الکتروموتورها انرژی الکتریکی را به انرژی مکانیکی تبدیل می کنند. انرژی الکتریکی تامین شده توسط جریان الکتریکی درون سیم پیچ با میدان مغناطیسی تعامل دارد. این فعل و انفعال منجر به حرکت گشتاور شده و در نتیجه انرژی مکانیکی تولید می شود. تفاوت الکتروموتور و دینام در انرژی ورودی و خروجی آنهاست. آلترناتور یا دینام ها انرژی مکانیکی مانند جریان آب و باد را دریافت و انرژی الکتریکی حاصل عملکرد آنها ست در صورتی که الکتروموتورها انرژی الکتریکی را دریافت کرده و انرژی مکانیکی را تولید می کنند. در پاسخ به این سؤال که شاخصه های الکتریکی مهم انواع الکتروموتور چیست؟ ولتاژ کار، توان، فرکانس، آمپراژ و تعداد دور در دقیقه شاخصه های مهم انواع موتور الکتریکی است.
انواع الکتروموتور
الکتروموتورها در اشکال گوناگونی بسته به نوع جریان الکتریکی، در مدل های الکتروموتور DC و AC تولید می شوند. انواع الکتروموتور با توجه به توان آن ها، در مدل های الکتروموتور تک فاز و سه فاز کاربرد دارند. الکتروموتورهای سه فاز بیشتر در صنایع و چاه های عمیق استفاده می شوند. تنوع موتورهای الکتریکی این امکان را فراهم کرده است که علاوه بر کاربرد صنعتی، نمونه های تک فاز آن ها در وسایل خانگی و خودروها نیز استفاده شوند.
در ادامه به سه نوع الکتروموتور(موتور الکتریکی) که عموما در صنعت و همچنین نیازهای خانگی مورد استفاده قرار می گیرند می پردازیم:
الکتروموتورهای DC
این موتورهای الکتریکی با استفاده از منبع تغذیه DC کار می کنند. الکتروموتورهای DC به دو نوع بدون جاروبک Brucshless و با جاروبک Brushed گروه بندی می شوند. در حالیکه موتورهای الکتریکی DC دارای جاروبک تنها نیاز است که به یک منبع تغذیه DC متصل باشند، اما موتورهای بدون جاروبک به سنسوری نیاز دارند تا جهت چرخش قطب های مغناطیسی روتورها و مدار درایو را تعیین کند تا اینکه بتواند جریان مناسب را تامین نماید.
الکتروموتورهای AC
این موتورها با یک منبع تغذیه AC به کار می افتند و به گروه هایی بسته به اینکه این منبع تغذیه سه فاز یا تک فاز باشد دسته بندی می شوند. موتورهای تک فاز بیشتر به موتورهای خازنی معروف هستند چرا که از یک خازن به منظور حرکت گشتاور استفاده می کنند. همچنین موتورهای قطب سایه دار نیز نوع دیگری هستند که از یک کویل یا سیم پیچی اضافی به نام کویل سایه دار (Shading Coil) بهره می برند. از الکتروموتورهای ac بیشتر در وسایلی که با ولتاژ و جریان بالا کارمی کنند استفاده می شود. در برخی مواقع الکتروموتورهای سه فاز را میتوان با برق تک فاز راهاندازی کرد. باید توجه داشت که برای راهاندازی الکتروموتور سه فاز با برق تکفاز AC رعایت نکات زیر ضروری است.
1- عدم استفاده در الکتروموتورهای بیش از ۲ کیلو وات
2- الکتروموتور باید نشان ستاره یا مثلث و 220 ولت روی پلاک آن باشد.
الکتروموتورهای پله ای
استپر موتورها یا الکتروموتورهای پله ای با استفاده از یک تابع پله ثابت در هر لحظه به عنوان ورودی می چرخند. موتورهای پله ای با استفاده از ساختار روتورشان به زمین محکم می شوند. موتورهای مغناطیس ثابت یک آهنربا در روتور خود دارند، موتورهای رلوکتانس متغیر یک هسته فلزی دارند و موتورهای هیبریدی از هر دو استفاده می کنند.
کاربرد الکتروموتورها
الکتروموتورهای dc از پر کاربردترین موتورهای الکتریکی است که از آنها در وسایلی که با ولتاژ و جریان پایین کارمی کنند استفاده می شود، در حالی که، از الکتروموتورهای ac بیشتر در وسایلی که با ولتاژ و جریان بالا کارمی کنند استفاده می شود. برخی از مهم ترین کاربردهای الکتروموتورهای dc را می توان در وسایل زیر مشاهده کرد.
انواع خودروهای برقی
اسباب بازی های متحرک
انواع دوچرخه و اسکوترها
برف پاک کن و بخاری خودرو
موتورهای الکتریکی یا الکتروموتورها بخش ضروری از نیازهای صنعتی و خانگی هستند که وظایف مهمی را به انجام می دهند. جدای از نوع و جریان مورد استفاده، باید نگهداری آن ها را یاد گرفت و عوامل خرابی را شناخت تا از عملکرد دائم و صحیح الکتروموتورها اطمینان حاصل کرد.