تاریخچه مانکنهای خیاطی
وقتی عبارت dress form را می شنویم به صورت خودکار به یاد لباس،فروشگاه پوشاک و شکل بدن میافتیم. بنابراین برای کسانی که با این واژه آشنا نیستند، میتوانیم مفهوم مانکن خیاطی را به سادگی توصیف کنیم. شکل مانکنها شبیه بدن زنان یا مردان هست که بدون با دست و از سرشانه تا ران ها می باشد که بر روی پایه فلزی نصب میشود. اکثر ما میدانیم که امروزه مانکنهای خیاطی چه فرم و ماهیتی دارند و برای چه مواردی استفاده میشوند.آنچه که مورد بحث است نحوه استفاده و عملکرد آنها در گذشته است؛ به عبارتی در ابتدایی ترین بخش تاریخ مد و فشن به چه صورت قرار داشتند؟
اولین مانکنهای خیاطی (dress form)
اولین مانکن به اوایل تاریخ مد باز میگردد در قرن بیستم بیشتر آنها از چوب یا نوعی وکس(موم جامد) تولید میشدند. در وهله اول در خیاطی برای پرو لباس و در کارهای خیاطی و صنعت پوشاک استفاده میشدند. اما حقیقت امر این است که مانکنهای خیاطی بسیار کوتاه بود و طول آنها از سرشانه تا رانها است.انقلاب صنعتی شاید بیشترین تاثیر را در تاریخ لباس؛ مانکنهای خیاطی و فرمها داشته باشد که منجر به تبدیل مغازهها به یک فضای نمایش لباس شد. مانکنها و فرمها وارد صحنه شدند و همچنان در صحنه ویترین مغازهها وجود دارند استفاده از مانکنها در نمایش لباس و خیاطی در نهایت منجر به افزایش فروش شد.در سالهای اولیه قرن بیستم میتوانیم اولین مانکنهای خیاطی با پا و مانکن های خیاطی فاقدار را پیدا کنیم که پیش از آن تنها مدل مانکن نیم تنه رواج داشت. مانکنهای خیاطی تمام قد(پا دار)بسیار بزرگ بودند و میتوانست در سه حالت استفاده شود:بنابراین مانکنهای خیاطی اصطلاحا dress from «انسانی تر» شدند.
تحول مانکن ها
بعد از گذشت زمان نیم تنهها و کمر مانکنها دستخوش تغییر شدند. مانکنهای خیاطی عمدتا با کمر های بسیار باریک تولید و شناخته میشدند. در آغاز قرن بیستم برای نمایش کرست روی مانکن خیاطی از مانکنی استفاده میشد که کمر خیلی باریکی داشت. هنگامی که به یکباره دوره ویکتوریا به پایان رسید یک تغییر بسیار مهم در تاریخ مد رخ داد. در این دوره سانسور کردن بدن زن کاهش یافت. این دقیقا لحظه ای بود که مانکنهای خیاطی زنانه بیشتر شبیه بدن یک زن در حال تغییر بودند.نکته مثبتی که هم برای فروشگاههای پوشاک و هم برای خریداران بود. چون بهتر میتوانستند ببینند لباس چه فرمی دارد یا چه میخواهند و در قالبهای جذابتری در فروشگاهها قرار میگرفت و باعث جذب خریدار میشد. بعضی از زنان مسیحی وقتی که دیدند کرستها روی مانکنها به نمایش گذاشته شده شوکه شدند. در نتیجه باعث ایجاد فشار بر روی تمامی مغازهها شد تا لباسهایی که پوشش مناسبی ندارند روی تن مانکنها به نمایش در نیاید. این قانون در دهه 60میلادی لغو شد.
تغییر ظاهری مانکن ها
زمان مهم دیگری که باعث تغییر در شکل و ظاهر مانکنهای خیاطی شد؛ آغاز جنگ جهانی بود. با درگیر شدن مردان در جبهه جنگ باعث شد زنان در موقعیت اجتماعی آنها در مشاغل پرزحمت مشغول شوند مانند تولید که تحولات اجتماعی بسیاری را در نوع پوشش، فرمها و حتی مانکنها ایجاد کند. فرمهای زنانه در مانکن ها کم کم دچار تغییر شد و کمر باریکی نداشتند و باکسی شکل شدند. کرستها منسوخ و مانکنها و لباسها بیشتر به نمایش پا و دست روی آوردند. در واقع لباسها به صورت واقع بینانهای آزادی عمل بیشتری برای زنان فراهم میکرد.
در دنیای مد امروزی داشتن یک مانکن خیاطی مناسب میتواند بخوبی فردها و افت و خیز دراپینگ پارچه را بخوبی نشان دهد. که خود باعث شده درک بهتری از فرمها به طراحان داده تا بتوانند آنها را تغییر دهند و یا تنظیم کنند.طراحی آنها به گونه ایست که میتوانند دقیقا نحوه آویزان شدن یک مجموعه بر روی یک فیگور خاص را نشان دهند. فرمها در اشکال و اندازه های مختلف موجود هستند تا مردم بتوانند تصویری واقعی از نحوه ظاهر لباس دریافت کنند. مانکن خیاطی در کل درمورد به تکامل واقعی رساندن هنر در درست کردن لباس است. با انبوهی از منابع که در اختیار طراحان و دانشجویان مد هست، اکنون گزینههای بیشتری به نسبت گذشته، برای ارائه جدیدترینهای مد به طیف وسیع تری از مردم دارند.