محصولات ارگانیک چیست؟
محصول ارگانیک به محصولی گفته میشود که در درجه اول منشا آن کاملا طبیعی باشد و همچنین در کل فرآیند تولید آن، از هیچگونه ماده شیمیایی، افزودنی یا فرآیندی که باعث تغییر در ماهیت طبیعی مواد تشکیل دهنده آن میشود، استفاده نشده باشد. این محصولات باید با روشهایی مطابق با استاندارهای کشاورزی یا دامپروری ارگانیک، تولید شوند. این استانداردها در ایران و جهان کمی متفاوت هستند.
محصولات کشاورزی ارگانیک
میوهها، سبزیجات و سایر محصولات کشاورزی، در صورتی ارگانیک محسوب میشوند که از سه سال قبل، برای برداشت محصولات در آن زمین، از هیچگونه کود و یا آفتکش شیمیایی استفاده نشده باشد. برای مثال برنج ارگانیک به برنجی گفته میشود که کشاورز، از ۳ سال قبل به زمین خود کود و سم شیمیایی نداده باشد و در هیچ یک از مراحل کاشت، داشت و برداشت کردن برنج نیز از هیچ گونه سم و کود شیمیایی، برای مقابله با آفات استفاده نشود. در این شرایط، برنج بسیار کمی به دست میآید و به همین دلیل قیمت این برنج میتواند تا ۴ برابر، از قیمت برنج معمولی بیشتر باشد.
محصولات دامی ارگانیک
محصولات دامی و لبنی، در صورتی ارگانیک هستند که حیواناتی که این محصولات از آنها به دست میآید، زندگی و رفتار طبیعی خود را داشته، بتوانند آزادانه حرکت کنند و محل زندگی آنها کوچک و محدود نباشد، برای رشد این حیوانات، نباید هیچ آنتی بیوتیک و یا هورمونی به آنها تزریق شده باشد و همچنین باید از علوفهای تغذیه کنند که کاملا ارگانیک باشد.
در حالت کلی استفاده از هرگونه ترکیبهای اصلاح شده ژنتیکی در محصولات گیاهی و دامی، که به صورت ارگانیک رشد میکنند، ممنوع است.
چگونه متوجه شویم که یک محصول ارگانیک است؟
این کار چندان سخت نیست. تنها محصولاتی ارگانیک هستند که دارای گواهی ارگانیک باشند. این گواهی زمانی به یک محصول اختصاص مییابد که ارگانیک بودن آن توسط نهادهای معتبر هر کشور تایید شود. این نهادها بعد از کنترل ارگانیک بودن محصولات بر اساس استانداردها، به آن گواهی ارگانیک میدهند. بازرسی محصولات ارگانیک، به طور مداوم و هر چند وقت یکبار صورت میگیرد و چنانچه در هر مرحله مشخص شود که تولیدکنندگان یا کشاورزان، برخلاف استانداردها عمل میکنند، برچسب ارگانیک به محصولات آن ها داده نمیشود.
اگر محصولی دارای گواهی ارگانیک از این مراجع باشد، لوگوی آن مرجع میتواند روی محصول درج شود تا مشتری با مشاهده آن بتواند به ارگانیک بودن محصول، اطمینان پیدا کند. برای مثال در کشور آمریکا، تنها محصولاتی کاملا ارگانیک هستند که دارای برچسب USDA باشند.
البته باید بدانید که همیشه بودن برچسب ارگانیک روی یک محصول، به معنای واقعا ارگانیک بودن آن نیست و ممکن است که فروشنده، از برچسب ارگانیک تقلبی روی محصولات خود استفاده کرده باشد که این کار پیگرد قانونی دارد . اگر قصد خرید محصولات ارگانیک دارید باید از مکانهایی خرید کنید، که مطمئن باشید ارگانیک بودن محصولات، توسط نهادهای نظارتی کنترل میشود.
درجه بندی مواد غذایی از نظر ارگانیک بودن یا نبودن
در اکثر کشورها یک محصول باتوجه به این که به چه میزان از ترکیبات طبیعی تشکیل شده باشد، در یکی از ۴ دسته زیر قرار میگیرد:
صد در صد ارگانیک: محصولاتی هستند که به طور کامل از ترکیبات طبیعی تشکیل شدهاند.
ارگانیک: محصولاتی هستند که به میزان ۹۵ درصد متشکل ار ترکیبات طبیعی هستند.
تولید شده با مواد ارگانیک: محصولاتی هستند که حداقل دارای ۷۰ درصد مواد طبیعی باشند.
غیر ارگانیک: مواد غذایی که میزان مواد طبیعی در آنها، کمتر از ۷۰ درصد باشد، ارگانیک محسوب نمیشوند.
در ایران، این درجه بندی کمی متفاوت است؛ به طوری که محصولات اورگانیک باتوجه به این که به چه میزان از مواد طبیعی تشکیل شده باشند، میتوانند در دو دسته ارگانیک یا در حال گذار قرار گیرند.