انواع گلخانه ها

انواع گلخانه از نظر کاربرد:

الف) گلخانه های آموزشی: (Teaching greenhouse) ساخت گلخانه های آموزشی فرصت یادگیری عملی موضوعات مهم برای کارآموزان و دانشجویان را فراهم می کند. فاصله ردیف های کشت در گلخانه های آموزشی بیشتر از گلخانه های دیگر است. همچنین این گلخانه ها در فصول مختلف سال در دسترس کارآموزان قرار می گیرد. پوششی که برای ساخت گلخانه های آموزشی استفاده می شود، عموما از جنس شیشه یا پلی کربنات است. ب) گلخانه های تحقیقاتی: (Research Greenhouse) گلخانه های تحقیقاتی ۶ هدف اصلی دارند: شناسایی، حفظ، تجزیه و تحلیل شیمیایی و ژنتیکی، مستند سازی فرآیند های بیولوژیکی، تصویر سازی علمی و عکاسی، شناخت آفات و بیماری ها در گل و گیاه.

ج) گلخانه تجاری: (Commercial Greenhouse) هدف اصلی ساخت گلخانه تجاری پرورش محصولات در خارج از فصل تولید، کاهش هزینه ها و… است. اغلب گلخانه های تجاری، امکاناتی با فناوری پیشرفته هستند که به طور خاص برای رشد محصولات مورد نظر تجهیز شده اند. د) گلخانه سرگرمی و تفریحی: (Hobby Greenhouse) هدف از ساخت گلخانه های سرگرمی و تفریحی، نگهداری گیاهان زینتی و پرورش سبزیجات خانگی است. مساحت داخلی این گلخانه ها نسبت به گلخانه های دیگر کوچک تر است.

طبقه بندی گلخانه بر اساس شکل ظاهری:

الف) گلخانه های قله ایی (شیروانی): گلخانه های قله ایی، یکی از محبوب ترین و رایج ترین انواع سازه گلخانه ای در مناطقی است که برف و باران زیاد است. سقفشان به شکل شیروانی یا همان شبیه به حرف انگلیسی A است. به دلیل سقف های شیب دار و مسطح، مقدار زیادی نور خورشید به داخل محوطه می رسد. عموما برای ساخت گلخانه های قله ایی از پانل های شیشه ای یا پلاستیکی برای سقف استفاده می شود. گلخانه های شیروانی فضای زیادی را برای گیاهان فراهم می کنند. گلخانه های قله ایی یک انتخاب عالی برای گیاهانی است که به صورت ردیفی کشت می شوند. گلخانه شیشه ایی، یکی از انواع گلخانه های قله ایی است. جنس این گلخانه ها عموما از شیشه سکوریت است. گلخانه شیشه ایی، یکی از پرهزینه ترین و مقاوم ترین انواع گلخانه، محسوب می شوند. گلخانه شیشه ایی طول عمر بالایی دارد. در مناطق سردسیر و کم نور کارایی بیشتری دارد و مقابل بادهای شدید، برف و باران مقاوم است.

ب) گلخانه های تونلی: از دیگر انواع گلخانه، می توان به گلخانه تونلی اشاره نمود. ابعاد این سازه بنا به کشت محصولات، اقلیم، منطقه و… به طور تقریبی ۶ الی ۱۲ متر در عرض و ۲ الی ۴ متر در ارتفاع است.گلخانه تونلی به دلیل کوچک تر بودن ابعاد گلخانه، نسبت به سایر گلخانه ها سریع تر گرم می شود. مصرف انرژی و سوخت در این گلخانه ها کمتر است. گلخانه تونلی بیشتر برای کشت گل های آپارتمانی، آلوئه ورا و گیاهان دارویی استفاده می گردند. قیمت تمام شده این سازه نسبت به انواع گلخانه های دیگر پائین تر است. در ساخت گلخانه تونلی اغلب از لوله های گالوانیزه استفاده می شود.

ج) گلخانه های سیرکولار: انواع سازه گلخانه های سیرکولار دارای سقف به صورت کمانی است. گلخانه های سیرکولار بیشتر در مناطق گرمسیر که وزش باد در آنجا شدید است، ساخته می شوند. در گلخانه های سیرکولار بیشتر کشت صیفی جات صورت می گیرد. مقاومت این سازه ها در برابر، باد، باران و برف بالا است. پوشش گلخانه های سیرکولار معمولا از جنس پلاستیک است.

د) گلخانه های گاتیک (اسپانیایی): سازه گلخانه های گاتیک تلفیقی از گلخانه های قله ایی و سیرکولار است. سقف آن به صورت کمانی و زاویه دار است. ارتفاع این سازه ها ۶-۱۲ متر و عرض آن ۸-۱۲ متر متغیر است. جنس چارچوب این گلخانه ها از لوله های گالوانیزه است. سازه گلخانه گاتیک برای کشت انواع محصولات گلخانه ایی که رشد ارتفاعی دارند ( مانند گوجه، خیار) مناسب است. از ویژگی های سازه گلخانه ایی گاتیک، مقاومت این سازه در برابر باد، برف و باران است. شکل خاص این سازه امکان این را می دهد تا برف و باران به راحتی به سمت پائین هدایت شوند.

طبقه ‌بندی گلخانه بر اساس جنس آن

لوله های پلاستیکی کم هزینه ترین مواد هستند، اما فاقد استحکام لازم برای یک سازه بزرگ هستند. چوب یک عایق حرارتی خوب است که در آب و هوای سرد مهم است.

لوله های فلزی (آلومینیوم یا فولاد) ماندگار و بادوام هستند، اما عایق خوبی نیستند. مخصوصا آلومینیوم. گلخانه های بزرگ اغلب دارای دیوارها و سقف های شیشه ای با عایق کاری مناسب هستند. اما پلی کربنات شفاف، اکریلیک و فایبرگلاس نیز به ویژه برای سازه های کوچکتر کار می کنند.

شیشه مواد گلخانه ای سنتی است. گران است، نصب آن دشوار است و ممکن است کرک شود. اما به خوبی عایق می شود، بهترین ظاهر را دارد و نور را به بهترین شکل منتقل می کند. اکریلیک نیز گران است، اما ماندگاری بالایی دارد و برخلاف شیشه، می‌توان آن را خم کرد و (تا یک درجه) برای قرار دادن یک قاب منحنی شکل داد.

پلی کربنات یک ماده قوی و سبک وزن است و در مقایسه با شیشه و اکریلیک مقرون به صرفه است. این به عنوان ورقه انعطاف پذیر در دسترس است و به جای انتقال مستقیم نور، تمایل به انتشار نور دارد. فایبرگلاس کم هزینه ترین ماده گلخانه ای است. در آب و هوای شدید به خوبی کار می کند و وقتی نو باشد تقریبا به اندازه شیشه شفاف است. اما به مرور زمان زرد می شود و انتقال نور را کاهش می دهد.