MDF مخفف کلمه ی Medium Density Fiberboard به معنای تخته چوب با تراکم یا چگالی متوسط است که بسیار شبیه به تخته خرده چوب (نئوپان) میباشد اما بسیار قویتر از آن است و امروزه کاربرد های فراوانی در صنایع مختلف از جمله کابینت سازی دارد. خیلی از افراد به دلیل کاربرد های مشابه در بعضی موارد، از ام دی اف به جای پلای وود یا تخته چندلایی استفاده میکنند، که کار درستی نیست زیرا از لحاظ ساختار و ویژگی بسیار با یکدیگر متفاوت هستند و تنها در برخی موارد، کاربرد یکسان دارند.
تاریخچه ساخت MDF
در سال ۱۹۲۵، ویلیام میسون، مخترع و دوست توماس ادیسون به طور تصادفی به یک اختراع بزرگ رسید. او که به دنبال استفاده بهینه از باقیمانده ها و تراشه های انواع چوب کارخانه ها بود، یک روز که بر حسب اتفاق فراموش میکند ماشین آلات خود را خاموش کند، دستگاه های او به کار خود ادامه میدهند و ورق نازکی از چوب اما با دوام را تولید میکنند. او پس از این اتفاق اختراع خود را که ساخت یک ورقه چوبی با دوام با استفاده از تراشه های چوب در دما و فشار بالا بود، به ثبت رساند. تولید کنندگان تا سالها بعد از او، برای تولید Mdf از روش میسون استفاده کردند و آن را به تکامل رساندند و امروزه ام دی اف با استفاده از ماشین آلات فوق پیشرفته تولید و عرضه میشود.
ام دی اف چگونه ساخته میشود؟
روش ساخت ام دی اف به شرح زیر است: آماده سازی چوب تولید ام دی اف با کیفیت با انتخاب و تصفیه مواد اولیه آغاز می شود که اکثر آنها از تراشه های باقی مانده از کارخانه های چوب بری و تولید پلای وود بازیافت میشوند. مواد اولیه ابتدا با استفاده از آهن ربا از هر گونه ناخالصی های فلزی پاک میگردد. سپس مواد به قطعات بزرگ و پوسته های کوچک تقسیم می شوند. پوسته ها به تکه های خاک اره و تراشه های چوب جدا میشوند. مواد خام خوب و بدون عیب جمع آوری شده، در سطل شستشو ریخته میشوند. در سطل شستشو بخار تزریق میگردد تا مواد گرم و نرم شوند. این مواد از یک چرخنده عبور میکنند که این عمل باعث فشرده شدن الیاف و حذف آب میشود. سپس مواد فشرده شده به یک تصفیه کننده منتقل می شود که مواد را به الیاف قابل استفاده تبدیل میکند. گاهی اوقات مواد فشره شده برای بهبود خلوص فیبر ممکن است مرحله دوم تصفیه را نیز طی کنند. حرارت و فشار قبل از مرحله تصفیه، به الیاف فشرده شده رزین اضافه میشود تا تحمل فرمالدئید مخلوط افزایش پیدا کند و پس از تصفیه نیز به مخلوط کاتالیزور اضافه میشود. سپس الیاف را داخل خشک کن برده تا با روغن یا گاز گرم شود. در این مرحله توازن نسبت رزین اضافه شده به الیاف موجود به دقت کنترل میشود. در مرحله بعدی، الیاف از طریق رول های اسکالپینگ تحت فشار قرار می گیرد تا ورقه ای با ضخامت یکنواخت تولید شود. این ورقه چندین مرحله فشار را طی می کند تا به اندازه مورد نظر برسد. یک دستگاه پرس مداوم با نظارت بر ارتفاع ورقه، آن را با سرعت یکنواخت فشرده می کند. پرس ها به کنترل الکترونیکی مجهز هستند تا ورقه با چگالی و مقاومت مطلوب ساخته شود. ورقه حاصله با استفاده از اره قبل از خنک شدن به طول مناسب بریده میشود. سنباده زدن برای رسیدن به سطح صاف، به کمک کمربندهای پوشیده شده از ساینده های مختلفی، سطح مورد نظر صیقل داده میشود. بدین منظور معمولا از کاربید سیلیکون استفاده میگردد اما با توجه به نیاز به سطوح ریزتر، ساینده های سرامیکی دیگری از جمله آلومینای زیرکونیا و اکسید آلومینیوم نیز مورد استفاده قرار میگیرند. فرآیند پایانی اولین مرحله از فرآیند پایانی، برش است. برای برش در اندازه های مختلف، از تیغ های مختلف استفاده میشود. بسته به کارایی مورد نظر، تخته ها در ابعاد و ضخامت های متفاوتی برش میخورد. مرحله دوم فرآیند پایانی، لمینیت است. در این مرحله تخته بین دو رول ارسال می شود و بین دو رول، چسب زده میشود. بدین ترتیب روکش ها به وسیله چسب به تخته فیبر متصل میشوند. برای پوشش نهایی از وینیل، فویل و… استفاده میگردد. این روکش ها توسط دستگاه لمینیت چسبانده میشوند.
