دیزل ژنراتور چیست؟
دیزل ژنراتور دستگاهی است که یک موتور دیزل و یک ژنراتور دارد. فرآیند عملکرد این دو در کنار هم، انرژی سوخت گازوئیل را به انرژی برق تبدیل میکند. درنتیجه دستگاه به عنوان برق پشتیبان جای برق شبکه را میگیرد و تمام دستگاههایی که به برق نیاز دارند میتوانند از انرژی برق تولیدی دستگاه استفاده کنند، حتی اگر برق شبکه اصلی وجود نداشته باشد.اکثر دستگاههای دیزل ژنراتور با سوخت گازوئیل با عملکرد اضطراری در موقع قطع برق، یک منبع مورد اطمینان تأمین انرژی بهصورت مکمل هستند و کاربردشان تأمین برق مورد نیاز در مواقع قطع برق ناشی از حوادثی از قبیل طوفان، سیل و یا ساعات اوج مصرف است. همچنین کشتیها و بسیاری از وسایل نقلیه بزرگ زمینی مانند قطارها نیز از دیزل ژنراتور نه فقط برای تأمین برق روشنایی بلکه برای تأمین نیروی محرکه مورد نیاز خود استفاده میکنند.
موارد استفاده از دیزل ژنراتور چیست؟
به طور کلی، موتورهای برق در دو حالت مورد استفاده قرار میگیرند:
حالت اضطراری
در بعضی از مکان ها مانند بانکها، فرودگاه ها، مراکز درمانی، ساختمان های تجاری و… که وجود جریان برق دائم مهم است و قطع آن موجب بروز خسارت می شود. برای تامین برق اضطراری این مراکز و سازمانها میتوان از دیزل ژنراتور استفاده کرد.
منبع اصلی برق
به طور پیوسته در جاهای که منبع اصلی برق وجود نداشته باشد، دیزل ژنراتور نقش منبع اصلی برق را دارد و به صورت پیوسته استفاده می شود. از این حالت در مناطق زیر استفاده می شود:
پروژه های عمرانی
صنایع کشتیرانی
خطوط انتقال گاز
استخراج معادن
صنایع نفت و گاز
کاربرد دیزل ژنراتور چیست؟
دیزل ژنراتورها یکی از دستگاههای پرکاربرد در صنایع و همچنین ساختمانهای اداری و مسکونی جهت تامین برق در شرایط اضطراری هستند. این دستگاهها که امروزه با تکنولوژیهای بسیار پیشرفتهای نظیر ژنراتور با ولتاژ بالا تولید میشوند، کاربردهای بسیار متنوعی دارند. از آنجایی که موتورهای دیزلی به راحتی میتوانند به نسبت ظرفیتشان، جریان برق را برای مدت مشخصی تامین کنند، اکثرا به منظور جبران قطعی برق در واحدهای مسکونی، اداری و مکانهایی که قطعی برق برای آنها ضرر و زیان بسیاری به همراه دارد، مورد استفاده قرار میگیرند. دیزل ژنراتور یا موتور دیزلی در انواع مختلف خود، در صنایع گوناگونی کاربرد دارند. برخی از کاربردهای این وسیله عبارت است از:
تامین برق برای ساختمان ها و واحد ها
اولین و مهمترین کاربرد دیزل ژنراتور و موتور برق دیزلی، تامین برق ساختمانها و واحدهای مختلف موجود در ادارات، سازمانها یا شرکتهایی است که قطعی برق در آنها میتواند ضرر و زیان فراوانی داشته باشد.
کاربرد خانگی
در کاربردهای خانگی معمولاً ژنراتور در زمانی که برق می رود، برق واحدهای مسکونی را برای مدت معینی با توجه به ظرفیتی که دارد، تامین میکند.
بیمارستان ها
بیمارستانها از جمله ساختمانهایی هستند که تامین برق اضطراری برای آنها ضروری است. تمامی بیمارستانهای دولتی و خصوصی به یک یا چند مولد برق تجهیز شدهاند تا در مواقع اضطراری و وقوع حوادث غیرمترقبه مثل سیل یا زلزله بتوانند برق مورد نیاز را تامین کرده و به بیماران خدمت رسانی کنند.
