اکسترودر در واقع یک دستگاه صنعتی است که برای شکل دادن به مواد مختلف از طریق عبور دادن آن‌ها از یک قالب مشخص طراحی شده است. این فرآیند شامل فشرده‌سازی مواد خام است که باعث درآمدن آن‌ها به شکل دلخواه می‌شود.
دستگاه اکسترودر و کاربرد های آن در صنایع مختلف
دستگاه اکسترودر در صنایع مختلفی از جمله تولید پلاستیک، مواد غذایی، زغال فشرده، نورد آهن، خوراک دام و طیور و غیره کاربردهای فراوانی دارد. مواد اولیه‌ای که ماشین از آن‌ها تغذیه می‌کند معمولاً به شکل پودر یا گرانول هستند و پس از اعمال حرارت و فشار توسط سیستم، به شکل‌های مختلف میله‌ای، ورقه‌ای، رشته‌ای یا حتی محصول نهایی درمی‌آیند.
انواع دستگاه اکسترودر
صنایع گوناگونی هستند که از اکسترودر استفاده می‌کنند. این وسیله که به آن دستگاه فشار هم گفته می‌شود، مکانیزم و عملکرد ساده و مشخصی دارد: فشرده‌سازی در کنار حرارت دهی به مواد اولیه. نوع مواد خام، قالب نهایی و تنظیمات شماست که نحوه عملکرد دستگاه اکسترودر را معین می‌کند.
بنابراین ساختار دستگاه اکسترودری که مثلاً در صنعت خوراک به کار گرفته می‌شود، تفاوت اساسی با نمونه‌ای که در صنعت چوب استفاده شده، نخواهد داشت.
هرچند باید توجه داشته باشید که علیرغم این ساختار مشابه، انواع مختلفی از دستگاه اکسترودر وجود دارد که ظرفیت، توان و قدرت متفاوتی نسبت به یکدیگر دارند و طبیعتاً قیمت آن‌ها نیز با یکدیگر فرق می‌کند. شما نیز باید متناسب با نیازهای خود یکی از مدل‌های زیر را انتخاب کنید:
دستگاه اکسترودر تک مارپیچ (تک ماردون)
رایج‌ترین نوع دستگاه اکسترودر، مدل تک پیچ یا تک ماردون است که از یک میله فشرده‌سازی تکی برای اعمال فشار روی مواد اولیه استفاده می‌کند. از این گونه بیشتر در صنایع پلاستیک‌سازی، مواد غذایی و تولید خوراک دام و طیور استفاده می‌شود.
اکسترودر دو مارپیچ (دو ماردون)
نوع مهم دیگری از دستگاه اکسترودر، مدل دو ماردون است. در این ماشین 2 پیچ گردان وجود دارد که به صورت ماردون‌های دوقلو قرار دارند و در یک محفظه، به صورت جفت شده یا جفت نشده در کنار یکدیگر قرار گرفته‌اند. حرکت این میله‌های فشاری نیز می‌تواند در جهت یا خلاف جهت هم باشد.
ظرفیت تولید اکسترودرهای دو مارپیچ تا 3 برابر سریع‌تر از مدل‌های تک ماردون بوده و می‌تواند تا 6 تن بر ساعت خروجی داشته باشد. از این نوع دستگاه‌ها بیشتر برای تولید مواد حساس و پلیمری که ترکیب دقیق آن‌ها اهمیت بالایی دارد، استفاده می‌شود.
دستگاه اکسترودر پیستونی
ساده‌ترین نوع از دستگاه اکسترودر، مدل پیستونی است که ساز و کار آن فشردن مواد خام اولیه به سمت قالب خروجی است. برخلاف تصور، فشار وارده در این وسیله بسیار بیشتر از مدل‌های ماردونی بوده و شکل‌دهی دقیق‌تری نیز دارد.
دستگاه اکسترودر سرد
در این دستگاه‌ها حین فشرده‌سازی هیچ حرارتی به مواد وارد نمی‌شود و کار مخلوط کردن با دمای طبیعی صورت می‌گیرد. این مدل‌ها سرعت عملکرد بسیار پایین‌تری دارند و بیشتر برای تولید مواد غذایی یا خمیرهای مختلف کاربرد دارند.
دستگاه اکسترود گرم
چنانچه برای ترکیب بهتر مواد اولیه در روند فشرده‌سازی به حرارت هم نیاز داشته باشید، باید از اکسترودر گرم استفاده کنید. این دستگاه می‌تواند گرمای زیادی ایجاد کند تا فرآیند اکستروژن به بهترین شکل ممکن صورت بگیرد. از این مدل بیشتر برای تولید محصولاتی که چگالی زیادی دارند استفاده می‌شود.
