نمای کامپوزیت چیست؟
نمای ساختمان یکی از مهم‌ترین المان‌هایی است که می‌تواند در ظاهر خارجی ساختمان و زیبایی آن تاثیر بسزایی گذاشته و توجه بیننده را به خود جلب کند. با پیشرفت تکنولوژی معماری، اجرای نماهای جدید و مدرن به عنوان نمای ساختمان بیش از پیش مورد توجه طراحان و سازندگان قرار گرفته است. یکی از معروف‌ترین و پرطرفدارترین نماهای ساختمان، نمای کامپوزیت است. نمای کامپوزیت بیشتر در ساختمان‌های تجاری، اداری، آموزشی و بعضا مسکونی استفاده می‌شود.
مزایای نمای کامپوزیت
1) وزن سبک: ورق‌های نما کامپوزیت دارای وزن بسیار پایین و در حدود 5 تا 8 کیلوگرم بر متر مربع می‌باشند که در مقایسه با مصالح دیگر مانند شیشه، سیمان یا سنگ دارای پایین‌ترین وزن ممکن است. بر اساس تحقیقات انجام شده، ورق‌های کامپوزیت آلومینیوم از سنگ گرانیت، سیمان، شیشه ،و ورق معمولی به ترتیب 90، 85، 75، و 50 درصد سبک‌تر هستند.
2) عایق‌بندی صوتی و حرارتی: لایه پلی اتیلن میانی موجود در ورق‌های کامپوزیت باعث محبوس شدن هوا در در پشت ورق‌ها شده و می‌توانند نقش مفیدی را به عنوان عایق صوتی و حرارتی ایفا کنند.
3) سرعت بالای اجرا: نصب ورق‌های کامپوزیت به زمان زیادی احتیاج نداشته و اجرای نمای کامپوزیت به نسبت دیگر نماهای ساختمان سریع‌تر انجام می‌شود.
4) تنوع رنگ: ورق‌های کامپوزیت در رنگ‌های متنوع تولید می‌شوند. این ویژگی باعث شده است تا دست طراحان را برای طراحی نماهای کامپوزیت مختلف باز باشد. رنگ کردن ورق‌ها با استفاده از سیستم‌های پیشرفته انجام می‌شود. این سیستم‌ها می‌توانند مقاومت رنگ را در شرایط نامناسب جوی بالا ببرند.
5) پایین بودن احتمال فروریختن نما در هنگام زلزله: ورق‌های کامپوزیت به شکل ثابت به نمای ساختمان وصل نمی‌شوند و به همین دلیل، در هنگام وقوع زلزله در جای خود حرکت کرده و احتمال فرو ریختن آن‌ها به حداقل می‌رسد. از طرفی کم بودن وزن سازه باعث کاهش ضریب زلزله نیز می‌شود.
6) آببندی نما
نمای کامپوزیت باعث آببندی نما شده و مانع از نفوذ آب باران و برف به زیر نما می‌شود. این آب به وسیله شیارهایی که در نما تعبیه شده است از آن خارج می‌شوند. همچنین، پنل‌های کامپوزیت در برابر خوردگی ناشی از بارش باران‌های اسیدی کاملا مقاوم بوده و عوامل جوی هیچ گونه تاثیری بر زیبایی و کیفیت نما نخواهد گذاشت.
کاربرد کامپوزیت نما
یکی از ویژگی‌های مهم و حائز اهمیت در پنل‌های کامپوزیت این است که می‌توان از این پنل‌ها در داخل و خارج ساختمان استفاده کرد. از جمله کاربردهای این نما در مکان‌های زیر است:
ویلا و ساختمان مسکونی
دکوراسیون داخلی شرکت‌ها و مکان‌های عمومی
مترو، فرودگاه، و ترمینال‌های مسافربری
مغازه‌ها و مجتمع‌های تجاری
مساجد
هتل‌ها
بدنه ماشین آلات صنعتی
تابلوهای تبلیغاتی
پارتیشن‌ها
سقف‌های کاذب
بیمارستان
پمپ بنزین
اجزای نمای کامپوزیت
شماره 1: یک لایه فیلم پلاستیکی محافظ روی سطح ورق آلمینیوم کامپوزیت که پس از اتمام کار از روی ورق‌ها کنده می‌شود.
شماره 2: یک پوشش آستر اپوکسی رزین‌دار
شماره 3: یک لایه PVDF جهت تثبیت رنگ
شماره 4 و 8: دو لایه ورق از جنس آلومینیوم به ضخامت 0.3 تا 0.5 میلی‌متر
شماره 5 و 7: دو لایه چسب
شماره 6: یک لایه از مواد پلی اتیلنی به ضخامت ۳ الی ۵ میلی‌متر
شماره 9: یک لایه رنگ پلی استر
انواع نمای کامپوزیت ساختمان
به طور کلی ورق‌های کامپوزیت آلومینیومی که به عنوان نمای کاپوزیت هم شناخته می‌شوند از نظر نحوه نصب، محل نصب و نوع کاربری دارای تنوع بالایی هستند و این تفاوت‌ها انواع مختلفی از نماهای کامپوزیت را پدید آورده است. تفاوت‌های ورق‌های کامپوزیت شامل تفاوت در لایه میانی از جنس پلی اتیلن، آلیاژ آلومینیومی، ضخامت لایه آلومینیومی در ورق‌های کامپوزیتی، پوشش سطح ورقه کامپوزیتی در طرح‌ها، رنگ‌ها، و انواع آلومینیومی کامپوزیت است.