واحد های اداری و صنعتی
در واحدهای اداری و صنعتی معمولاً از دیزل ژنراتور برای تامین برق دستگاهها و وسایل مهم از جمله موارد زیر استفاده می شود:
فناوری اطلاعات: در واحدهای فناوری اطلاعات دستگاههای بسیار حیاتی نصب هستند که قطعی برق آنها، آسیبهای جبران ناپذیری به مصرف کنندگان شبکههای اینترنتی می زند. یکی از مهمترین دستگاههایی که نیاز به تامین برق مداوم دارند، سرورها هستند که معمولا به یک مولد برق متصل میباشند تا در صورت قطع برق، از کار نیفتند.
صنایع غذایی:سالم نگهداشتن مواد غذایی از مهمترین نیازهای واحدهایی است که در صنایع غذایی کار میکنند. به همین علت تامین برق یخچال و فریزرهای نگهدارنده مواد غذایی فاسد شدنی با دیزل ژنراتورها، اهمیت زیادی دارد.
کشاورزی: تامین برق بسیاری از دستگاهها و تجهیزات از جمله تراکتور، پمپ آبیاری و خرمن کوبی در کشاورزی توسط موتورهای دیزلی انجام می گیرد.
مزایای دیزل ژنراتور ها
موتورهای دیزلی مدرن بر معایب مدلهای قبلی که سروصدای بیشتر و هزینههای تعمیر و نگهداری باتری دارند، غلبه کردهاند. بیشتر آنها بی صدا هستند و در مقایسه با موتورهای گازی با اندازه مشابه نیاز به تعمیر و نگهداری کمتری دارند.
مزایای اصلی دیزل ژنراتورها عبارت است از:
تعمیر و نگهداری نسبتا کم: به این دلیل که موتور ژنراتور برای راه اندازی به قطعات کمتری نیاز دارد، بنابراین دیگر نگران تعویض شمعها یا بازسازی کاربراتورها مانند موتورهای گازسوز نخواهید بود.
دوام: موتورهای دیزلی در محیط کار بسیار سخت هستند و در شرایط مختلف محیطی در برابر سایش و آسیب، مقاومت بالایی دارند.
ذخیره سازی سوخت ایمن:در حالی که گازوئیل قابل اشتعال است، خطر اشتعال بسیار کمتری نسبت به سایر انواع سوخت مانند بنزین دارد.
توان خروجی: دیزل ژنراتورها نسبت به انواع دیگر ژنراتورهای موجود قادر به تحمل توان بیشتری هستند و مدت زمان بیشتری کار میکنند.
دسترسی آسان به سوخت:اغلب دیزل ژنراتورهای قابل حمل در پشت خودروهای دیزلی حمل میشوند. این بدان معناست هنگامی که بیرون هستید و در حال انجام کاری هستید نیازی به دو نوع سوخت متفاوت ندارید.
عملکرد دیزل ژنراتور چگونه است؟
این دستگاه به طور کلی دارای دو بخش اصلی میباشد:
موتور دیزلی
ژنراتور(آلترناتور)
در واقع ژنراتور حرکت چرخشی ایجاد شده توسط موتور را به برق تبدیل می کند. منبع سوخت اصلی ژنراتورهای اضطراری، گازوئیل است. گازوئیل به نسبت سایر منابع سوختی در دمای بسیار بالاتری میسوزد و همین مسئله آن را به سوختی کارآمدتر و قدرتمندتر تبدیل کرده است.
دیزل، سوخت گازوئیل را به انرژی مکانیکی تبدیل میکند و همین انرژی است که باعث چرخیدن روتور ژنراتور میشود و انرژی مکانیکی در آن زمان تبدیل به برق میشود. ژنراتور علاوه بر روتور، استاتور و میدان مغناطیسی بین این دو را دارد. میدان مغناطیسی باعث چرخیدن روتور شده تا از طریق القای الکترومغناطیسی دراستاتور ولتاژ ایجاد کند. پس از اتصال به بار، ولتاژ استاتور به صورت جریان الکتریکی جریان پیدا میکند و امکان تولید برق به ژنراتور را میدهد و برق تولیدی از طریق کلید حفاظت اتصال کوتاه نصب شده بر روی دیزل ژنراتور قابل استفاده است.
