سازهای بادی سازهایی هستند که در آنها صدا از دمیدن در جسمی به وجود میآید. معمولاً در این جسم سوراخهایی تعبیه می کنند که با گرفتن و رها کردن این سوراخها صدای دلخواه از ساز درمیآید. سازهای بادی از اولین آلات موسیقی بودند که به دست بشر ساخته شدند. انسانهای قرون گذشته آموخته بودند که با دمیدن در مخروط، برگ، یا حتی شاخ حیوانات میتوانند صدایی بلند و بوقی مانند تولید کنند. آنها با استفاده از این دانش به ساختن سازهای بادی کنونی پرداختند. ریشهٔ سازهای بادی کنونی از همان سازهای بادی اولیه است که از نظر ساختمان و چگونگی تولید صدا به دو دستهٔ چوبی و برنجی تقسیم میشود. البته اصطلاح «چوبی» یا «برنجی» بدان معنا نسیت که آن ساز از چه جنسی ساخته شده، بلکه این طبقهبندی بر پایه چگونگی و نحوه تولید صدا در دهنی آنها مربوط میشود. مثلاً فلوت جزءسازهای بادی چوبی محسوب میگردد، هرچند که بدنه آن از فلز است. یا فلوت ریکوردر که در گذشته بسیار رایج بود و از چوب ساخته میشد، امروز برای آموزش موسیقی به کودکان رواج دارد و از پلاستیک ساخته میشود ولی جزو سازهای بادی چوبی است.
🔶سازهای بادی چوبی🔶
الف) سازهای بادی چوبی بیزبانه یا بی قمیش: تولید صدا در این سازها از طریق برخورد هوا با تیغه هوائی که در بدنه آنها وجود دارد صورت میپذیرد. این سازها معمولاً لوله یا مجرای توخالی هستند که در آن ستونی از هوا در اثر دمیدن نوازنده در دهنی (مانند نی) یا تیغه هوائی مانند فلوت به ارتعاش در میآید.
ب) سازهای بادی چوبی زبانهدار یا با قمیش: تولید صدا در این سازها از طریق دمیدن هوا و به حرکت درآمدن و ارتعاشات بخش کوچکی که از جنس نی یا پلاستیک است (قمیش – زبانه) انجام میشود. مانند کلارینت که اجرای نتهای مختلف و تغییر ارتفاع صدا در آن با باز و بسته کردن کلیدها یا حفره و سوراخهای هوائی (برای بلند وکوتاه کردن طول لوله تشدید کننده) انجام میشود.

🔶سازهای بادی برنجی🔶
سازهای بادی برنجی که سابقاً از مس ساخته میشدند ولی امروزه از برنج ساخته میشود. در این دسته از سازها تولید صدا از طریق لرزش سریع لبهای نوازنده در درون کاسه دهنی حاصل میشود. در سازهای این خانواده نیز از سوردین برای تضعیف صدا و تغییر رنگ صوتی ساز استفاده میشود. سوردین در این سازها قطعهای مخروطی از چوب یا پلاستیک است که در دهانه انتهایی ساز قرار میگیرد.

