در سال‌های اخیر، استفاده از سقف‌های مختلف در صنعت ساختمان‌سازی بسیار زیاد شده است. سقف تیرچه بلوک از جمله سقف‌های محبوب و پرطرفدار است که مورد استقبال زیادی قرار گرفته است. تیرچه بلوک به ترکیبی از تیرچه و بلوک سیمانی یا سفالی گفته می‌شود.
در این مقاله از تیرچه پاشنه بتنی موحدی قصد داریم به سوالات در مورد تیرچه بلوک، کاربرد و مزایا به طور کامل پاسخ دهیم. در ابتدا به توضیح مفهوم اولیه بلوک می‌پردازیم.
بلوک چیست؟
بلوک به قطعه‌ای مستطیلی شکل با ابعاد 40×20×25 گفته می‌شود که از جنس بتن یا سفال است. بلوک‌ها، تحمل فشار و بار زیاد را ندارند و به راحتی شکسته می‌شوند. در صورتی که بار سقف بیش از اندازه زیاد باشد یا این‌که دهانه بزرگی داشته باشد، باید از بلوک ارتفاع 25 سانتی‌متری استفاده کرد.
گاهی اوقات در سقف‌هایی که باید ضخیم‌تر باشد و نیاز به محاسبات بیشتری دارد، برای سهولت کار بلوک‌های دو تکه به کار برده می‌شود. به این صورت که با استفاده از قرار دادن بلوک‌ها بر روی یکدیگر، ارتفاع آن‌ها به 35 سانتی‌متر می‌رسد. بلوک‌ها چون به صورت کام و زبانه هستند، با روی هم قرار دادن آن‌ها، یک محصول یکپارچه به‌دست می‌آید.
مزایا و ویژگی های بلوک ها
هر چه بلوک مورد استفاده وزن کمتری داشته باشد، بار مرده سقف کمتر شده و تیرچه بلوک استحکام بیشتری خواهد داشت. بلوک‌ها دارای یک سطح بالایی و یک سطح پایینی هستند که سطح بالایی بتن، شامل همین بلوک‌ها می‌شود. سطح زیرین بتن نیز مخصوص گل‌کاری، گچ‌کاری و سفیدکاری است. نکته مهم دیگر در مورد بلوک‌ها این است که خاصیت مکندگی آن‌ها باید بین 13 تا 20 درصد باشد زیرا بیشتر از این مقدار، باعث مکیده شدن همه‌ی آب ملات می‌شود و در نتیجه فاسد شدن آن را به همراه دارد.
تاریخچه ساخت تیرچه بلوک
می‌توان گفت این روش یا سقف تیرچه بلوک یک چشم‌انداز نو در صنعت ساختمان‌سازی به وجود آورده است. سیستم تیرچه بلوک حدود هفتاد سال است که به این صنعت وارد شده است. در ایران سابقه استفاده از تیرچه بلوک و کاربرد آن به چهل سال قبل برمی‌گردد. اگر معماری بناهای پنجاه سال قبل ایران را مشاهده کرده باشید متوجه خواهید شد که اکثر سقف‌های آن‌ها به صورت طاق ضربی درست شده است.
با گذشت زمان و پیشرفت علم در رشته‌های مهندسی عمران و ساختمان، روش سقف طاق ضربی کم‌کم منسوخ شده است و جای آن‌را تیرچه بلوک گرفته است. مزایا آن باعث شده است که امروزه در بیشتر ساختمان‌ها برای سقف‌ریزی از آن استفاده شود.
در ابتدای ورود سقف‌های تیرچه بلوک، به دلیل استفاده از بلوک‌های سیمانی سنگین، بار سقف بیش از حد سنگین می‌شد. از طرفی استفاده از بلوک‌های سیمانی هم مقرون به صرفه نبود در نتیجه به دنبال رفع این مشکل، یونولیت جایگزین بلوک‌های سیمانی شد. یونولیت مورد استفاده نیز ایراداتی مانند پخش دود بسیار غلیظ در هنگام آتش‌سوزی داشت، در نهایت برای از بین بردن این مشکل یونولیت جای خود را به فوم‌های نسوز داد.
تیرچه بلوک چیست
سقف تیرچه بلوک شامل تعدادی تیر T شکل است که در کنار هم گذاشته می‌شود. تیرچه بلوک در واقع به یک دال یک‌طرفه اطلاق می‌شود. عناصر اصلی تشکیل‌دهنده: شامل تیرچه و بلوک یا همان یونولیت، میلگرد حرارتی، افت، میلگرد منفی و بتن‌پوششی یا درجا است.
در سیستم تیرچه بلوک، از این روش، به عنوان تیر فرعی استفاده می‌شود. همچنین در این سیستم، یونولیت‌ها به عنوان پرکننده به کار می‌روند و نقش سازه‌ای ندارند. در بین مصالح ساختمانی، تنها فولاد تحمل نیروی کششی را دارد. استفاده از بتن و دیگر مصالح ساختمانی تاثیری در این نیروی کششی ندارد. نوع معمولی این روش توسط میلگردهایی مهار می‌شوند که شامل میلگرد خرپا نمره 6 یا 8، میلگرد کف‌پا یا اصطلاحا میلگرد کششی 6 تا 16، میلگرد فوقانی خرپا و میلگرد فشاری نمره 6 یا 8 می‌شوند.
سقف تیرچه بلوک
سقف تیرچه بلوک، یکی از رایج‌ترین روش‌های ساخت سقف در ساختمان‌ها است. در این روش، از تیرچه‌های بلوکی به عنوان عناصر اصلی سازه سقف استفاده می‌شود. این تیرچه‌ها از بلوک‌های بتنی با ابعاد استاندارد تشکیل شده و در سطح سقف به همراه بالشتک‌های مخصوص برای حمایت از کف سقف قرار می‌گیرند.
مزایای استفاده از سقف تیرچه بلوک در ساختمان‌ها عبارتند از:
سرعت اجرا: استفاده از بلوک‌های بتنی به عنوان تیرچه‌های سقف، امکان اجرای سریع و ساده‌تر از سقف را فراهم می‌کند. بلوک‌های بتنی ابعاد استانداردی دارند و در زمان کوتاهی می‌توانند در ساختمان قرار گیرند.
هزینه‌های کاهش یافته: استفاده از این روش به صورت بلوکی در ساخت سقف، هزینه‌های ساخت و نصب سازه را کاهش می‌دهد. بلوک‌های بتنی از مواد ارزان‌تری نسبت به مواد ساختمانی دیگر تولید می‌شوند و قیمت پایین‌تری دارند.
امکانات بالا: به علت طراحی و ساختار خاص خود، امکانات بالایی از جمله مقاومت بالا در برابر بارهای زنده و مرده، عمر طولانی، عایق‌بندی صوتی و حرارتی مناسب، انطباق با استانداردهای ساختمانی و... را داراست.
انعطاف‌پذیری: سقف تیرچه بلوک به دلیل ساختار خاص خود، انعطاف‌پذیری بالایی دارد و در مواقع نیاز به تغییرات یا اصلاحات در ساختمان قابلیت را داراست.