انتخاب سیستم مناسب جهت پروژه های تهویه مطبوع، متأثر از عوامل مختلفی است. عواملی که شناخت آنها می تواند کارفرما را به سمت انتخابی درست و بهینه هدایت کند. خصوصاً در شرایط کنونی که تنوع قابل توجهی در تجهیزات تهویه مطبوع دیده می شود. چیلر یا مینی چیلر و کولر گازی (اسپلیت) از جمله تجهیزات رایجی هستند که در این مقاله سعی کرده ایم با مقایسه آنها، شرایط مناسب برای انتخاب هریک را شناسایی کنیم. اما پیش از آن لازم است تعاریفی را به زبان ساده مرور کنیم.
معرفی سیستم چیلر و فن کویل
چیلر به دستگاهی گفته می شود که بر اساس یک سیکل ترمودینامیکی (تراکمیِ بخار یا جذبی) و به کمک سیال واسطه ای بنام مبرد، جریان آب خنک تولید می کند. جریان آبی که با دمای 7 درجه سانتی گراد وارد ترمینال یونیت هایی بنام فن کوئل می شود که درون اتاق یا هر فضای مورد نظر دیگری قرار گرفته اند. فن کوئل یونیتی است شامل فن دمنده و کویلی که جریان آب خنک درون آن گردش می کند. فن، هوای اتاق را مکش کرده و از روی لوله های سرد کویل عبور می دهد تا پس از خنک شدن، آن را به درون اتاق فوت کند.
معرفی سیستم اسپلیت (کولر گازی)
کولر گازیِ نوع دو پارچه (اسپلیت) از دو یونیت مجزا تشکیل شده است:
یونیت خارجی (کندانسینگ یونیت) شامل کمپرسور و کندانسور
یونیت داخلی (هوارسان) شامل شیر انبساط، اواپراتور هوایی و فن دمنده
یونیت خارجی که در محیط آزاد نصب می شود، جریان مبرد را برای ایجاد برودت آماده کرده و به سمت یونیت داخلی می فرستد. مبرد با دمای پایین وارد کویل اواپراتور شده و این چنین مشابه مکانیزم کاری فن کوئل، هوای اتاق خنک می شود.
مزایای چیلر
بازدهی بالا: چیلر ها از کمپرسورهای بزرگ و قدرتمندی استفاده می کنند که به آن ها امکان می دهد به طور موثری گرمای موجود در محیط را خنک کنند. به عبارت دیگر، چیلر ها می توانند در دماهای بسیار بالا، محیط را خنک کنند.
عمر طولانی: چیلر ها برای خنک کردن هوا از آب استفاده می کنند. این بدان معناست که سیستم خنک کننده بسیار کمتر با شکست مواجه می شود و به مراتب طول عمر بیشتری دارد.
صدا: چیلرها در مقایسه با کولرهای گازی، بسیار کم صدا هستند.
چه موقع باید از چیلر استفاده کنیم؟
استفاده از چیلر برای خنک کردن هوا و آب در محیطهای صنعتی و تجاری، به دلیل مزایای زیاد آن در مقایسه با دیگر روشها پیشنهاد میشود. در اینجا به برخی از مواردی که نیاز به استفاده از چیلر وجود دارد، اشاره خواهیم کرد:
مصرف بالای انرژی: در صورتی که نیاز به خنک کردن هوا یا آب در محیطی با مصرف بالای انرژی دارید، استفاده از چیلر، راه حل مناسبی است. چیلر با توجه به نوع و ظرفیت آن، مصرف انرژی کمتری نسبت به سیستمهای دیگر دارد.
حفظ کیفیت هوا: چیلر به عنوان یکی از بهترین روشهای خنک کردن هوا، کیفیت هوا را حفظ میکند و به این دلیل که هوای داخلی را به صورت مستقیم خنک نمیکند، مانع از رطوبت ساختمان میشود و کاهش رطوبت به معنای بهترین کیفیت هواست.
نویز کمتر: چیلر با داشتن یک واحد خنک کننده مرکزی به جای داشتن واحدهای خنک کننده برای هر قسمت، نویز کمتری نسبت به سیستمهای دیگر ایجاد میکند.
