آجر سنتی را بهتر بشناسید، در زمان‌های قدیم هدف از تهیه مسکن داشتن سرپناهی جهت حفاظت از سرما و گرما بوده است. اما امروزه با پیشرفت تکنولوژی و به وجود آمدن فرهنگ شهرسازی این معیارها نیز تغییر کرده‌اند. زیبایی و معماری ساختمان‌ها تغییر کرده است به طوریکه ساختمان‌های زیبا جایگاه ویژه‌ای دارند. آجر به دلیل سازگاری بیشتر با طبیعت در مقایسه با دیگر مصالح ارزش بیشتری دارد. ویژگی‌های آجر باعث شده که در حال حاضر به عنوان پرمصرف‌ترین مصالح ساختمانی مورد استفاده قرار گیرد. آجر سنتی از جمله ی انواع آجر ها می باشند که به صورت دستی و با خاک رس تولید می شوند . این آجر ها دارای کاربرد های متنوع بسیاری می باشند و علاوه بر اینکه برای بازسازی سازه های قدیمی به کار برده می شوند بلکه در نمای داخلی و خارجی ساختمان های جدید ، کف سازی ، سفت کاری و ساخت مکان های مذهبی و …. نیز به کار برده می شوند . از جمله بناهای بسیار معروفی که از آجر سنتی برای ساخت آن ها استفاده شده می توان به سی و سه پل اصفهان اشاره کرد . بناهایی همچون خانه داروغه در مشهد و خانه تیزنو در دزفول نیز از دیگر بناهای تاریخی می باشد که آجر سنتی برای ساخت آن ها به کار برده شده است .
آجر سنتی به آجری می‌گویندکه خشت آن به شیوه‌ی سنتی تهیه و خشک شود و در کوره پخته شده باشد. آجرهای سنتی بیشتر جهت بازسازی بناهای قدیمی و یا نماهایی با طرح سنتی استفاده می‌شوند. این کار علاوه بر دادن جلوه خاص و منحصر به فرد احساس بسیار خوبی را نیز منتقل می‌کند. امروزه بافت تاریخی و سنتی در هر شهر و روستا و کلان شهری وجود دارد و به دلیل عدم رسیدگی مناسب و به موقع به این آثار تاریخی ارزشمند که حکایت از دیرینه ما دارد و تاریخ ما را می سازد اکثر این بناها یا به صورت کامل یا به صورت جزئی تخریب شده است و برای جلوگیری از پیشرفت این خرابی‌ها باید قسمتهایی که تخریب شده است را باز سازی کرد.
اصلی ترین قسمت بناهای تاریخی نمای آنها می‌باشد و اکثر آثار تاریخی از لحاظ نما بیشترین آسیب را متحمل می‌شوند بنابراین باید از نوعی آجر برای نمای این آثار استفاده کرد که بیشترین شباهت ممکن را با مصالح به کار برده شده داشته باشد از این رو آجر نمای قزاقی که سنتی ترین نمای ایران است و در حال حاضر نیز تولید ومصرف میشود بهترین گزینه می‌باشد خط تولید این آجر نما کاملا به صورت سنتی بوده و هیچ تغییری از زمان قبل خود نکرده به همین دلیل به نحو احسنت بافت سنتی خود را حفظ نموده است.
به طور کلی آجرنمای سنتی به نوعی از آجرنماها گفته میشود که چه از لحاظ رنگ و چه از لحاظ طرح بیشترین نزدیکی به آجرهای به کار رفته در آثار تاریخی را دارد و باید بعد از اتمام عملیات مرمت کاملا با سایر آجرهایی که در آن بافت کار شده است سازگار شده و تفاوت چندانی نداشته باشد.
البته امروزه آجرنمای سنتی انحصارا برای مرمت بافت تاریخی بکار نمیرود و اکثر خریداران نمای آجری خواهان این نوع از آجرنماها هستند و سعی دارند تا به گونه‌ای نمای خود را طراحی کنند که حتما از این آجر نما در اجرای نمای خود استفاده کنند.به این دلیل که هم دارای زیبایی بسیار و هم دارای کیفیت فوق العاده بالایی هستند و از نظر خرابی و خوردگی و کثیفی از بسیاری از آجرنما های امروزی دارای مقاومت بیشتری است این نوع آجر نما پس از اتمام کار نماکاری چنان جلوه خیره کننده‌ای به نمای ساختمان میدهد که در کمتر مصالحی دیده میشود.
اگر با کمی دقت به منطقه‌ای که در آن زندگی میکنیم نگاه کنیم مرکز خرید سنتی، رستوران سنتی ، چای خانه سنتی و امثال اینها را حتما خواهیم دید و این بیانگر این است که سلیقه‌ها باز هم به طرف طرح های سنتی کشیده شده است البته قابل ذکر است که طرح سنتی باید با طرح های مدرن ترکیب شود و به اصطلاح نمایی پست مدرن را خلق کند نمای پست مدرن چه در طراحی داخلی و چه در طراحی نمای بیرونی جزو زیباترین طرح های اجرا شده است. نمای پست مدرن دقیقا با روح و روان انسان امیخته شده و چنان آرامشی را به انسان میدهد که شاید در جای دیگری نتواند ان را تجربه کند و این راز این آجر نمای پر طرفدار است.
نحوه تولید آجر سنتی
همانطور که اشاره شد آجر سنتی به صورت دستی و با خاک رس تولید می شود و روش ساخت آن ها بدین گونه است که ابتدا خاک رس را با آب مخلوط می کنند و گل بدست می آید . بعد از تهیه گل قالب زنی نموده و با دست فشار می دهند . سپس به خشت ها اجازه داده می شود تا خشک شوند و بعد از آن در داخل کوره قرار داده و در حرارت بالای کوره می پزند . پس از پایان کار آجر ها را با توجه به نوع کاربرد به دسته های مختلفی همچون آجر سنتی کف ، آجر نما سنتی و آجر سنتی برای ساخت دیوار تقسیم بندی می کنند .
آجر سنتی کف
این نوع از آجر های سنتی برای مواردی از قبیل ساخت پیاده رو ها ، پوشش کف آلاچیق ها ، کف رستوران های سنتی ، حیاط خانه ها و …. به کار برده می شوند . آجر قزاقی از جمله آجر سنتی می باشد که با توجه به استحکام بالایی که دارند مناسب برای کف سازی می باشند . آجر های قزاقی در گذشته برای ساخت سرباز خانه ها با ابعاد 20*10*5 تولید می شدند اما امروزه آن ها را در ابعاد های مختلف تولید می نمایند . دوام و استحکام بسیار زیاد از ویژگی ها و مزیت های اصلی آجر های قزاقی به شمار می رود و همین خصوصیات موجب می شود تا در از آن ها اجرای کف پیاده رو ها استفاده کرد ، زیرا این آجرها در برابر شرایط بد جوی و همچنین رفت و آمد های زیاد بسیار مقاوم می باشند . سطح آجر قزاقی لغزنده نمی باشد و بنابرین در هنگام بارش باران یا شست و شو لغزنده نمی باشند . ضخامت این آجر ها نسبت به مصالحی همچون سرامیک بیشتر می باشد .