بازرگانی محمدزاده در تهران

موتور برق چیست؟

در یک تعریف ساده و کلی، موتور برق به انگلیسی Engine Generator که به آن ژنراتور برق و گاهی دستگاه مولد برق هم می‌گویند، یک وسیله نسبتا بزرگ و دارای یک موتور قوی است که انرژی برق تولید می‌کند. این ابزار به کمک یک ماده سوختی یا منبعی دیگر، ابتدا موتور مکانیکی را خود به حرکت در می‌آورد و سپس با کمک مبدل داخلی، آن انرژی مکانیکی را به انرژی الکتریکی تبدیل می‌کند. انرژی برق تولید شده در نهایت از طریق خروجی‌ها و پریزهای دستگاه در دسترس کاربر قرار می‌گیرد.انجین و موتور مکانیکی یک ژنراتور مولد برق ممکن است با سوخت فسیلی و یا حتی با توربین و منبع انرژی باد، آب و... کار کند. مدل‌های ژنراتور تولید انرژی برق از منابع آب و باد در آسیاب‌های قدیمی و یا آسیاب بادی استفاده می‌شود. اما موتور برق امروزی در بازار، دستگاه‌هایی هستند که انجین آنها با سوخت بنزین، گاز یا گازوییل کار می‌کند.میزان قدرت خروجی، اصلی‌ترین مشخصه فنی در این گروه ابزار است که با واحد «وات» یا «اسب بخار» درج می‌گردد. یک دستگاه موتور برق ممکن است با ظرفیت کم مثل 800 وات تا بسیار قدرتمند مثل 20 کیلووات برق تولید کند. ضمن اینکه ژنراتور برق ممکن است دستی، استارتی یا اتوماتیک باشد و خروجی برق 220 وات AC یا متناوب و خروجی برق 12 ولت مستقیم یا DC داشته باشد.

کاربرد موتور برق چیست؟

استفاده از موتور برق طیف فوق العاده گسترده‌ای دارد! در هر مکان و هر شغل و عملیاتی که دسترسی به برق شهری وجود نداشته باشد، یا موقعیت اضطراری پیش بیاید و یا سیستم برق رسانی در دسترس و نزدیک نباشد، ممکن است یک نوع موتور برق دیده شود. در واقع بنا به ساختار، مدل دستگاه، ماکزیمم قدرت خروجی، وزن سبک و سنگین، انرژی مصرفی و امکانات فنی، یک مدل ژنراتور برق ممکن است در یک مکان عمومی، کارگاه، کارخانه‌ و فعالیت‌های بیرونی و فضای باز و... وجود داشته باشد.

ژنراتور برق پشتیبان در مکان‌هایی مثل بیمارستان، شرایط اضطراری اورزانس و اتاق عمل، مدارس، مراکز عمومی، فروشگاه و هایپرمارکتها، انبارهای نگهداری مواد غذایی (خصوصا مواد سرد و یخچالی)، سردخانه و... مصارف اضطراری برای جراحی‌ها، پشتیبان مراکز امنیتی و قطع نشدن برق سرورهای اطلاعات شرایط خاص ایمنی و امدادی برای تامین برق دستگاه های گروه عملیات امداد و نجات، آتش نشانی و... تامین انرژی برق برای بعد از حوادث طبیعی و غیر طبیعی مثل زلزله، سیل و... در صورت قطع برق شهری تولید برق برای مکان های دور از شبکه شهری مثل خانه جنگلی و کوهی، ویلا، خانه های موقت بیرونی، آلاچیق، چادرها و... تولید برق برای وسایل صوتی و تصویری و روشنایی های موجود در فعالیت های بیرونی در حال حرکت یا موقتی مثل دسته عزاداری، کمپین، تظاهرات، کمپینگ، تجمع ها، اماکن تفریحی، جلسات، کنسرت فضای باز، ماشین های کاروان و RV ها تامین کننده برق در یک یا چند واحد خانه مسکونی، مجتمع خانگی و آپارتمانی، واحدهای تجاری، پاساژ و... به عنوان پشتیبان برق و باتری در وسایل نقلیه و حرکتی مثل هواپیما، قطار، کشتی ها و...

انواع موتور برق

بر اساس انرژی مصرفی بر اساس سیستم راه اندازی بر اساس کاربرد

انواع موتور برق از لحاظ انرژی مصرفی

موتور برق بنزینی

اولین، رایج ترین و پرفروش ترین نوع موتور برق، مدل بنزینی به انگلیسی Gasoline Generator است که گاهی به آن Petrol Generator هم می‌گویند. سهم بزرگی از ژنراتور برق های بازار ایران را این نوع تشکیل می‌دهد و بدیهی است که برای انجین خود از سوخت بنزین استفاده می‌کند. اولین نسل موتور برق کلاسیک و سنتی که پر قدرت هستند و با خروجی از زیر 1 کیلووات تا 20 کیلووات ساخته می‌شوند. این گروه عمر مفید بالایی دارند، می‌توانند ساعات کاری طولانی داشته باشند و نحوه استفاده از آنها بسیار ساده است. اما موتور برق های بنزینی سر و صدای زیادی دارند، سوخت آنها شدیدا خطر اشتعال بالاتری دارد، آلودگی محیطی و دود زیادی تولید می‌کنند و به هیچ عنوان برای استفاده داخلی و در فضای بسته مناسب نیستند.

