در ساختمان های مسکونی، صنعتی، تجاری و غیره آب، فاضلاب و گاز مانند خون در رگ های بدن است. در این شرایط لوله های به کار رفته در ساختمان می توانند نقش رگ ها را ایفا کنند و اهمیت آنها اگر به اندازه رگ در بدن انسان نباشد، کمتر نیست! تاسیسات لوله کشی یکی از مهم ترین اقدامات در ساخت و ساز است که بر اساس استانداردهای مختلفی انجام میشود. این تاسیسات تمام انواع لوله کشی اعم از لوله کشی آب، فاضلاب، گاز، شوفاژ و سیستم های گرمایشی را شامل شده و در بخش های صنعتی برای انتقال مواد شیمیایی نیز قابل استفاده هستند. لوله کشی در حالت استاندارد بعد از بتن ریزی و سفت کاری ساختمان و قبل از نازک کاری انجام میشود. البته در برخی از مواقع همزمان با بازسازی ساختمان ممکن است به اجرای این قبیل تاسیسات نیاز باشد.
انواع تاسیسات لوله کشی
تاسیسات لوله کشی مورد استفاده در ساختمان ها را می توان بر اساس نوع سیالی که از لوله ها عبور می کند در گروه های مختلفی دسته بندی کرد که عبارتند از: لوله کشی آب در لوله کشی آب از انواع لوله های گالوانیزه ، پنج لایه و پلاستیکی استفاده میشود که از مقاومت بسیار بالایی برخوردار هستند. این لوله کشی انتقال آب را از کنتور به بخش های مختلف ساختمان هدایت می کند و به شیوه های مختلفی اجرا میشود که عبارتند از: لوله کشی انشعابی این روش بیشتر برای ساختمان هایی کاربرد دارد که تعداد طبقات و واحدهای آنها کم است. در این شیوه لوله کشی که به صورت توکار و روکار انجام میشود، برای هر واحد ساختمان یک انشعاب از رایزر اصلی ایجاد خواهد شد. رایزر در بیرون ساختمان ایجاد شده و به کنتور متصل است. رایزر از مقابل تمام واحدها عبور کرده و برای هر یک انشعاب ایجاد می کند. با توجه به اینکه تمام واحدهای ساختمان از یک انشعاب استفاده می کنند، در نتیجه افت فشار آب در آنها بسیار زیاد است. به همین دلیل برای ساختمان ها چند طبقه با واحدهای زیاد گزینه مناسبی نیست. یکی دیگر از ویژگی های تاسیسات لوله کشی انشعابی، عدم تفاوت در لوله کشی آب گرم و سرد آن است. لوله کشی کلکتوری جدیدترین روش لوله کشی آب ساختمان، لوله کشی کلکتوری است. در این روش یک جعبه کلکتور نصب میشود و برای هر واحد یک لوله منحصر به فرد و اختصاصی از این جعبه به واحد مورد نظر انتقال پیدا می کند. با توجه به اینکه انشعابات در این روش در طبقات و واحدهای مختلف با هم مشترک نیستند، افت فشار در این روش وجود ندارد. یکی از ویژگی های مهم تاسیسات لوله کشی کالکتوری، اجرای روکار و سریع آن نسبت به انشعابی است. علاوه براین، به صورت مجزا می توان برای هر واحد و بخش از ساختمان شیر آب قرار داد و جریان آب را از این طریق مدیریت کرد. از جمله دلایلی که برخی از ساختمان ها هنوز از روش های انشعابی استفاده می کنند، هزینه اجرای بالای کالکتوری است. چون این روش به لوله بیشتری نیاز دارد و در نهایت هزینه ها را افزایش می دهد. علاوه بر این دسته بندی، تاسیسات لوله کشی آب به دو روش روکار و توکار قابل اجرا هستند. لوله های توکار قابل رویت نیست و به همین دلیل به ندرت در معرض ضربه و فشار قرار میگیرند. اما اجرا و تعمیر لوله کشی روکار سریع تر بوده و هزینه کمتری نیز به همراه خواهد داشت.