کاربرد خرسک و شلاکه آهن
گفتیم که خرسک و شلاکه آهن به عنوان قراضه ضایعات در کوره های تولید انواع فلزات استفاده می شوند. لازم است بدانید کوره تولید انواع آهن آلات و کوره قوس تولید انواع فولاد، از دو نوع مختلف خرسک و شلاکه را استفاده می کنند که دلیل آن ترکیب شیمیایی متفاوت در زمان تولید این دو فلز می باشد.
ترکیب سرباره آهن
در ترکیب سرباره آهن خام موادی مانند سیلیکات ها و آلومینوسیلیکات کلسیم استفاده می شوند و در ترکیب سرباره فولاد عناصری مانند سیلیکات کلسیم، فریت های کلسیم، اکسیدهای آهن، آلومینیوم، منگنز، کلسیم و منیزیم استفاده می شوند؛ که البته با توجه به میزان همین عناصر خرسک و شلاکه آهن کاربردهای متفاوتی دارند.
مهم ترین کاربردهای خرسک و شلاکه آهن
حجم زیادی از شلاکه فولاد بال میل مصرف شده را می توان در تولید میلگرد به عنوان قراضه استفاده نمود که این خود یکی از مهم ترین کاربردهای خرسک و شلاکه آهن می باشد.
از کاربردهای مهم خرسک و شلاکه آهن می توان به استفاده از آن ها در تولید سیمان پرتلند اشاره نمود. از سیمان پرتلند در بتن مسلح استفاده می شود، لازم به ذکر است سیمان پرتلند موجب افزایش مقاومت ساختمان می شود. میلگرد در ترکیب با سیمان پرتلند برای آرماتوربندی استفاده شود.
دلیل توجه خریداران به این زباله ارزشمند می‌توان به مواردی چون استفاده از خرسک ها در تولید سیمان، استفاده از شلاکه های کوره های فولاد در صنایع راه سازی که به عنوان یک روکش برای آسفالت در نظر گرفته می‌شود یا استفاده در کشاورزی اشاره کرد.
از دیگر موارد کاربرد خرسک و شلاکه آهن می توان به استفاده از آن ها در صنایع جوشکاری اشاره نمود. زمانی که قصد جوش دادن دو قطعه میلگرد به هم را دارند از خرسک و شلاکه آهن استفاده می کنند. به برآمدگی در نقطه جوش، گل‌جوش یا شلاکه گفته می شود. گل جوش زمانی اهمیت پیدا می‌کند که دو نبشی به یکدیگر جوش داده می شوند.
فرآیند تولید خرسک و شلاکه آهن
می دانیم که در تولید نبشی از شمش های فولادی استفاده می شود و برای تهیه یک شمش فولادی از خرسک و شلاکه آهن می‌توان استفاده نمود که بیشتر نقش سوپرشارژر را دارند.
امروزه در کوره های قوس برای تولید شمش های فولادی و آهنی از قراضه ها استفاده می‌شود که تولید شمش های فولادی و آهنی با استفاده از قراضه ها بسیار رواج پیدا کرده است.
در فرآیند تولید خرسک و شلاکه آهن هنگامی که سرباره ها در چاله ریخته شد خرسک و شلاکه را به چند روش گوناگون می‌توان از یکدیگر جدا نمود. یکی از این روش ها تولید خرسک به وسیله دستگاه پیکور است. دستگاه پیکور با نوک مته خود خرسک ها را جدا می نماید. شلاکه ها قطعات ریزتری هستند و طبیعتا نوک مته شلاکه ها را نمی‌گیرد و شلاکه ها جدا می شوند.
خرسک و شلاکه آهن زباله های ارزشمندی هستند که مواد اولیه تولید آهن محسوب می شوند و تهیه آن ها از لحاظ اقتصادی بسیار مقرون به صرفه می باشد. خرسک و شلاکه آهن مصارف و کاربرد زیادی در صنایع مختلف دارند.
انواع خرسک تولیدی
خرسک به دو شکل ورقه ای و کلوخه ای تولید می‌شود که قابل عرضه در سه کیفیت است:
خرسک بال میل شده: در داخل دستگاهی مانند آسیاب به قطعات ریزتری تبدیل می شود.
خرسک چکش خورده: منظور از این نوع خرسک همان دستگاه پیکور است.
خرسک تمیز نشده: در قطعات بزرگ برای فرآوری به کارخانه ها استفاده می شود.
تولید خرسک به صورت ورقه ای انجام می شود. و چون از سطح بزرگتری دارد به راحتی می توان آن را تمیز نمود. جالب است بدانید خرسک تولیدی در زمان تهیه فولاد نسبت به خرسک آهن از محبوبیت بیشتری برخوردار است. دلیل آن نیز درصد خلوص و وزن می باشد.
شلاکه هم مانند خرسک در سه کیفیت عرضه می شود که عبارتند از:
شلاکه بال میل شده: برای خلوص بیشتر شلاکه از این روش استفاده می شود که در این روش درجه خلوص به ۱۰۰ در صد مقدار خود می رسد.
شلاکه تمیز نشده: این نمونه نسبت به سایر محصولات قیمت ارزان تری دارد.
شلاکه چکش خورده: که بیشتر در صنایع فولادی دیده می شود.
جمع بندی
دریافتیم که خرسک و شلاکه آهن ضایعات باارزشی هستند که مواد اولیه تشکیل دهنده آهن هستند که تهیه آن ها از لحاظ اقتصادی بسیار مقرون به صرفه است. قیمت خرسک و شلاکه آهن با توجه به پارامترهای درجه خلوص، درصد پرتی و کوره خریدار تغییر می یابد. خرسک ها به دو شکل ورقه ای و کلوخه ای تولید می‌شوند.