استفاده در مناطق گرم و خشک: در مناطقی که دما بالا و رطوبت کم است، استفاده از چیلر، باعث میشود تا هوای خنکتری تولید شده و محیط کاری را راحتتر کند.
همانطور که گفته شد، استفاده از چیلر به دلیل هزینه اولیه بالاتر، معمولا در محیطهای صنعتی و تجاری پراستفاده است. اگر یک شرکت یا کارخانه باشید و نیاز به سرمایش بزرگی دارید، چیلر بهترین گزینه برای شماست. همچنین اگر از یک سیستم مرکزی سرمایش برای چند ساختمان استفاده میکنید، چیلر مناسب است.به علاوه، چیلرها به دلیل مصرف کمتر انرژی نسبت به کولر گازی، در محیطهایی که نیاز به سرمایش طولانی دارند مفید هستند. برای مثال، در بیمارستانها، دانشگاهها، هتلها، سینماها و تئاترها که نیاز به سرمایش تمام روز دارند، استفاده از چیلر مناسب است.
بنابراین، هر زمان که نیاز به سرمایش بزرگی دارید و میخواهید هزینههای انرژی خود را کاهش دهید، استفاده از چیلر مناسب است.
چه موقع باید از کولر گازی استفاده کنیم؟
کولر گازی یکی از گزینههای مناسب برای سرمایش فضاهای کوچک تا متوسط است. در محیطهایی که دمای هوا به صورت موقتی بالا میرود و نیاز به خنک کردن فضا وجود دارد، کولر گازی میتواند گزینهای مناسب باشد.همچنین در مناطق با نسبت رطوبت بالا، کولر گازی بهتر از چیلر عمل میکند و به دلیل دارا بودن قابلیت تنظیم دما، در مصرف انرژی نیز صرفهجویی میشود.از آنجا که کولر گازی معمولاً برای فضاهای کوچک استفاده میشود، در فضاهای بزرگتر این گزینه ممکن است مفید نباشد و نیاز به چندین دستگاه برای سرمایش فضاهای بزرگتر باشد.همچنین، این دستگاه ممکن است که مصرف انرژی بیشتری نسبت به چیلر داشته باشد، به خصوص در مواقعی که باید در طول روز به صورت مداوم فعال باشد.
بنابراین، کولر گازی برای سرمایش فضاهای کوچک و در مناطق با نسبت رطوبت بالا میتواند گزینهای مناسب باشد، اما برای فضاهای بزرگتر یا در مواقعی که نیاز به سرمایش طولانیمدت دارید، بهتر است از چیلر استفاده کنید.
نکاتی که باید در انتخاب چیلر یا کولر گازی در نظر داشته باشیم!
اندازه ساختمان یا محیط: در صورتی که محیطی با ابعاد کوچک دارید، استفاده از کولر گازی میتواند بهترین گزینه باشد. اما در صورتی که ساختمان بزرگی دارید، بهتر است از چیلر استفاده کنید.
نوع فضایی که نیاز به خنککننده دارد: اگر نیاز به خنک کردن یک فضای بسته و بدون هواگیری است، بهتر است از چیلر استفاده کنید. اما در صورتی که فضایی با هواگیری خوب و احتمال تهویه مکانیکی بالا دارید، کولر گازی بهترین گزینه خواهد بود.
نیاز به تهویه مطبوع در طول تمام سال: اگر نیاز به تهویه مطبوع در طول تمام سال دارید، بهتر است از چیلر استفاده کنید. اما در صورتی که نیازتان به تهویه مطبوع تنها در فصل گرماست، کولر گازی میتواند بهترین گزینه باشد.
هزینههای نصب و نگهداری: چیلرها هزینهی بیشتری در نصب و نگهداری دارند. در صورتی که بودجهی محدودی برای خرید و نصب خنک کننده دارید، کولر گازی میتواند گزینهای بهتر باشد.
تاثیرات زیست محیطی: چیلرها برای خنک کردن آب به دستگاه خنک کننده وابسته هستند و به همین دلیل نیاز به آب بیشتری دارند؛ در نتیجه در مصرف آب صرفهجویی زیادی نمیتوان نمود.