موتور برق گازوییلی

موتور برق دیزلی Diesel Generator یا گازوییلی دومین گروه محبوب این دستگاه‌ها در بازار است. این مدل اگر چه شباهت‌هایی با نوع بنزینی داشته اما در مقایسه با آن در برخی موارد دست بالاتر را دارد. ژنراتور برق دیزلی با سوخت ارزانتر از بنزین یعنی گازوئیل کار می‌کند، عمر مفید طولانی‌تری دارد و میزان سوخت فسیلی کمتری مصرف می‌کند. از همه مهمتر، سوخت آن نسبت به بنزین ایمن‌تر بوده و نگهداری دستگاه و گازوییل خطرات کمتری دارد. اما در مقابل، خرج و سرویس موتور برق گازوییلی گرانتر از بنزینی است، وزن آنها نیز بیشتر بوده و در اکثر اوقات حمل کردن ژنراتور دیزلی سخت است.

موتور برق گازی

ژنراتور برق گازی به انگلیسی Gas Generator به مدلی گفته می‌شود که انرژی سوختی آن یک گاز است. این مدل‌ها بر خلاف دو گروه قبلی استفاده زیادی در صنعت ندارند چرا که قدرت خروجی و ساعت کاری محدودتری دارند. انرژی سوخت ژنراتور برق گازی توسط یک کپسول گاز طبیعی یا گازهای پروپان و گاز هیدروژن تامین می‌گردد. این گروه ابزار به دلیل منبع سوخت پاک‌تر، آلودگی محیطی به مراتب کمتری از بنزین و گازوییل دارند؛ نگهداری سوخت آنها به دلیل امکان ساخت ظرف‌های گوناگون راحت‌تر و ماندگارتر است؛ سردی هوا روی سیستم استارت آنها تاثیر منفی ندارد و مشکل راه اندازی اولیه ایجاد نمی‌کنند. در طرف مقابل، از آنجا که مخازن سوخت موتور برق گازی تحت فشار هستند، خطر انفجار برای آنها وجود دارد؛ موتور برق گازی گرانتر از نوع بنزینی و گازوییلی است و مصرف سوخت آنها نیز تقریبا 3 برابر بیشتر از 2 گروه قبلی است.

موتور برق سوخت دوگانه

ژنراتورهای برق با سوخت دوگانه معمولا با یک سوخت فسیلی گازوییل و روغن به نام Biodiesel یا سوخت گازوییل + مایع پایه آب به نام Emulsified Diesel کار می‌کنند. این موتور برق‌های نسبت به مدل‌های قبلی میزان سوخت به مراتب کمتری مصرف می‌کنند و آلودگی محیطی کمتری هم دارند. اگر چه قدرت خروجی و راندمان ژنراتور در این گروه کمتر است؛ اما به دلیل حفظ محیط زیست و تولید دود و آلودگی کمتر، برای برخی کارهای خاص و کوچکتر و استانداردسازی شده طبق معیارهای زیستی، توصیه می‌شوند.

موتور برق خورشیدی

جدیدترین نسل موتور برق که انرژی انجین خود را از نور خورشید می‌گیرد! این نوع ژنراتور اگر چه برای استفاده صنعتی و سنگین چندان مناسب نیست، اما به یکی از بهترین گزینه‌ها برای رهایی از مصرف سوخت فسیلی جهت تولید برق بدون آلودگی، بدون نوسان در استفاده خانگی و فضای بسته تبدیل شده است. یک موتور برق خورشیدی به انگلیسی Solar Generator تنها با توان خروجی 2000 وات می‌تواند انرژی برق یک خانه را براحتی تامین کند.این دستگاه‌ها انرژی نور آفتاب را توسط پنل های خورشیدی گرفته، در یک مجموعه باتری ذخیره کرده، سپس یک مبدل آن را به برق AC مناسب خانه تبدیل می‌کند. در موتور برق خورشیدی به طور خودکار یک مدار اینورتر هم وجود دارد، که خروجی برق ژنراتور را برای نصب دستگاه‌های حساس دیجیتال و الکترونیک مثل کامپیوتر، تلویزیون و... فراهم می‌کند.

اجزای تشکیل دهنده و ساختار موتور برق

هر مدل ژنراتور برق ممکن است قسمت های اصلی و فرعی متفاوتی داشته باشد. البته که برخی از این اجزاء نیز مشترک بوده اما از آنجا که موتور برق معمولی بنزینی و پرتابل بیشترین استفاده را در بین کاربران دارد. موتور مخزن بنزین و سوخت اهرم ساسات مخزن روغن سیستم خنک کننده سیستم استارت هندلی، برقی یا اتوماتیک مبدل داخلی پریزهای خروجی برق 220 ولت AC یا متناوب پریز خروجی برق 12 ولت مستقیم یا DC پنل و چراغ های هشدار و نشانگر ولت متر، آمپرمتر یا مولتی متر اگزوز و خروجی دود فیلتر هوا اسکلت بدنه چرخ حمل