انواع لبنیات و خواص آن‌ها
انواع لبنیات از شیر که هزاران سال منبع مهم تغذیه مردم بوده است، به دست می‌آید. این فراورده‌ها شامل محصولات تهیه‌شده از شیر مانند پنیر، ماست، کفیر، بستنی و کره است. انواع لبنیات مانند شیر، پنیر و ماست هرکدام حاوی مواد مغذی مورد نیاز بدن شما هستند.به‌عنوان مثال، هر سه حاوی پروتئین، کلسیم و ویتامین B12 هستند که به ترتیب به بازسازی و ترمیم بافت عضلانی، ساخت و حفظ استخوان‌ها و دندان‌های قوی و سالم نگه‌داشتن سیستم عصبی کمک می‌کنند. علاوه‌بر این، پروتئین، روی، سلنیوم و ویتامین‌های A و D موجود در هر فنجان شیر، به تقویت سیستم ایمنی بدن کمک می‌کند.
شیر و فواید آن
شیر یکی از مواد غذایی خوش طعم است که هزاران سال مورد استفاده انسان ها قرار میگرفته است. رایج ترین شیر هایی که در ایران مصرف میشود شیر گاو، شیر گوسفند و شیر بز است، البته بیشترین میزان مصرف مربوط به شیر گاو است که سلیقه بسیاری از افراد طعم آن را میپسندد.
ویژگی پنیر در لبنیات
پنیر طبیعی یک غذای تخمیرشده است که از چهار ماده اصلی شامل شیر، نمک، نوعی از باکتری‌های مفید و آنزیمی به نام مایه پنیر درست میشود. پنیر در میان انواع لبنیات مزایایی فراتر از تنوع و رنگ‌های مختلف دارد. پنیر هم مانند دیگر انواع لبنیات منبع خوبی از کلسیم، پروتئین و فسفر است؛ سه ماده مغذی که برای کمک به ساخت و حفظ استخوان‌های سالم ضروری هستند. با صدها نوع پنیر موجود، از خامه‌ای و آب‌شده تا سفت و جویدنی، برای هر نفر در دنیا نوعی از پنیر وجود دارد که بتواند لبخند رضایت را بر لبانش بنشاند. اگر در میان انواع لبنیات به پنیر علاقه دارید، دستورالعمل‌های بسیار زیادی وجود دارد که بتوانید پنیر را از صبحانه تا شام و حتی برای میان‌وعده مصرف کنید. حتی ممکن است در دسر مورد علاقه شما هم پنیر وجود داشته باشد. در نهایت می‌توان گفت که در میان انواع لبنیات، پنیر تقریبا برای همه چیز از جمله میوه‌ها، سبزی‌ها، غلات کامل، لوبیا و غیره مناسب است.
ماست و خواص آن
یکی دیگر از انواع لبنیات ماست است که از طریق تخمیر شیر به دست می‌آید. مزایای تغذیه‌ای ماست، بخشی از جذابیت آن است. ماست مواد مغذی مهمی را برای بدن شما فراهم می‌کند. شما با مصرف ماست حجم زیادی از پروتئین و سایر مواد مغذی ضروری مانند کلسیم، روی و B12 را به دست می‌آورید.
بیشتر ماست‌ها با کشت‌های زنده و فعال تهیه می‌شوند و برخی هم پروبیوتیک‌ها یا باکتری‌های خوب را فراهم می‌کنند که به حفظ سلامت دستگاه گوارش کمک می‌کنند. این باکتری‌های خوب می‌توانند با کمک به هضم لاکتوز، فواید زیادی برای سلامتی داشته باشند و در صورت عدم تحمل لاکتوز، هضم آن را آسان‌تر کنند.
چیزی که ماست را از انواع لبنیات متمایز می‌کند، رنگین‌کمانی از طعم‌های مختلف است که می‌توانید از ترکیب ماست با مواد مختلف خلق کنید. ترکیب‌های بی‌پایانی از میوه‌ها، غلات سبوس‌دار و آجیل برای افزودن به ماست وجود دارد.
