهد.
فرآیند پرسکاری
همانطور که اشاره شد، فلزات در فرآیند پرسکاری تحتفشار گذاشته میشوند تا به اشکال مشخصی تبدیل شوند. در این راستا، ورق فلز با سطحی صاف و یکدست به داخل دستگاه پرس منتقل میشود و بعد از اعمال فشار معین بر روی آن به شکل یک قالب یا اشکال دیگر در میآید. بعد از اتمام عملیات پرسکاری و شکلگیری فلز نیز بهتر است پردازشهای مختلفی بر روی آن انجام بگیرد. از عملیات پردازش مناسب برای فلزات میتوان به خم کردن در صورت نیاز، سایش سطح فلز، کوبیدن بخشهای مختلف آن و شستن جهت پاک کردن آلودگیهایش اشاره کرد. بهطورکلی، فرآیند پرسکاری و عملیات بعد از آن پیچیدگی خاصی ندارد؛ برای انجام این فرآیند تنها باید تجربه و مهارت لازم را داشت تا کیفیت محصول نهایی حفظ شود و حتی ارتقا یابد.
ابزار و تجهیزات پرسکاری
اول اینکه مواد اولیه باکیفیتی باید در ساخت ابزار و تجهیزات پرسکاری بکار رود؛ زیرا آنها فشار زیادی را تحمل میکنند و باید توانایی تولید آسان محصولات فلزی کوچک و بزرگ را داشته باشند. معمولا تجهیزات پرسکاری را با مواد فلزی و آلیاژی میسازند تا مقاومت بالایی داشته باشند. قطعات پرس در دستگاهها معمولا از جنس فولاد ضد زنگ، فولاد کربندار، مس، آلیاژ آلومینیوم، برلیم، برنج و سوپرآلیاژها هستند. این مواد، مشخصات مکانیکی و فیزیکی فوقالعادهای دارند و با کمک آنها میتوانند بهترین ابزار و تجهیزات موردنیاز پرسکاری را تولید کرد. بهطورکلی، فلزات با ماشینهای پرس باکیفیت شکل میگیرند و سپس، آنها را در اختیار تولیدکنندگان سایر صنایع قرار میدهند.
روشهای پرسکاری
◼️ پرسهای دستی در این نوع پرسها معمولاً از قدرت دست و یا پای کارگر استفادهمیگردد. ◼️ پرسهای پنوماتیک در این نوع پرسها تأمینقدرت توسط هوایفشرده صورتمیگیرد. ◼️ پرس هیدرولیک در دستگاهپرس هیدرولیک قدرت بهوسیله فشار روغن و یا فشار آب تأمینمیشود. ◼️ پرسهای مکانیکی این پرسها باقدرت موتور به حرکت درآمده و بعضاً ممکناست دارای یک چرخحرکتی و یک مکانیسم کاهنده سرعت دندهای یک مرحلهای یا مکانیسم کاهنده چندمرحلهای باشند.
اهمیت و کاربرد پرسکاری
اهمیت عملیاتپرسکردن و تحت فشار قراردادن فلزات با نگاه سادهای بر ابزارآلات و محصولاتفلزی در جامعهمدرن امروزی قابلفهم است. بسیاری از آنچه که در جامعهامروزی استفادهمیشود، ازجمله قطعات دوچرخه، قطعات هواپیماها، قوطیها، صنایع تولید تجهیزاتالکترونیکی، صنایع تولید تجهیزاتپزشکی و تولید قطعاتفلزی، فنرها، انواع واشر، وزنه و غیره همه به واسطه صنعتپرسکاری تولیدمیشوند. پرس فلزات به اندازهای اهمیتدارد که به یک شاخه مجزا در علممهندسی مبدل گشتهاست. تمام آلیاژهای مس، آلومینیوم، فولاد و حتی فلزات گرانتر مانند پلاتین و طلا را میتوان با دستگاه پرسکاری فلزات به شکلهایمختلف تبدیلکرد. با این فناوری فشارهای زیادی از صنعت برداشتهمیشود و امکان نوآوری و طراحی قطعاتفلزی وجوددارد. درواقع این صنعت برای فلزاتآهنی و غیرآهنی مزایای زیادی را فراهم کردهاست. صنایعزیادی به این فناوری وابسته هستند و بنابراین انتظارمیرود یکی از محبوبترین و پرکاربردترین روشهای صنعتی در شکلدهی فلزات باشد.
