یکی از فرآیندهای فلزکاری که شاید در زندگی روزمره نیز از آن استفاده کردهاید، پرداختکاری سطح مواد مختلفی است که در قدم اول به منظور رفع نواقص ظاهری آنها که معمولا پس از برش ایجاد شده، انجام میشود. اما این عملیات همیشه به همان سادگی سمباده کشیدن بر روی سطوح ناهموار نیست و در صنعت برای دستیابی به خواص مختلف و با روشهای بسیاری صورت میگیرد. سطح درخشان استیل زنگنزن و فلزاتی که در قطعات مختلف مشاهده میکنیم، از ابتدا به این شکل نبوده و پس از طی مراحل مختلف، تحت پرداختکاری قرار گرفتهاند. در ساخت بدلیجات مختلفی مانند دستبند، گوشواره، انگشتر و... و همچنین ساخت تابلو، ماکت و بسیاری دیگر از قطعات پرکاربرد نیز، انجام عملیات پرداخت فلزات ضروری است.
عملیات پرداخت سطح چیست؟
بعضی از فرآیندهای ساخت نمیتوانند کیفیت و دقتی را که در کاربردهای صنعتی موردنیاز است برآورده کنند، به همین جهت لازم است تا عملیاتی به نام پرداخت سطح محصولات صورت بگیرد. عملیات پرداختکاری سطح که به آن پولیش یا تکمیلکاری نیز گفته میشود
پرداخت سطح شامل صاف کردن، افزایش براقیت و ایجاد تغییرات مشخصی در سطح مواد مختلف مانند فلزات، چوب، بتن، الوار، پلاستیک و... بوده و نتیجه آن وابسته به دقت و روشی است که در این فرآیند به کار گرفته میشود. برای مثال، پرداخت سطحی در بتن میتواند مقاومت سایشی آن را افزایش داده، نفوذپذیری را کم کرده و سطح آن را تراز کند. یکی از متداولترین روشهای پرداختکاری سطح، استفاده از دستگاه پرداختکاری یا گیلانس است که میتواند ضایعات ناشی از برش مواد را از بین ببرد.
پرداختکاری فلزات چیست و چه زمان انجام میشود؟
پرداختکاری سطح فلزات، قدم نهایی در فرآیند تولید محصول بوده و زمانی انجام میشود که ساخت قطعه فلزی به اتمام رسیده است. پرداختکاری با اهداف مختلفی مانند، حفاظت و افزایش زیبایی ظاهری، مقاومت و سایر ویژگیهای محصول نهایی انجام میشود. زبری سطحی فلزات، پرچ کردن یا به هم چسباندن آنها به یکدیگر را برای دستگاهها دشوار میکند و پرداخت فلزات برای کاهش این سختی استفاده میشود.
پرداخت فلزات، انواع فرآیندهای مختلف تغییر سطح یک فلز بهوسیله اضافه کردن، حذف کردن یا تغییر شکل دادن مواد را شامل میشود. این فرآیند، روشهای پاک کردن فلز، رسوبزدایی، کاهش سطوح ناهموار و... را هم دربرمیگیرد. به طور کلی در فرآیندهای پرداخت فلزات از روشها و ابزارهای مختلف شیمیایی، مکانیکی و الکتریکی استفاده میشود تا با ایجاد یک لایه مکمل نازک بر روی سطح، قسمت خارجی فلز مورد نظر تکمیل شود.
عملیات پرداخت فلزات، در واقع ترکیبی از علم و هنر است که در آن، داشتن درک عمیقی از ویژگیهای سطح موردنظر نهایی، برای دستیابی به یک نتیجه خوب، ضروری به شمار میرود. همچنین آگاهی از علم مواد و استفاده مناسب از ابزار میتواند در رسیدن به یک محصول نهایی مطلوب، در کمترین زمان و با صرف کمترین هزینه، کمککننده باشد. از جمله این روشهای پرداختکاری فلزات، پوششدهی به کمک انجام عملیات حرارتی است.