خواص کره برای صبحانه
چه آن را در پوره سیب‌زمینی استفاده کنید و چه با آن کیک مورد علاقه‌تان را بپزید، در میان انواع لبنیات، کره یک عنصر اصلی در بسیاری از یخچال‌ها و میزهای غذاخوری در سراسر جهان است. از کره حاوی نمک و بدون نمک گرفته تا هم‌زده و شفاف‌شده، کره می‌تواند طعم جدیدی را به غذاهای مورد علاقه شما اضافه کند.کره منبع غلیظ چربی شیر با مقداری آب و مواد جامد شیر بدون چربی‌ست. از شیر، خامه یا هر دوی این مواد تهیه میشود. کره سنتی (۸۰ درصد چربی شیر) از خامه پاستوریزه تهیه میشود و می‌توان آن را نمک زد (که اغلب به‌عنوان کره خامه‌ای شیرین نامیده میشود) یا بدون نمک استفاده کرد. یکی دیگر از انواع رایج کره، کره هم‌زده است که به آن کره معمولی می‌گویند. کره شفاف‌شده، کره ذوب‌شده شفاف و جدا‌شده از مواد جامد شیر و آب آن است. از آن‌جایی که کره شفاف‌شده را می‌توان تا دمای بالاتر بدون سوختن گرم کرد، برای سرخ‌کردن مواد غذایی انتخاب مناسبی‌ست. کره حاوی ویتامین D است، این ویتامین یک ماده مغذی‌ست که برای رشد و تکامل استخوان‌ها حیاتی‌ست. کره مانند سایر انواع لبنیات دارای کلسیم است که برای استحکام استخوان‌ها ضروری‌ست. کلسیم همچنین به پیشگیری از بیماری‌هایی مانند پوکی استخوان کمک می‌کند، وضعیتی که استخوان‌ها را ضعیف و شکننده می‌کند. کره همچنین حاوی ویتامین E است که در سلامت پوست نقش دارد. این ماده مغذی، آسیب ناشی از اشعه ماوراء بنفش خورشید را کاهش می‌دهد، التهاب پوست را کم می‌کند و میزان بهبود زخم‌های پوستی را تسریع می‌بخشد.
بستنی
در میان انواع لبنیات، محصولی مانند بستنی وجود ندارد که بتواند به‌طور هم‌زمان افراد زیادی را شیفته خود کند. چه برای جشن گرفتن یک مناسبت خاص با دوستان و خانواده و چه برای خاص‌کردن یک‌لحظه معمولی، بستنی می‌تواند انتخاب مناسبی باشد. بستنی با هم‌زدن مخلوط پاستوریزه شیر (و گاهی دیگر محصولات لبنی مانند خامه)، شیرین‌کننده‌ها و طعم‌دهنده‌ها در حین انجماد، تهیه میشود و همچنین ممکن است دارای تثبیت‌کننده‌ها یا امولسیفایرها باشد. بستنی باید حداقل 10 درصد چربی شیر داشته باشد. بستنی منبع عظیمی از ویتامین‌های A، B-6، B-12، C، D و E است. قضیه به همین جا ختم نمی‌شود؛ بستنی حاوی ویتامین K است که از لخته‌شدن خون جلوگیری می‌کند.
دوغ، نوشیدنی مفید و مغذی
دوغ به این دلیل که از رقیق شدن ماست به دست می آید، پروتئین و کلسیم کمتری دارد ولی کسانی که سایر محصولات لبنی را مصرف نمی کنند، بهتر است دوغ بنوشند. دوغ شور و گازدار هم وجود دارد اما بهتر است انواع بدون گاز و کم‌نمک را انتخاب کنید. در ضمن، هر 2 لیوان دوغ معادل 1 لیوان شیر انرژی دارد و باید آن را در کل مقدار انرژی دریافتی روزانه در نظر گرفت.
فواید مصرف لبنیات:
شیر و لبنیات، منبع بسیار خوبی برای تأمین پروتئین مورد نیاز بدن است، مصرف روزانه دو لیوان شیر، ۵۰ درصد پروتئین مورد نیاز افراد بالغ را تأمین می کند.
• کلسیم موجود در شیر و لبنیات از نرمی استخوان، کندی رشد، خرابی دندان ها در کودکان و پوکی استخوان در بزرگسالان پیشگیری می کند.
• مصرف 3-2 لیوان شیر در روز می تواند نیاز بدن به کلسیم را در افراد بالغ تامین کند.
• فسفر به همراه کلسیم در تشکیل استخوان و استحکام آن موثر بوده و در ساخت بافت های عضلانی، مغز و اعصاب دخالت می نماید.
• شیر حاوی بعضی از ویتامین ها مانند A، B12 ، B2 ، B1 است.
• کمبود ویتامین آ باعث شب کوری، ناراحتی های چشمی و کاهش مقاومت بدن در برابر بیماری های عفونی می گردد.
• کمبود ویتامین ب1 باعث بی اشتهایی، بی حوصلگی، خستگی جسمی و روحی می گردد.
• عوارض کمبود ویتامین ب2 در بدن عبارتند از: پوسته پوسته و خشک شدن پوست اطراف دهان، گوش و بینی، در موارد شدید کمبود، در بینایی اختلال به وجود می آید. مصرف 2 لیوان شیر حدود 50 درصد میزان نیاز به ویتامین ب2 در افراد بالغ را تامین می نماید.
• ویتامین ب12 یکی از اجزای ضروری در تشکیل گلبول های قرمز خون است و عوارض کمبود این ویتامین عبارتند از: کم خونی و خستگی. با مصرف روزانه 2 لیوان شیر حدود 50 درصد نیاز بدن افراد بالغ به این ویتامین تامین می شود.
