تصفیه فاضلاب صنعتی یا تصفیه پساب صنعتی
با توجه به تنوع و خطرات آلاینده های صنعتی برای محیط زیست از اهمیت بسیاری برخوردار است. در بسیاری از موارد هدف از تصفیه فاضلاب صنایع علاوه بر حفاظت از محیط زیست و منابع آب بازچرخانی و استفاده مجدد از پساب تصفیه شده در فرآیندهای صنعتی می باشد. با توجه به تنوع صنایع ، طراحی و اجرای یک سیستم تصفیه فاضلاب صنعتی می بایست به صورت مجزا و کاملا بر اساس نوع صنعت و مشخصات کیفی و کمی فاضلاب صنعتی مورد نظر انجام گیرد.
برخی از آلاینده های مهم در تصفیه فاضلاب صنعتی
pH : در تصفیه فاضلاب صنایع معمولا میزان pH فاضلاب در رنج وسیعی قابل تغییر می باشد و این امر می بایست کاملا به صورت موردی آزمایش و مورد ارزیابی قرار گیرد.
BOD و COD : می تواند به عنوان یک پارامتر مهم در نشان دادن درجه و شدت آلودگی فاضلاب مورد توجه قرار گیرد. همچنین نسبت این دو پارامتر می تواند شاخص مهمی در بررسی امکان تصفیه فاضلاب صنایع با روش های بیولوژیکی باشد.
فلزات سنگین : مانند روی ، نیکل ، کروم ، کادمیم و عناصری چون آرسنیک و برم که با توجه به خطرات بالای زیست محیطی و سرطان زا بودن از اهمیت بالایی در تصفیه فاضلاب صنعتی برخوردارند.
جامدات معلق : میزان جامدات معلق در فاضلاب صنعتی بستگی به کیفیت آب مورد استفاده در صنعت و همچنین فرآیند صنعتی مورد نظر دارد و معمولا با پارامتر کل جامدات معلق TSS مورد ارزیابی قرار می گیرد.
جامدات محلول : بالا بودن مواد محلول گاهی ناشی از بالا بودن این پارامتر در آب صنعتی مورد استفاده است. در غیر این صورت دلیل افزایش مواد محلول اضافه شدن یک یا چند یون در فرآیند صنعتی مربوطه می باشد. به طور مثال می توان به موارد تصفیه فاضلاب صنعتی در فاضلاب احیای سیستم های رزینی در صنایع قند و شکر به دلیل احیای رزین ها با محلول آب نمک اشاره نمود.
روغن : در بسیاری از فاضلاب های صنعتی روغن و سایر ترکیبات مشابه به عنوان یکی از آلاینده ها و حتی آلاینده اصلی در تصفیه پساب صنعتی مطرح می باشد.
مواد آلی مقاوم : شامل مواد آلی که در برابر روش های متعارف تصفیه فاضلاب صنعتی مقاوم هستند مانند فنول ها ، سورفکتنت ها و سموم کشاورزی.
انواع صنایع نیازمند به تصفیه پساب صنعتی
مهمترین واحدهای صنعتی درخواست کننده تصفیه فاضلاب صنعتی با توجه به کمیت و آلودگی فاضلاب تولیدی به شرح زیر می باشند:
پتروشیمی
نفت و گازنیروگاه و صنایع نیروگاه
فولاد
تصفیه فاضلاب صنایع خودرو سازی
تصفیه پساب صنعتی در صنایع شیمیایی
آبکاری و پوشش فلزات
نساجی
رنگ
غذایی و لبنی
تصفیه فاضلاب صنعتی در داروسازی
تولید مواد شوینده
آرایشی بهداشتی
الکل سازی
دباغی و چرم سازی
روش های متداول تصفیه فاضلاب صنعتی
تصفیه پساب های صنعتی معمولا شامل یک فرآیند ترکیبی از روشها و واحدهای متوالی تصفیه می باشد که در مجموع می تواند خروجی مورد نظر را تامین نماید.
روش های فیزیکی شیمیایی و اکسیداسیون در تصفیه پساب صنعتی
به خصوص در فاضلاب های صنعتی غیر بیولوژیک با نسبت COD به BOD بالا تصفیه به روش های فیزیکی شیمیایی و اکسیداسیون اهمیت پیدا می کند. از مهمترین این روش های تصفیه فاضلاب صنعتی می توان به روش ترسیب شیمیایی ، اکسیداسیون پیشرفته AOP و فیلتراسیون اشاره کرد.
روش های بیولوژیکی تصفیه فاضلاب صنعتی
روشهای بیولوژیکی بخصوص در مورد صنایعی که دارای فاضلاب های صنعتی با قابلیت تصفیه بیولوژیکی هستند مانند فاضلاب صنایع غذایی ، فاضلاب صنایع لبنی ، فاضلاب صنایع کاغذسازی و بسیاری از صنایع دیگر مورد توجه قرار می گیرد. معمولا با توجه به بار آلودگی بالای این صنایع ترکیبی از روش های بیهوازی و هوازی در تصفیه فاضلاب صنعتی مورد استفاده قرار می گیرد.مهمترین روشهای بی هوازی در تصفیه فاضلاب صنعتی شامل راکتور بی هوازی پتوی لجن با جریان رو به بالا UASB و راکتور بافل دار بی هوازی UABR و مهمترین روشهای هوازی شامل لجن فعال هوادهی گسترده EAAS ، فرآیند تلفیقی لجن فعال با بستر ثابت IFAS ، راکتور بیولوژیک با بستر متحرک MBBR ، راکتور ناپیوسته متوالی SBR و بیو راکتورهای غشایی MBR می باشد.
روشهای حذف روغن: در تصفیه پساب صنعتی : معمولا سیستم های حذف روغن از اولین مراحل تصفیه می باشد که معمولا توسط روش های فیزیکی ، روش های شیمیایی و فیزیکی شیمیایی انجام می شود. از مهمترین این روشها می توان روش جداسازی ثقلی API ، جداسازی با صفحات موجدار موازی CPI و روش شناورسازی با هوای فشرده محلول DAF نام برد.