برای انتخاب سرامیک خوب و با کیفیت باید به مشخصات سرامیک که روی بستهبندی آن درج شده است، توجه کنید. معمولا کارخانههای تولید سرامیک، برچسبی حاوی اطلاعات کیفی سرامیک روی بستهبندی محصول قرار میدهند. درجه کیفی سرامیک، درجه سایش، میزان جذب آب سرامیک، ضریب اصطکاک سرامیک، مقاومت سرامیک در برابر یخزدگی و چند رنگ بودن سرامیک از اطلاعاتی است که روی بستهبندی سرامیک خوب درج میشود.
درجه کیفی
سرامیکها بر اساس کیفیت در چهار درجه قرار میگیرند. سرامیک درجه یک و دو، سرامیک خوب و باکیفیتی است. البته استفاده از سرامیکهای درجه سه و چهار نیز در فضاهای کم تردد و کم اهمیت متداول است و بسیاری از انبوه سازان مسکن از این سرامیکها نیز استفاده میکنند. درجهبندی کیفی سرامیکها بر اساس ظاهر و عیبهایی که در فرآیند تولید به آنها وارد شده است. وجود ایرادهایی مانند: لب پریدگی، ترک، توزیع نامتوازن لعاب، خال، قوس و… سرامیک را در درجات دو الی چهار قرار میدهد. مهمترین ویژگی سرامیک مطلوب درجه یک بودن آن است. سرامیکهای درجه یک ایرادهای بسیار جزئی (حدود هشت صدم درصد) دارند و از نظر ظاهری تقریبا بیعیب و نقص هستند. البته در انتخاب سرامیک علاوه بر درجه، به کاربری فضا نیز باید توجه شود. ممکن است استفاده از سرامیک درجه سه به عنوان کفپوش یا دیوارپوش در فضایی مانند بالکن مناسب باشد و باعث کاهش هزینهها شود.
ضریب اصطکاک سرامیک
ضریب COF که به عنوان ضریب اصطکاک سرامیک شناخته میشود، درصد لیزی سرامیک را مشخص میکند و از فاکتورهای مهم در تشخیص سرامیک با ارزش بهویژه در سرامیکهای کفپوش است.
برای بسیاری از افراد سر نبودن سرامیک اهمیت زیادی دارد. ویژگی سرامیک خوب برای بسیاری از فضاها مانند؟: هال و پذیرایی، سرویس بهداشتی و آشپزخانه در لیز نبودن سرامیک است. هرچه مقدارCOF بیشتر باشد، اصطکاک سرامیک کمتر است. سرامیکهایی با ضریب اصطکاک پایین، بسیار لیز و خطرناک هستند و استفاده از آنها به عنوان کفپوش توصیه نمیشود.سرامیک مناسب برای ساختمانهای مسکونی باید COF معادل ۵۰ یا بیشتر از آن را داشته باشد، این مقدار برای ساختمانهای تجاری و اداری باید بیشتر از ۶۰ باشد.
تنوع رنگهای سرامیک
سرامیکها در رنگهای متنوعی تولید میشوند. برای تولید سرامیکهای رنگی از ترکیبات معدنی مختلفی مانند: اکسید کروم، اکسید آهن قرمز، اکسید کبالت، کربنات کبالت، کربنات مس و… استفاده میکنند. سرامیکهای رنگی نیز بر اساس کیفیت مواد استفاده شده و توازن مناسب رنگها به درجات مختلف تقسیم میشوند. بعضی از سرامیکها چند رنگ هستند و جلوه زیبایی به فضا میدهند. در معماری مدرن از ترکیب رنگهای مختلف سرامیک برای طراحی دکوراسیون داخلی ساختمان استفاده میکنند. میتوان برای فضاهای مختلف ساختمان از سرامیک با کیفیت با رنگهای متنوع استفاده کرد. به عنوان مثال استفاده از رنگهای آبی یا سفید برای سرویس بهداشتی متداول است و باعث القای حس پاکیزگی فضا به افراد میشود. استفاده از سرامیکهایی با رنگ روشن در فضاهای کوچک به بزرگتر دیده شدن فضا کمک میکند و نور محیط را افزایش میدهد. از ویژگی سرامیک خوب رنگ مناسب و زنده سرامیکها است که باید مورد توجه قرار بگیرد.
درجه سایش سرامیک
یکی از خصوصیات سرامیک مطلوب مقاومت آن در برابر سایش است. سرامیکهایی که در کف استفاده میشوند بر اثر رفت و آمد و باری که تحمل میکنند، دچار سایش میشوند. هر چقدر مقاومت سرامیکها در برابر سایش بیشتر باشد، ماندگاری و دوام آنها نیز بیشتر است.
در سرامیکهای براق از فاکتور PEI برای نشان دادن درجه سایش استفاده میکنند. سرامیکها بر اساس PEI به پنج دسته تقسیم میشوند، سرامیکهایی با PEI5 بیشترین مقاومت را در برابر سایش دارند و برای مکانهای پرتردد مانند: مراکز خرید و راهروهای هتل مناسب هستند. مهمترین ویژگی سرامیک ایدهآل داشتن تناسب PEI با کاربری فضای مورد نظر است.
مقاومت سرامیک در برابر یخزدگی
یکی از خصوصیاتی که سرامیک باید داشته باشد، مقاومت در برابر تغییرات جوی مانند یخزدگی است. سرامیکهایی که در بیرون از ساختمان قرار میگیرند و در معرض یخزدگی و رطوبت قرار دارند باید از مقاومت کافی برخوردار باشند. استفاده از این سرامیکها در مناطق سردسیری و در فضاهای روباز متداول است. سرامیکهای معمولی در هوای سرد به علت نفوذ رطوبت دچار یخزدگی و ترک میشوند و استفاده از آنها مقرون بهصرفه نیست. سرامیکهایی که در مقابل یخزدگی مقاوم هستند، قیمت بالایی دارند و به دلیل مقاومت و کیفیتی که دارند باعث کاهش هزینههای جانبی ساختمان خواهند شد.
درجه جذب آب سرامیک
نفوذناپذیری در برابر آب و رطوبت یکی از مهمترین ویژگی سرامیک خوب است. درجه جذب آب سرامیک با علامت اختصاری W.A. نشان داده میشود.هر چقدر سرامیک با کیفیت باشد، درجه جذب آب کمتری دارد. تخلخلهای بدنه سرامیک باعث نفوذ آب به داخل آن میشوند. نفوذ آب به داخل سرامیک باعث یخزدگی و ترک خوردن سرامیکها میشود. برای انتخاب سرامیک مناسب باید به کاربری فضا توجه کرد، در فضاهای روباز و فضاهایی که در معرض رطوبت و آب قرار دارند، استفاده از سرامیکهایی که درصد جذب آب بسیار پایینی دارند، الزامی است.