بتن و فرآورده های بتنی از پر کاربردترین مصالح ساختمانی است. از ویژگی اصلی آن ارزان بودن و در دسترس بودن مواد اولیه می باشد. بتون اساسا ترکیبی از دو جزء سنگدانه و خمیر است. سنگدانه شامل ماسه، شن، یا خرده سنگ‌ها می‌باشد که تقریباً سه چهارم حجم بتون را تشکیل می‌دهند و خمیر شامل سیمان و آب می‌باشد که سنگدانه‌ها را بر اثر واکنش شیمیایی سیمان و آب به هم می‌چسباند و به صورت توده‌ای سنگی درمی‌آورد. کیفیت فراورده های بتنی تا حد زیادی به کیفیت خمیر سیمان وابسته است. لوله های بتنی فرآورده های بتنی همچون واش بتون، دیوار پیش ساخته بتونی، نماهای جی آر سی ، تيرچه، بلوک بتنی، منهول و لوله بتني در صنعت ساختمان، برخي همچون سنگدال و نیو جرسی در راهسازی ها و برخی هم چون جدول بتنی و مبلمان بتونی در شهرسازی کاربرد دارند. قيمت فراورده های بتنی
هزینه های مربوط به بتون ريزی در یک پروژه که از قیمت خريد بتن و حمل و نقل آن تا هزینه های اجرايی فراورده های بتنی را شامل می شود، به شدت وابسته به میزان تجربه افراد خواهد بود. در حین اجرای پروژه فرآورده های بتنی جزئیاتی وجود دارد که در نظر گرفتن آن برای افراد تازه کار بسیار سخت است. مگر آن که چک لیست هایی دقیق در اختیار باشد که نه فقط مسائل فنی را پوشش دهد بلکه وضعیت جغرافیایی و مناسبات کاری منطقه را نیز در نظر بگیرد. مشخصات فرآورده های بتنی
از جمله مواردی که تولید کنندگان و مصرف‌کنندگان فراورده های بتنی می‌بایستی به آنها توجه کنند در ادامه ذکر شده است. کارایی فراورده های بتنی بتونی که بشود به راحتی آن را تولید، حمل، پخش و متراکم نمود، بدون این که یکنواختی خود را از دست دهد، کارایی بالایی دارد. عواملی نظیر اسلامپ ، مصالح مصرفی، مواد افزودنی و درجه حرارت در کارا بودن فرآورده های بتنی موثر است. پایایی فرآورده های بتنی
به توانایی فراورده های بتنی برای مقابله با شرایط جوی، حملات شیمیایی، سایش و هرگونه فرآیند منجر به اضمحلال و تخریب بتون اطلاق می‌شود. بتون پایا در شرایط محیطی مورد نظر، شکل، حداقل کیفیت اولیه و قابلیت بهره‌برداری مورد نظر از فرآورده های بتونی را حفظ می‌کند. مشخصات سیمان در فرآورده های بتنی سیمان های مصرفی مورد استفاده در فراورده های بتنی را می توان به سه دسته سیمان پرتلند پنج گانه ، سیمان ویژه و سیمان پرتلند آمیخته دسته بندی نمود. سیمان های پرتلند پنج گانه شامل پرتلند معمولی، اصلاح شده، زود سخت شونده، حرارت زایی کم و مقاوم در برابر سولفات می باشند. سیمان های ویژه نیز خود به دو زیر گروه سیمان پرتلند سفید و سیمان پرتلند رنگی دسته بندی می شوند. سیمان های پرتلند آمیخته در تولید فرآورده های بتنی را نیز می توان به سه دسته پوزولانی (معمولی و ویژه)، روباره ای و سیمان بنایی تقسیم بندی نمود. مشخصات سنگدانه در فراورده های بتنی
