پمپ شناور
پمپ شناور که در گروه پمپها با مکانیزم سانتریفیوژ قرار میگیرد، معمولا بهمنظور انتقال آب از چاههای عمیق و نیمه عمیق و همچنین افزایش فشار استفاده شده و در آب مستغرق (غرق آبی) است. این نوع از پمپها حدود نیم قرن است که مورد استفاده قرار میگیرد. علاوه بر کاربرد بیان شده، پمپ شناور برای زهکشی آبهای تحت الارض، تامین آب اضطراری، کاربرد در آب نماها و آبشارهای مصنوعی، ایستگاههای تقویت فشار آب، شستشوهای صنعتی در کارخانهها، آتش نشانی و سیستمهای آبیاری بارانی کاربرد گسترده دارد.
این نوع از پمپها ساختار طبقاتی دارند. سیال پس از آخرین پروانه، از پمپ خارج میشود.
لازم به ذکر است که دمای سیال پمپاژ شده یک عامل محدود کننده و موثر بر عمکرد این نوع از پمپها است. معمولا این پمپها توانایی پمپاژ سیال تا دمای 120 درجه سانتی گراد را دارند.
در حالیکه در موارد خاص و استفاده از تجیزات آببندی و … مناسب در پمپ، میتوانند سیال تا حدود 200 درجه را نیز پمپ کنند.
انواع پمپ عمودی
پمپ هایی که به صورت عمودی نصب می شوند، عموماً بر سه نوع هستند:
- پمپ شناور یک یا چند طبقه - پمپ شناور تک مکشه - پمپ شناور دارای محفظه با برش شعاعیمزایای پمپ شناور
پمپ شناور مزایای دارند که در ادامه ذکر شده است:
راندمان بالای این نوع از پمپها موجب کاهش مصرف انرژی میشود. این نوع از پمپها هزینه اولیه نصب و راه اندازی کمی دارند و دلیل آن از بی نیازی به فنداسیون بندی نشات میگیرد. این پمپها نیاز به هواگیری نداشته و علاوه بر کارکرد با صدای کم، استحکام خوبی دارند. با توجه به اینکه این نوع از پمپها از نوع غرق آبی است، برای کار دائم مناسب بوده و در حین کار دچار باعث افزایش دمای محیط اطراف نمیشود. فرآیند رسوب و زنگ زدایی که در دیگر پمپها فرآیندی هزینهبر و حساس است، در این نوع از پمپها به راحتی انجام میشود. در کاربرد مناطق شهری، پمپ شناور با توجه به اشغال فضای کم، مناسبتر است. در حالیکه دیگر پمپها با مشکل تامین انرژی برای مکش اولیه و همچنین محدودیت ارتفاع مواجهاند، پمپ شناور با توجه به مکانیزم عملکرد این مشکل را ندارند.طبقهبندی پمپ شناور
1- پمپ شفت
در پمپهای شفت غلافی، سیال کاری پس از فرآیند پمپاژ توسط پروانه، از طریق لولهای تعبیه شده در اطراف محور اصلی پمپ، به سمت خروجی آن هدایت میشود. لازم به ذکر است اگر سیال دارای خود روانکاری مناسبی باشد میتواند با محور اصلی (شفت) تماس مستقیم داشته باشد. در غیر این صورت باید محفظهای تعبیه شود تا سیال کاری در تماس مستقیم محور نباشد. در حالت دوم (عدم خودروانکاری) فضای محفظه و محور توسط روانکار پر میشود. 2- پمپ توربینی در این نوع از پمپها؛، سیال کاری در حالت موازی شفت وارد شده و بهطور زاویهدار نسبت به شفت از پروانه خارج میشود. لازم به توضیح است که در این نوع از پروانههای جریان مختلط استفاده میشود. 3- پمپ جریان محوری سیال کاری بهصورت موازی وارد پمپ شناور جریان محوری (پمپ ملخی) شده همچنین و بهطور موازی نسبت به شفت اصلی از پروانه خارج میشود. هنگام شرایط ارتفاع کم و دبی زیاد از این نوع از پمپها استفاده میشود. 4- الکتروپمپ شناور اگر الکتروموتور پمپ و پمپ با یکدیگر کوپل شوند و داخل چاه مورد نظر برای انجام پمپاژ نصب شوند نوع الکترموتور شناور نامیده میشوند. آب الکتروموتور را پر میکند و جهت انجام شدن فرآیندهای خنککاری، مدیریت حرارتی و همچنین روانکاری استفاده میشود.نکات نصب، راهاندازی و نگهداری پمپ شناور
اگر پمپ شناور بدون سیال کار کنند دچار خرابی شده، بنابراین در چاهها با عمق زیاد که امکان دسترسی و بازدید کمتری دارند باید از کنترل کنندههای سطح آب و لول سوئیچهای مناسبی استفاده شود تا درصورت کمبود آب پمپ قطع شود.
