شنوایی سنجی چیست؟
شنوایی سنجی یا «Audiometery» برگفته از دو کلمه لاتین «audīre» به معنای شنیدن و کلمه «metria» به معنای اندازه‌گیری است و شاخه‌ای از شنوایی شناسی و علم اندازه‌گیری حدت شنوایی، با استفاده از تکنیک‌های مختلفی مانند تغییر در شدت و میزان صدا و از نظر خلوص تن صدا، شامل بررسی آستانه‌ها و فرکانس‌های مختلف است. حدود نیمی از موارد کاهش شنوایی در سطح جهان با اقدامات بهداشت عمومی قابل پیشگیری هستند.
سیستم شنوایی چگونه کار می کند؟
بهتر است برای درک بهتر روش شنوایی سنجی ابتدا با ساختار گوش، سیستم و مکانیسم شنوایی در انسان آشنا شوید. سیستم شنوایی از بافت پوششی یا اپی‌تلیال، استخوان شنوایی، شیپور شنوایی و بافت‌های نئوکورتیکال تشکیل شده است. تقسیمات آناتومیک کانال گوش خارجی و غشای تمپانیک، گوش میانی، گوش داخلی، اعصاب شنوایی vii و نئوکورتکس بخش‌های پردازش کننده شنوایی هستند.
اجزای سیستم شنوایی چه هستند؟
سه عامل اصلی در سیستم شنوایی انسان شامل گوش خارجی، گوش میانی و گوش داخلی هستند. این بخش‌ها در ادامه توضیح داده شده‌اند. گوش خارجی: گوش خارجی شامل«لاله گوش» (Pinna)، قسمت قابل مشاهده گوش و همچنین مجرای گوش است که در لاله گوش ختم می شود، پرده گوش (Tympanic Membrane) نیز نامیده می‌شود. لاله گوش در خدمت تمرکز امواج صوتی از طریق کانال گوش به سمت لاله گوش است. به دلیل ویژگی نامتقارن گوش خارجی اکثر پستانداران، بسته به محل منشأ آن، صدا در مسیر ورود به گوش متفاوت است. این به این حیوانات توانایی محلی‌سازی صدا به صورت عمودی را می‌دهد. لاله گوش غشایی ضد هوایی است و وقتی امواج صوتی به آن‌جا می رسند، به دنبال شکل موج صدا باعث لرزش می‌شوند. سرومن (موم گوش) توسط غدد چربی و چربی در پوست کانال گوش انسان تولید می‌شود و از مجرای گوش و پرده صماخ در برابر آسیب‌های جسمی و حمله میکروبی محافظت می‌کند.
گوش میانی: گوش میانی از یک محفظه کوچک پر از هوا تشکیل شده است که در قسمت داخلی لاله گوش قرار دارد. در داخل این محفظه سه کوچکترین استخوان در بدن وجود دارد که در مجموع به عنوان استخوان‌هایی شناخته می‌شوند که شامل موارد زیر هستند:
استخوان رکابی (Stapes) استخوان چکشی (Malleus) جسم استخوان (Incus) این اجزا به انتقال ارتعاشات از لاله گوش به گوش داخلی، حلزون گوش کمک می‌کنند. هدف از استخوان‌های گوش میانی غلبه بر عدم تطابق امپدانس بین امواج هوا و امواج حلزون با ایجاد تطبیق امپدانس است. همچنین عضله استاپدیوس و عضله تنسور تمپانی در گوش میانی قرار دارند که از طریق رفلکس انقباضی از مکانیسم شنوایی محافظت می‌کنند. این نوارها امواج صوتی را از طریق پنجره بیضی شکل به گوش داخلی منتقل می‌کنند، یک غشای انعطاف‌پذیر، گوش میانی پر از هوا را از گوش داخلی پر از مایع جدا می‌کند. غشای انعطاف‌پذیر دیگری نیز، امکان جابجایی مایع گوش داخلی ناشی از ورود امواج صوتی را فراهم می‌کند.
گوش داخلی: گوش داخلی از حلزون گوش تشکیل شده که یک لوله مارپیچ شکل و پر از مایع است. توسط اندام Corti که اصلی‌ترین اندام تبدیل امواج مکانیکی به عصبی است، از نظر طولی تقسیم می‌شود. درون اندام کورتی غشای بازیلار وجود دارد، ساختاری که هنگام انتشار امواج از گوش میانی از طریق مایع حلزون (اندولنف) ارتعاش می‌کند. غشا پایه یک تنوتوپی است، به طوری که هر فرکانس، یک مکان تشدید مشخص را در امتداد خود دارد. فرکانس‌های مشخص در ورودی پایه حلزون گوش، به سمت بالا و در راس به سمت پایین هستند. حرکت غشای بازیلار باعث دپلاریزاسیون سلول‌های مو، گیرنده‌های شنوایی تخصصی واقع در اندام کورتی می‌شود. در حالی که سلول‌های مو، خود پتانسیل‌های عملیاتی تولید نمی‌کنند، انتقال‌دهنده عصبی را در سیناپس‌ها با فیبرهای عصب شنوایی آزاد می‌کنند که پتانسیل‌های عملکردی ایجاد می‌کند. به این ترتیب، الگوهای نوسانات روی غشا پایه به الگوهای فضایی زمانی تبدیل به سیگنال می‌شوند که اطلاعات مربوط به صدا را به ساقه مغز منتقل می‌کنند.
فرآیند شنوایی چگونه است؟
امواج صدا وارد گوش خارجی می‌شوند و به درون کانال شنوایی خارجی می‌روند تا به غشای تمپانیک یا پرده گوش (پرده صماخ) برسند و منجر به لرزش استخوان‌های حلزونی (Ossicles) گوش شوند. از آن‌جا سیگنال‌ها به سمت Colliculus تحتانی در مغز میانی پیش‌‌روی می‌کنند. غضروف تحتانی ورودی شنوایی را با ورودی محدود از قسمت‌های دیگر مغز ادغام می‌کند و در رفلکس‌های ناخودآگاه مانند پاسخ شنوایی به اصوات ناگهانی نقش دارد. صدا ابتدا در قشر شنوایی اولیه تجربه می‌شود. در اطراف قشر شنوایی اولیه ناحیه ورنیکه (Wernicke's area) نهفته است، یک منطقه قشر در تفسیر اصواتی که برای درک کلمات گفتاری ضروری است. اختلالات (مانند سکته یا ضربه) در هریک از این سطوح می‌تواند باعث مشکلات شنوایی شود به خصوص اگر این اختلال دو طرفه باشد در بعضی موارد می‌تواند منجر به توهم شنوایی یا مشکلات پیچیده‌تری در درک صدا شود.
استاندارد شنوایی چیست؟
شنوایی انسان از فرکانس 20 تا ***** هرتز و از 0 دسی‌بل تا 120 دسی‌بل (HL) یا بیشتر گسترش می‌یابد. صفر دسی‌بل فقدان صدا را نشان نمی‌دهد، بلکه نرم‌ترین صدایی است که گوش انسان آسیب دیده به طور متوسط می‌تواند بشنود. برخی از افراد می‌توانند 5 − یا حتی 10 − دسی‌بل بشنوند. صدا به طور کلی با ناراحتی بیش از 90 دسی‌بل است و 115 دسی‌بل آستانه درد را نشان می‌دهد. گوش همه فرکانس‌ها را به یک اندازه نمی‌شنود.