اندازه اسمی سنگدانه های مصرفی را بر اساس اندازه کوچکترین الکی که حداکثر ۱۰ درصد وزنی سنگدانه بر روی آن باقی بماند مشخص می کنند. بر این اساس سنگدانه های باقی مانده در فرآورده های بتنی بر روی الک شماره ۴ (ذرات بزرگتر از ۴/۷۵ میلی متر) را درشت دانه یا شن و ذرات عبوری از الک شماره ۴ را ریزدانه یا ماسه می نامند. نوعی از سنگ دانه ها نیز در فراورده های بتنی مورد استفاده قرار می گیرند که به آنها سنگدانه سبک گفته می شود. این نوع از سنگدانه ها به دو صورت مصنوعی و طبیعی ساخته شده و هم در فرآورده های بتنی سازه ای و هم در فراورده های بتنی غیر سازه ای قابل استفاده می باشند. مشخصات آب در فرآورده های بتنی
مصرف آب در فرآورده های بتنی را می توان به سه بخش پیش از ساخت بتن، در حین ساخت بتن و پس از بتون ریزی تقسیم بندی نمود که به ترتیب به منظور شستشوی سنگدانه ها، به عنوان یکی از اجزای تشکیل دهنده بتون و به منظور عمل آوری بتون مورد استفاده قرار می گیرد. حمل، نگهداری و ذخیره آب مصرفی در فراورده های بتنی باید به نحوی باشد که از ورود مواد مضر به درون آن جلوگیری شود. علاوه بر این باید عاری از هر گونه مواد آلی و رشد خزه نیز باشد. مشخصات مواد افزودنی در فراورده های بتنی
مواد افزودنی فرآورده های بتنی موادی به صورت گرد (پودر) یا مایع می باشند که علاوه بر مواد اصلی بتن، در حین اختلاط به بتون و یا ملات اضافه می شوند. این مواد به دو دسته تک منظوره و دو منظوره تقسیم بندی می شوند. از مواد افزودنی تک منظوره برای دستیابی به اهدافی همچون کندگیری، تندگیری، کاهش جذب آب و ... استفاده می گردد. مواد افزودنی چند منظوره نیز دارای ویژگی هایی همچون کاهنده آب، روان کننده، کندگیر کننده، کاهنده آب، روان کننده و ... می باشند. در واقع مواد افزودنی فرآورده های بتنی چند منظوره دارای یک عملکرد اصلی و یک یا چند عملکرد جانبی می باشند. فرآورده های بتنی ویژه
فراورده های بتنی ویژه به بتون هایی گفته می شود که به منظور دستیابی به اهدافی همچون مقاومت بالا، افزایش دوام و ... با روش های ویژه و خاصی تولید می شوند. از جمله بتون های ویژه می توان به بتون پر مقاومت ، بتون الیافی ، بتون خود تراکم، بتون اصلاح شده با پلیمر، بتون سنگین و بتون سبک اشاره نمود. اجرای بتن
گاهی در اجرای پروژه های عمرانی از بتن های تولید شده در کارخانه سیمان یا یک فضای بچینگ و کارگاهی مخصوص استفاده می گردد که به آن بتون آماده (Ready-mix concrete) می گویند. برای انتقال این نوع از فرآورده های بتنی به محل کار، از کامیون و یا میکسر استفاده می نمایند. از جمله مزایای فراورده های بتنی آماده می توان به اختلاط کامل و یکنواختی آن اشاره نمود. قیمت خریداری بتون آماده بیشتر از بتون معمولی ساخته شده در کارگاه است. اما در مقابل به دلیل کنترل بهتر کیفیت، مرغوب تر بوده و استفاده از آن در اجرای پروژه های عمرانی موجب کاهش مقدار سیمان مصرفی، کاهش هزینه های مربوط به ناظر بتون و نیز سازماندهی کارگاه بتنی می گردد. از این رو می توان گفت که استفاده از فرآورده های بتنی آماده دارای توجیه اقتصادی می باشد.