با توجه به اینکه پمپهای شناور ظرفیت کم با برق تکفاز کارکرده و هنگام نصب و راهاندازی نیاز به خازن است، بنابراین هنگام خرید پمپ در صورت ضرورت خازن مناسب تهیه کرده و آنرا بیرون از چاه و در تابلو برق تعبیه شده نصب کنید. معمولا الکتروموتور پمپ شناور با ظرفیت بیشتر از 5/5 کیلو وات بهصورت سه فاز بوده و در حالت ستاره مثلث نصب و راهاندازی می شوند. در یک بازه زمانی معین، از پمپ شناور نصب شده بازدید دورهای به عمل آورید تا معایب ایجاد شده احتمالی رفع شود. همچنین لازم است پروانهها و شفت اصلی در این بازدید دورهای رسوبگیری شود. لازم است قبل از انتقال پمپ به چاه یا انجام فرآیند نصب و راهاندازی، یکبار و در مدت کوتاه روشن شود تا از سالم بودن پمپ اطمینان حاصل شود. پمپ شناور نباید برای مدت زمان طولانی خاموش و بدون استفاده نگه داشت. حداقل هفتهای یک بار به مدت چند دقیقه لازم است پمپها شناور روشن شوند تا از گیرپاژ و گیرکردن محور اصلی جلوگیری شود (شکل 1). بهتر است از اینورتر یا درایو برای جلوگیری کردن از تعدد دفعات خاموش و روشن شدن پمپ شناور، استفاده شود. در واقع استفاده از از اینورتر یا درایو موجب افزایش طول عمر، کارکرد نرمتر و بهتر آنها میشوند. برای جلوگیری از برگشت آب پمپاژ شده به داخل پمپ شناور، در خروجی آنها شیر یکطرفه نصب و استفاده شود. این شیر (شیر یکطرفه) در بالاترین نقطه نصب شود تا افت فشار کمتری در خط ایجاد کند. با توجه به اینکه پمپ شناور در برابر گل و لای، ذرات معلق و اجسام موجود در آب حساس اند، بهتر است همیشه آب توسط فیلتر مناسب پاک سازی شده است. همچنین پس از حفر چاه و انجام فرآیند لوله گذاری و نصب پمپ، بهتر است تا حداقل 48 ساعت پمپ روشن نشود تا فرآیند ته نشینی مواد معلق و اضافی آب انجام شود. در محاسبات هد برای انتخاب پمپ شناور، افت فشار ناشی از انجام فرآیند فیلتراسیون و سختی گیری را لحاظ کنید. اگر توان و دبی پمپ بیشتر از مقدار لازم محاسبه شود، پمپ نصب شده زمان استراحت بیشتری داشته و البته دیدگاه اقتصادی پر هزینهتر است. لازم است کابلهای مورد استفاده در الکتروموتور پمپ شناور در فواصل به لوله پمپ توسط بست کمربندی پلاستیکی بسته شوند. استفاده از سیم های فلزی به جای موراد بیان شده به مرور زمان به کابل آسیبهای جدی وارد میکنند. در هنگام پمپاژ سیالات اشتعالزا و انتقال آن، باید الکتروموتور آن ضد جرقه باشد. در چاههایی که آب آن دارای ماسه است، به جای پمپها پروانه شعاعی، باید از پمپ آب شناور مدل کوزهای استفاده شود. اصولا حداکثر مجاز ماسه در آب توسط کارخانه سازنده تعیین میشود. باید به صورت کلی از پمپ در برابر خطر ماسه و لجن گرفتگی محافظت کنید. از قطعات مورد استفاده در تابلو برق بازدید دورهای شش ماه بهعمل آورید. هنگام نصب و راهاندازی، مقاومت عایقی فاز به بدنه و فاز به فاز در الکتروموتور پمپهای شناور بررسی شود.