بدون لایه محافظ
از نظر تکنولوژی، می‌توان با اجرای رنگ بر روی لایه آلومینیومی ورق‌های کامپوزیت، آن را جایگزین پوشش محافظ ورقه‌ها نمود. در این حالت این ورقه‌ها در برابر شرایط جوی، اسیدی، یا قلیایی آسیب‌پذیر شده و هیچ تضمینی برای حفظ کیفیت آن‌ها در نمای خارجی ساختمان وجود ندارد. بنابراین استفاده از این نوع کامپوزیت‌ها برای نمای خارجی ساختمان ممنوع است، اما می‌توان از آن‌ها در مواردی مانند دکوراسیون داخلی استفاده کرد که در این صورت انتخاب مناسب و به صرفه‌ای هستند.
با پوشش محافظ PVDF
ورقه‌های کامپوزیت آلومینیومی از نظر اجرای رنگ، می‌توانند دارای پوشش محافظ PVDF باشند. این نوع پوشش با نام پلی وینیلیدن فلوراید، نوع خاصی از رزین می‌باشد.
وجود لایه پلیمری و همچنین عنصر فلوئور در این رزین باعث محافظت رنگ سطح ورق، دوام و پایداری آن در مقابل شرایط جوی نامساعد و اشعه ماورای بنفش، شرایط اسیدی و قلیایی می‌شود. این پوشش ماندگاری کیفیت ورق‌های نما را حداقل تا ۲۰ سال تضمین خواهد کرد.
لازم به ذکر است که قبل از زدن رنگ روی آلومینیوم، یک لایه رنگ آستر از نوع پلی اورتان بر روی ورقه اجرا و سپس رنگی که با این رزین روی سطح ورق زده می‌شود. به عبارتی، این لایه به صورت مستقیم بر روی آلومینیوم اجرا نمی‌شود. در نتیجه ورق‌های PVDF دارای دو لایه رنگ هستند.
با پوشش Nano-PDF
یکی دیگر از انواع ورق‌های کامپوزیتی دارای پوشش Nano-PDF هستند. این نوع نیز مانند رزین PVDF اجرا می‌شوند، با این تفاوت که یک لایه سومی نیز روی رزین PVDF اجرا می‌گردد که این لایه از لحاظ ساختار مولکولی متفاوت از رزین‌های عادی است.
به عبارتی دیگر، فاصله مولکولی با استفاده از تکنولوژی نانو کمتر شده و باعث عدم جذب آلودگی‌های محیطی همچون گرد و غبار و ذرات روغنی خواهد شد.
از طرفی دیگر، نوار میانی ورق‌های آلومینیومی در حالت کلی غیر قابل اشتعال هستند، اما با توجه به وجود مواد اشتعال زا در نزدیکی نما یا حساسیت پروژه‌ها، از یک لایه میانی خاص برای اجرای آن‌ها استفاده می‌شود. ورق‌های کامپوزیت آلومینیوم را از نظر لایه میانی می‌توان به دو دسته تقسیم‌بندی کرد. لایه میانی این کامپوزیت‌ها می‌تواند از پلی اتیلن بازیافتی دو نوع ضدحریق B1 و ضدحریق A2 باشد که لایه وسط آن غالبا از هیدروکسید آلومینیوم یا دیگر مواد معدنی ساخته می‌شود.
نحوه اجرای نمای کامپوزیت ساختمان
به طور معمول اجرای نمای کامپوزیت به سه روش زیر انجام می‌گیرد:
روش ریلی یا هنگینگ (Hanging)
روش ثابت یا فیکس (Fix)
روش H & L
نکات مهم در اجرای نمای کامپوزیت
پیش از آهن کشی باید وضعیت نما نقشه برداری شده و بیرونی‌ترین قسمت ساختمان به عنوان نقطه مبنا تعیین شود.
لازم است پیش از اجرای شاسی نما نسبت به اجرای پلاستر سیمانی بر روی دیوارهای بنایی اقدام کنیم تا از نفوذ احتمالی رطوبت به دیوارها و تجمع حشرات جلوگیری شود.
پیش از نصب نما باید تاب احتمالی قوطی‌های زیرسازی با ریسمان بررسی شده و در صورت وجود، با ضربه‌های آرام اصلاح گردد.
زیرسازی کار باید با استفاده از قوطی با سایز مناسب و دقت کافی انجام گردد. لازم است کلیه قوطی‌ها در جهت افقی و عمودی کاملا به صورت شاقول، تراز و ریسمانی نصب شوند بـه طوری که کل کار در یک صفحه قرار بگیرد.
در صورتی که بین نما و دیوار اصلی ساختمان فاصله زیادی وجود داشته باشد، برای جلوگیری از تغییر شکل زیرسازی لازم است از دستک با سایز مناسب و مهار کافی استفاده کنیم.
لازم است برای جلوگیری از تشکیل پیل الکتریکی میان آهن و آلومینیوم و خوردگی مقطع و کاهش میزان چسبیدن ذرات گرد و غبار به نما، از لاستیک دی الکتریکال بین براکت آهنی و نبشی آلومینیومی استفاده شود.
به علت تنوع رنگ موجود و همینطور خواص پنل‌های کامپوزیت باید ورق متناسب با شرایط پروژه انتخاب گردد.
در مناطقی که از سطح بالایی آلودگی برخوردار هستند می‌توان از ورق‌های کامپوزیت با روکش نانو استفاده کرد. بارش باران بر سطح ورق با روکش نانو باعث تمیز شدن آن‌ها و عدم نیاز به تمیز کاری اضافی می‌گردد.
در سازه‌هایی که الزامات سختگیرانه در مورد حریق برای آن‌ها وجود دارد، باید لایه پلی اتیلن میانی از نوع B2 یا A1 انتخاب شود.
در نماهای خاص می‌توان از نوع هفت رنگ ورق‌ها استفاده کرد. این نوع نما با تابش آفتاب از زوایای مختلف و با شدت‌های متفاوت تغییر رنگ می‌دهد.
