ضایعات درواقع پسماندهای تولید شده توسط افراد، ادارات، کارخانهها و بسیاری مراکز دیگر است که بر روی محیط زیست اثرات مخربی دارند. انواع ضایعات براساس مواد تشکیل دهنده آن، محیط تولید کننده یا نحوه تولید، آلیاژ سازنده و الکتریکی بودن یا نبودن آن به دستههای ضایعات فلزی و غیرفلزی، ضایعات الکترونیکی، الکتریکی و غیرالکترونیکی، ضایعات صنعتی و ضایعات خانگی تقسیم میشوند.
ضایعات فلزی و غیر فلزی
ضایعات فلزی و غیرفلزی به اشیاء فلزی گفته میشود که کاربرد خود را از دست دادهاند. آهن، ضایعات آلومینیوم، مس، برنج، سرب، روی، چدن، پسماند صنایع فلز، استیل و سایر فلزات از این دست ضایعات فلزی به شمار میآیند. ضایعات غیرفلزی نیز به ضایعاتی میگویند که از جنس فلز نبوده و دیگر قابل استفاده نیستند. پلاستیک، نخالههای غیرفلزی ساختمانی مانند سنگ، گچ و سرامیک، لاستیک، کاغذ و کارتن، ضایعات کشاورزی، روغن و مواد شیمیایی، شیشه، نان و مواد غذایی، چوب و تخته و از این دست مواد از جمله ضایعات غیرفلزی محسوب میشوند. بازیافت ضایعات فلزی بسیار پرکاربرد بوده و از آن مواد جدیدی روانه صنایع مختلف برای استفادههای گوناگون میگردد. ارزش مالی فروش ضایعات فلزی بالا است، به عنوان مثال قیمت خرید ضایعات مس به طور میانگین 200 هزار تومان میباشد.

ضایعات آهن
ضایعات آهن یا قراضه به تولیدات معیوب، ضایعات چدنی و فولادی غیر قابل استفاده میگویند. با استفاده از بازیافت ضایعات آهن که جزو ضایعات فلزی به حساب میآید، محصولات آهنی و فولادی تولید میشود که در بسیاری از صنایع مانند ساختمانسازی و خودروسازی امری مهم و حیاتی است. بازیافت آهن و ضایعات فلزی به دلیل بازگشت به چرخه تولید و استفاده مجدد از آنها از ارزش پولی برخوردار میباشند.
ضایعات مواد غذایی
هر ساله در حدود 30 درصد از غذاهای تولید شده در مزارع، مغازهها، منازل و سرویسهای ارائه دهنده غذا از بین میروند که ارزش آن معادل مبلغ 750 میلیارد دلار است، که این تنها هزینه تهیه غذا بوده و هزینههای خرید و فروش آن نیز در حدود 100 میلیارد دلار میباشد. جالب است بدانید اگر طبیعت از ما بخواهد تمام هزینههای تحمیل شده در اثر ضایعات غذایی را به آن بپردازیم، چیزی حدود 700 میلیارد دلار هزینه آسیب به طبیعت خواهد شد؛ چراکه این ضایعات مواد غذایی هدر رفته هم سهمی در تولید گازهای گلخانهای و تغییرات جوی و آبی که برای آبیاری و کشاورزی استفاده میشود، دارند و باز هم هزینههای بیشتری پرداخته میشود.
اثرات کاهش ضایعات مواد غذایی
تصور کنید که اگر قادر بودیم ارزش آبی که آلوده میشود، حیواناتی که از بین میروند، تنوع زیستی که کم میشوند، یا افزایش قیمت غذا به دلیل کم شدن منابع را محاسبه کنیم و حتی محاسبه قیمت در مورد اثرات محیطی، همیشه غیردقیق و حدودی خواهد بود. کاهش ضایعات مواد غذایی اثرات خود را بر روی شرایط اقتصادی، زیست محیطی و اجتماعی خواهد گذاشت، اما درواقع ارزش همه غذاهایی که از بین میروند اندازه هم نیست؛ برخی از آنها برای جامعه و محیط مفیدترند. جلوگیری از هدر رفتن غذا از طریق آگاه کردن مصرف کنندهها یا سرمایه گذاری برای اصلاح زیرساختهای کشاورزی و اصلاح شیوه کاشت و برداشت محصول، در مرحله اول به معنی استفاده بهتر از منابع طبیعی و به منظور نگهداری از آنها برای نسلهای آینده است.

بازیافت انواع ضایعات کاغذی و کارتن
کاغذ و کارتن از جمله انواع ضایعاتی هستند که میتوانند باعث اثرات سویی بر روی محیط زیست شوند. معمولا کارخانههای صنعتی یا محیطهای اداری یکی از تولیدکنندگان اصلی انواع ضایعات کاغذ کارتن هستند. در چنین محیطهایی میتوان با ارائه آموزشهای لازم به کارکنان میتوان به جمعآوری و بازیافت انواع کاغذ و کارتن پرداخت. این کار علاوه بر کاهش اثرات زیست محیطی ضایعات کاغذی موجب صرفهجویی و بازگشت سرمایه به یک سازمان هم میشود.