انواع ام دی اف
ام دی اف بر اساس چگالی یا تراکم به سه دسته تقسیم میشود: 🟣 LDF LDF مخفف Low Density Fiberboard است که به معنی تخته فیبر با چگالی کم است. با آن L-MDF یه معنی ام دی اف با چگالی پایین نیز میگویند. 🟣 MDF این نوع همان چیزی است که در موردش پیشتر سخن گفتیم و با آن تا حدودی آشنا شدید. 🟣 HDF HDF نیز مخفف High Density Fiberboard است که به معنی تخته فیبر با چگالی بالا میباشد. MDF را به دسته های دیگری نیز میتوان تقسیم بندی کرد که به شرح زیر است: 🟣 Particle Board تخته خرده چوب یکی از انواع متداول ام دی اف است. در تخته خرده چوب از مواد اولیه متنوعی استفاده میشود که با تجزیه و پردازش، ذرات سازنده تخته چوب را در اندازه ها و اشکال مختلفی ایجاد کند. سپس تمام ذرات ایجاد شده را توسط رزین به یکدیگر میچسبانیم. تخته خرده چوب معمولا برای ساخت مبلمان کوچک برای قسمت نشیمن خانه، اتاق خواب و آشپزخانه به کار گرفته میشود. 🟣 Fiber Board تخته فیبر در دمای پایینتر از تولید ام دی اف و همچنین در یک فرآیند خشک ساخته میشود. همه تخته های فیبر با استفاده از رزین های فرمالدئید که معمولا اوره یا فنل فرمالدئید هستند، به یکدیگر متصل میشوند. این رزین ها حتی گاهی در سطوح بسیار پایین می توانند باعث تحریک چشم، بینی، گلو و غشاهای مخاطی شوند. به همین دلیل کنترل های زیادی بر روی تخته فیبر وجود دارد که میزان قرار گرفتن در معرض این عوامل مضر را به پایین ترین سطح ممکن کاهش میدهد. 🟣 Laminated Board تخته لمینیت نوع دیگری از MDF است که می تواند برای طیف وسیعی از پروژه های ساختمانی مورد استفاده قرار گیرد. تخته لمینیت با استفاده از دانه های چوب مختلف تولید می شود. سپس هر لایه از محصولات چوبی بهم چسبانده میشوند و به صفحه، لمینیت یا روکش متصل میشود که تخته مقاومت بیشتری داشته باشد.
کلاس بندی انواع mdf
🔵 کلاس A (انواع ام دی اف نازک)
اولین نوع از کلاس بندی MDF، کلاس A است که انواع ام دی اف نازک را شامل می شود و برای پوشش سقف و دیوار، ساخت کفپوشها، خودروسازی، رویه درب های چوبی و حتی ساخت انواع کابینت و کمد، مورد استفاده قرار می گیرد. 🔵 کلاس B (انواع ام دی اف ضخیم) MDF های کلاس B، برخلاف کلاس A از ضخامت بالایی برخوردار هستند و می توان از آن برای ساخت روکش های دارای نقش و نگار، استفاده کرد. به علت ضخامت بالای این نوع از ام دی اف، کار با آن آسان تر است. 🔵 ضخامت این کلاس از MDF، در انواع 30-45 میلیمتر و 45-60 میلیمتر، متغیر است و برای ماشین کاری مورد استفاده قرار می گیرد. 🔵 کلاس C (MDF با فرمالدهید کم) MDF های با فرمالدهید کم، در برابر خوردگی مقاوم هستند و به همین دلیل گزینه مناسبی برای کار در صنعت مبلمان هستند. 🔵 کلاس D (MDF مقاوم در برابر رطوبت) این نوع از MDF، در برابر رطوبت مقاوم است و در آن از نوعی چسب استفاده می شود. در این کلاس ام دی اف، از چسبی، به جای فرمالدهید استفاده می شود که موجب مقاومت در برابر رطوبت می شود. از این ام دی اف، می توان در مکان هایی با رطوبت بالا استفاده کرد و از دوام آن اطمینان داشت. این تخته های مقاوم به رطوبت را می توان در ساخت درب های چوبی سرویس های بهداشتی، فریم انواع پنجره، پله ها و … استفاده کرد. 🔵 کلاس E ( MDF مقاوم در برابر حشرات و قارچ ها) یکی از مشکلاتی که همیشه برای فرآورده های چوبی ایجاد می شود، تجمع حشرات و قارچ ها در آنهاست. در این کلاس MDF، از حشره کش ها و مواد ضد قارچ استفاده شده است که از نفوذ آنها به چوب جلوگیری می کند و در تولید پارکت و محصولات مشابه مورد استفاده قرار می گیرد. 🔵 کلاس F (MDF مقاوم در برابر آتش) چوب، یکی از مواردی است که هنگام آتش سوزی، موجب شعله ورتر شدن آتش می شود، به همین دلیل در ساخت بسیاری از محصولات، باید از مواد اولیه مقاوم در برابر آتش استفاده کرد. MDF کلاس F، از انواع ام دی اف است که می توانید برای جلوگیری از آتش سوزی از آن استفاده کنید. این تخته های چوبی، در ساخت کفپوش ها و دیوارپوش های مختلف به کار برده می شوند. 🔵 کلاس G (با چگالی بالا/HDF) مقاومت و سبک بودن، از جمله ویژگی هایی هستند که برای ساخت برخی از وسایل چوبی، از اهمیت بالایی برخوردارند. معمولا چگالی فیبرها بین 650 تا 800 کیلوگرم بر مترمکعب است. MDF های کلاس G، با افزایش پرس و برخی افزودنی ها، از چگالی بالاتر از 800 کیلوگرم بر متر مکعب برخوردار است و برای محصولات چوبی سبک، گزینه مناسبی است. بعلاوه چگالی بالایی دارند و به HDF شناخته می شوند. 🔵 کلاس H (MDF عایق حرارتی، صوتی و …) اگر به دنبال یک MDF هستید که علاوه بر عایق حرارتی، عایق صدا هم باشد؛ این مورد، انتخاب مناسبی است. ام دی اف های کلاس H را می توان به عنوان عایق های حرارتی و صوتی، در بسیاری از محصولات، مورد استفاده قرار داد. این ام دی اف ها چگالی کمی داشته و LDF نام دارند. 🔵 کلاس I (انواع ام دی اف با روکش تزئینی) این نوع از MDF، جهت زیبایی بیشتر، دارای انواع روکش از جنس پی وی سی یا ملامینه است و با عنوان ام دی اف ملامینه از آن یاد می شود. ام دی اف کلاس I، در ادارات یا منازل و دکوراسیون داخلی، مورد استفاده قرار می گیرد. 🔵 کلاس J (MDF قالب گیری شده) یکی دیگر از انواع MDF که به عنوان رویه برای ساخت درب های چوبی، مورد استفاده قرار می گیرد؛ کلاس j این محصول است. 🔵 کلاس K کلاس K، ام دی اف خام است که در ساخت ستون های داخل ساختمان، پارتیشن بندی، اسباب بازی و … مورد استفاده قرار می گیرد و به راحتی شکل می گیرد. از دیگر مزایای آن، می توان به قابلیت شکل پذیری آسان، داشتن لبه های محکم و سبک و سطوح صاف و متراکم اشاره کرد. 🔵 کلاس L (انواع ام دی اف هایگلس) یکی دیگر از انواع MDF، هایگلس است که این روزها حتما بسیار نام آن را شنیده اید. در واقع ام دی اف هایگلاس، دارای روکش پلاستیکی به نام پلکسی گلاس از جنس پلی کربنات است که مانند شیشه، شفافیت بالایی دارد ولی نسبت به آن سبک تر است. این روزها از این کلاس MDF در ساخت انواع کابینت هایگلس و دیگر ملزومات دکوراسیون داخلی استفاده می شود.