انواع آرماتور

آرماتور طولی یا آرماتور اصلی

هر میلگردی که در راستای طول عضو (تیر یا ستون) استفاده شود آرماتور طولی یا اصلی نامیده می شود. آرماتورهای طولی جهت تحمل خمش در تیر به کار برده می‌ شوند. جهت اجرای آرماتورهای طولی معمولا از میلگرد A3 با قطر ۱۰ الی ۵۰ میلی متر استفاده می ‌شود.

آرماتور عرضی یا آرماتور فرعی

به هر میلگردی که در راستای عرض عضو و عمود بر میلگرد طولی استفاده شود آرماتور عرضی می گویند و جهت تحمل برش و پیچش و جلوگیری از گسترش ترک در تیر به کار برده می‌ شود. برای آرماتور عرضی معمولا از میلگردهایی با قطر ۶ تا ۱۲ میلی ‌متر استفاده می کنند.

استفاده از انواع میلگرد تقویتی در آرماتوربندی

در آرماتور بندی ساختمان ها از هر دو نوع میلگرد اصلی و میلگرد تقویتی به عنوان آرماتور طولی و عرضی استفاده می شود. میلگردهای اصلی همان میلگردهای اولیه هستند که تغییر شکلی در آن ها داده نشده باشد. میلگردهای تقویتی نیز در واقع همان آرماتورهای هستند که برای تقویت سازه استفاده می شوند و در بازار به جای آرماتور تقویتی به آن ها میلگرد تقویتی می گویند. آرماتور تقویتی یا همان میلگرد تقویتی انواع متفاوتی دارد و همگی از شمش های فولادی نورد گرم ساخته می شوند، به همین دلیل مهمترین ویژگی این نوع میلگردها، مقاومت کششی بالای آنهاست. همچنین میلگرد تقویتی تا ۱۸۰ درجه خم می‌ شود و این یعنی، به ‌راحتی می توان از آنها در آرماتوربندی استفاده کرد.همانطور که گفتیم از انواع میلگرد تقویتی در آرماتوربندی استفاده می شود. از جمله میلگردهای تقویتی مورد استفاده در آرماتوربندی می توان به موارد زیر اشاره کرد:

آرماتور اتکا

آرماتورهای اتکا یا ادکا برای تحمل نیروهای برشی و همچنین جهت اتصال مناسب تیر به تیرچه و جلوگیری از لغزیدن تیرچه از روی تیر استفاده می ‌شوند.

آرماتور ممان منفی

چون در زمان اجرای دال، بتن‌ ریزی سقف یکجا انجام می‌ شود، در نتیجه در بالای تیرها مقداری لنگر منفی ایجاد می شود. برای تحمل این لنگر منفی از آرماتور ممان منفی استفاده می کنند.

آرماتور حرارتی

جهت کنترل ترک‌ های ناشی از تنش ‌های حرارتی و جمع شدگی، از آرماتور حرارتی بر روی سقف استفاده می شود. میلگرد حرارتی به دلیل مقاومت کششی بالایی که دارد بهترین گزینه برای جلوگیری از خسارات ناشی از ترک خوردگی بتن است. استفاده از میلگرد حرارتی در سقف باعث جلوگیری از گسستگی دیافراگم سقف، افزایش باربری سازه و … می شود.

آرماتور خاموت یا رکاب

خاموت ها میلگردهای حالت گرفته ای هستند که به حالت قائم در تیر یا ستون قرار می گیرند. خاموت ها معمولا به شکلی شبیه به مقطع تیر ساخته می شوند و به صورت تنگ بسته یا تنگ باز در سازه های بتن آرمه مورد استفاده قرار می گیرند.هدف استفاده از خاموت یا رکاب، جلوگیری از بیرون زدگی آرماتورهای طولی در اثر کمانش و تحمل نیروهای برشی و جلوگیری از گسترش ترک است. خاموت در دسته میلگردهای عرضی قرار می گیرد.

آرماتور سنجاقی

برای تقویت مقاومت برشی خاموت ها و اتصال کامل بین میلگردهای طولی و خاموت، از آرماتور سنجاقی استفاده می شود. آرماتور سنجا‌قی به دلیل باریک و منعطف بودن می تواند از هر دو طرف خم شده و ظاهری شبیه به سنجا‌‌ق پیدا کند. میلگرد سنجا‌‌‌قی نیز در دسته میلگردهای عرضی قرار می گیرد و انواع مختلفی دارد.

آرماتور خرک

برای قرار دادن دو شبکه متوالی افقی با فاصله معین در داخل قالب (در بتن ریزی های کف و فونداسیون) از آرماتور یا میلگرد خرک استفاده می شود.کاربرد میلگرد خرک صرفا برای پایدارسازی مش فوقانی فونداسیون در ساختمان بوده و استفاده از خرک در آرماتوربندی کاربرد سازه ای ندارد. فاصله خرک در فونداسیون برای تنظیم فاصله لازم بین دو شبکه مش استفاده می شود.

آرماتور رکابی

میلگرد رکابی شبیه به حرف U است که دو لبه آن به داخل خم شده باشد. مهمترین نقش میلگرد رکابی در ساختمان سازی، برای ایجاد و تنظیم فاصله بین دو شبکه میلگرد است و بیشتر در بتن‌ ریزی دیوار و دال کاربرد دارد. به طور کلی می توان کاربرد میلگرد یا آرماتور رکابی را به صورت زیر بیان کرد: